Materiały szkoleniowe

ŻEGLARZ JACHTOWY

Dział: Teoria żeglowania

Temat: Trymowanie żagli

Trymowanie żagli

Trymowanie żagli to inaczej poprawne ustawienie żagli w celu jak najsprawniejszej żeglugi. Najlepiej i najszybciej nauczysz się tego na zajęciach praktycznych. Warto jednak znać podstawy teoretyczne tego zagadnienia bardzo ważnego dla żeglarzy.

Icki
To wstążki naklejone po obu stronach żagla i pokazują przepływ strug powietrza po obu jego stronach. Ickami nie są nitki na wantach! Nakleja się je w dwóch kolorach: zielony po stronie prawej a czerwony po stronie lewej. Gdy układają się poziomo to jest informacja dla żeglarza, że żagle pracują prawidłowo, czyli że są dobrze wytrymowane. Jeśli icek nawietrzny (czyli od strony, z której wieje wiatr), zaczyna łopotać, żagiel jest Przeluzowany. Gdy zaczyna łopotać icek zawietrzny, żagiel jest przebrany. Grot może posiadać je na liku wolnym, ustawiamy żagiel tak żeby icki równo powiewały na wietrze, bez zawirowań. Na foku często spotykamy trzy pary icków. Na dole, drugie po środku i trzecie na górze. Pozwalają one ocenić czy żagiel na całej wysokości pracuje prawidłowo. Tu zasada jest podobna jak w przypadku grota, icki powinny układać się poziomo.

Co zrobić, jeśli icki nie układają się tak jak powinny?

 

Trymowanie foka

Do trymowania foka używamy wózków szotowych, służą one do regulacji naprężenia liku tylnego i dolnego żagla. Ogólna zasada mówi, że im ostrzej płyniemy to przesuwamy wózek szotowy do tyłu, czyli do rufy. Jeśli płyniemy kursem pełniejszym przesuwamy wózek szotowy do przodu. Przesunięcie wózka w kierunku rufy napręża mocniej lik dolny. Przesunięcie w kierunku dziobu napręża lik tylny. Idealny rozwiązaniem jest ustawienie wózków tak aby oba liki były równomiernie naprężone.
Jak to zrobić? Pomocą przychodzą właśnie icki. Jeśli ustawimy żagiel tak, że środkowe icki układają się równolegle to należy zwrócić uwagę na icki górne i dolne. Jeśli icki górne wskazują, że wypadałoby wybrać żagiel (nawietrzny łopocze), to przesuwamy wózek lekko w kierunku rufy i obserwujemy reakcję żagla.

Podobnie przy refowaniu, ponieważ zmniejszając jego powierzchnię przesuwamy go do przodu. Wtedy wózki przesuwamy również do przodu.

 

Trymowanie grota

Pierwszym zadaniem jest sternika jest dobre naprężenia fału. Dobre naprężenie grota na fale powoduje przesunięcie jego wybrzuszenia do przodu i powstanie lepszej siły aerodynamicznej. Czasami na jachcie jest cunningam, czyli lina służąca do regulacji naprężenia liku przedniego.
Ogólna zasada jest taka: im silniejszy wiatr tym bardziej żagiel powinien być płaski, im słabszy wiatr tym bardziej wybrzuszony. Do regulacji wybrzuszenia służy obciągacz bomu oraz topenanta – wybieranie jej spowoduje podnoszenie bomu i wybrzuszenie żagla. Położenie żagla w stosunku do wiatru regulujemy najczęściej szotami. Można żagiel wybierać lub luzować. W przypadku wiatrów słabszych powinniśmy zwiększyć wybrzuszenie żagla poprzez poluzowania obciągacza bomu i lekkie poluzowanie szotów grota, ponieważ jeśli będzie mocno wybrana to luzowanie obciągacza bomu nic nam nie da. Jeśli za dużo zluzujemy to żagiel będzie nam łopotał, bo będzie przeluzowany.

Najlepiej przećwiczyć to w praktyce na jachcie z dobrym instruktorem.


Współpraca żagli
Dwa żagle pracują lepiej niż każdy z osobna, ponieważ zwiększa się powierzchnia ożaglowania a dwa żagle możemy potraktować jako jedno duże skrzydło. Przy trymowaniu dwóch żagli zasada jest taka, że najpierw ustawiamy żagiel przedni a dopiero później tylny gdyż żagiel przedni nawiewa wiatr na grota.

ZAPAMIĘTAJ

1.Im większa jest powierzchnia żagla, tym większa jest działająca na nią siła wiatru. Dlatego przy silnych wiatrach redukuje się lub refuje żagle.

2.Siła działania wiatru na żagiel jest tym większa, im bardziej wybrzuszony jest żagiel. Dlatego przy słabych wiatrach stosuje się żagle głębokie, a przy silnych płaskie.

3.Siła działania wiatru na żagiel zależy od kąta natarcia, czyli kąta ustawienia żagla do kierunku wiatru.

4.Siła działania wiatru na żagiel zależy od kształtu żagla – im jest smuklejszy, tym lepiej.

5.Dobór powierzchni żagla, jego wybrzuszenia, kształtu oraz kąta natarcia jest uzależniony od prędkości wiatru.

6.Prawidłowa regulacja profilu żagla służy osiągnięciu maksymalnej siły aerodynamicznej.

GROT:

– regulacja polega na prawidłowym wybraniu fałów i szotów, ustawieniu wózka

szotowego lub kipów oraz wybranie obciągacza bomu,

  • fał oraz hals– służy do napięcia liku przedniego żagla oraz wypłaszczenia przymasztowej części żagla,
  • szkentla – służy do regulacji napięcia liku dolnego, decyduje o głębokości żagla,
  • obciągacz bomu – ułatwia regulację głębokości żagla oraz napięcia liku tylnego,
  • szoty – ustawiamy nimi żagiel do kierunku wiatru i powodujemy napięcie liku tylnego,
    – przy słabo wiejących wiatrach zaleca się pogłębienie profilu żagla,
    – przy silnym wietrze, aby zmniejszyć siłę ciągu wypłaszcza się żagiel.

FOK:

– Do regulacji foka służą jedynie szot i fał oraz regulacja wózka szotowego

  • fał – służy do napięcia liku przedniego; fał zawsze musi być maksymalnie wybrany, mocne napięcie liku przedniego znacznie ułatwia żeglugę pod wiatr,
  • wózek szotowy – służy do zmiany punktu zaczepienia siły obciągającej róg szotowy foka;
    – jeśli przesuniemy go do przodu to obciągniemy lik tylny żagla, który „się zamknie”,
    – jeśli przesuniemy go do przodu to lik tylny będzie luźny co powoduje zmniejszenie siły na foku
  • szoty – powodują ustawienie żagla do kierunku wiatru,

Testy

E-patenty
Kursy żeglarskie i motorowodne on-line