Wiatr działa na całą powierzchnię żagla generując siły. W środku ożaglowania przyłożona jest wypadkowa siła aerodynamiczna. W przypadku żagla trójkątnego środek ożaglowania (SO) leży na przecięciu środkowych trójkąta, czyli linii łączących przeciwległe wierzchołki ze środkami boków. Co się tyczy żagla gaflowego, trzeba podzielić go przekątnymi na cztery trójkąty i wyznaczyć środek ożaglowania każdego z nich metodą opisaną powyżej. Następnie należy połączyć SO trójkątów leżących naprzeciwko siebie za pomocą odcinków, których punkt przecięcia wyznaczy środek ożaglowania żagla.

Środek ożaglowania pojedynczego żagla:
żagiel trójkątny: prowadzimy dwusieczne kątów i w miejscu ich przecięcia jest SO; oznacza to tyle, że długość np. odcinka AD równa jest długości odcinka DC.
żagiel czworokątny: prowadzimy przekątne czworokąta, powstają wtedy 4 żagle trójkątne; wyznaczmy ich środki a następnie po odpowiednim ich połączeniu znajdujemy S.

Środek ożaglowania dwóch żagli.
Na jachcie rzadko stosujemy jeden żagiel. Przeważnie pływamy na dwóch. W takiej sytuacji wyznaczenie środka ożaglowania całego układu zaczynamy od wyznaczenia go dla każdego żagla z osobna. Następnie trzeba połączyć oba SO odcinkiem i pod kątem prostym do niego z każdego SO poprowadzić proste w przeciwnych kierunkach. W kolejnym kroku konieczna jest znajomość powierzchni poszczególnych żagli. Załóżmy, że fok ma 1m2, a grot ma 3m2. W takiej sytuacji ze SO foka odkładamy na odchodzącej od niego prostej trzy jednostki długości, a z SO grota jedną w przeciwnym kierunku. Łączymy powstałe punkty linią. Miejsce, w którym przecina ona odcinek łączący środki ożaglowania żagli to SO jachtu.