Materiały szkoleniowe

ŻEGLARZ JACHTOWY

Dział: Teoria żeglowania

Temat: Wiatr rzeczywisty a wiatr pozorny

Wiatr rzeczywisty a wiatr pozorny

Przyjrzyjmy się teraz zależnościom, jakie zachodzą między wiatrem rzeczywistym a wiatrem pozornym.

Po pierwsze, kierunek wiatru pozornego jest zawsze ostrzejszy od kierunku wiatru rzeczywistego. Innymi słowy, jeżeli płynęlibyśmy ostrym bajdewindem i nagle weszlibyśmy na mieliznę, czyli jacht gwałtownie by się zatrzymał, to zaczęlibyśmy odczuwać pełny bajdewind, jeśli nie półwiatr. Wyjątkiem jest fordewind, gdzie kierunek wiatru rzeczywistego i pozornego jest taki sam.

Po drugie, wiatr rzeczywisty nigdy nie jest stały. Jego siła rośnie i słabnie wraz z przechodzącymi szkwałami. Podobnie kierunek rzadko bywa przez dłuższy czas niezmienny, zwłaszcza w pobliżu brzegu.

Zmiana kierunku wiatru rzeczywistego, choćby chwilowa, wymusza na sterniku szybką reakcję. Jeśli wiatr rzeczywisty przejdzie na pełniejszy, podobnie stanie się z wiatrem pozornym. Należy wówczas albo podążyć za wiatrem i wyostrzyć, albo poluzować szoty żagli. Jeżeli natomiast wiatr rzeczywisty skręci na ostrzejszy, a wiatr pozorny podąży za nim, żeglujący np. baksztagiem jacht nagle znajdzie się w półwietrze lub bajdewindzie z wyluzowanymi żaglami, które przestaną pracować. Załoga musi się wówczas uwijać z wybieraniem szotów lub sternik musi odpaść za wiatrem. Obserwacja zmian wiatru jest szczególnie ważna przy żeglowaniu ostrym bajdewindem i pełnym baksztagiem. W pierwszej sytuacji można nieoczekiwanie znaleźć się w kącie martwym, w którym silniejszy wiatr szybko wyhamuje jacht, a w drugiej zagrożeniem jest niekontrolowany zwrot przez rufę z żaglami swobodnie przelatującymi na drugą burtę nad głowami załogi.

Wielkość kąta martwego zależy od możliwości zbliżenia się do wiatru pozornego. Ten z kolei zależy od siły wiatru i prędkości jachtu. Z tego względu kąt martwy dla tego samego jachtu może przyjmować różne wartości.

Innym parametrem, który może się zmienić jest prędkość jachtu, która bezpośrednio przekłada się na prędkość wiatru własnego. Im wolniej płyniemy, tym pełniejszy wiatr pozorny odczuwamy i odwrotnie. Oznacza to, że przy tych samych parametrach wiatru rzeczywistego z małą prędkością możemy płynąć ostrzej niż z dużą prędkością.

 

OSTRZENIE NA SZKWALE

Zwiększenie prędkości wiatru rzeczywistego, np. podczas szkwału sprawia, że odczuwamy pełniejszy wiatr pozorny. Jeśli akurat żeglujemy ostrym bajdewindem próbując skutecznie halsować, jest to dla nas świetna nowina – możemy przez chwilę popłynąć ostrzej! Warto jednak pamiętać, że to tylko zmiana na czas trwania szkwału. Wraz z jego ustaniem należy wrócić na poprzedni kurs, aby nie znaleźć się w kącie martwym.

Testy

E-patenty
Kursy żeglarskie i motorowodne on-line