Materiały szkoleniowe i testy dla kursu:

STERNIK MOTOROWODNY

Temat: Informacje ogólne

Zawartość strony: Informacje ogólne

Kursy motorowodne na patent sternika motorowodnego

Kurs na patent sternika motorowodnego w nowoczesnej formule hybrydowej to rozwiązanie skrojone na miarę osób ceniących czas i maksymalną efektywność. Połączenie elastycznej nauki zdalnej z intensywnym, skondensowanym treningiem na wodzie pozwala płynnie i bez zbędnego stresu przejść od przyswajania wiedzy do zdobycia uprawnień.

Oto jak krok po kroku wygląda ten proces:

  1. Teoria w formie online (Nauka we własnym tempie) Przygotowanie merytoryczne odbywa się w pełni zdalnie. Zamiast spędzać długie godziny w stacjonarnej sali wykładowej, uczestnicy otrzymują dostęp do materiałów szkoleniowych, z których mogą korzystać w dowolnym czasie i miejscu. E-learning obejmuje wszystkie kluczowe zagadnienia wymagane na egzaminie państwowym: przepisy żeglugowe i prawo drogi, podstawy locji i czytania znaków, meteorologię, budowę jachtów oraz zasady bezpieczeństwa i ratownictwa. Taki system pozwala na spokojne rozwiązanie próbnych testów i opanowanie teorii jeszcze przed przyjazdem na przystań.
  2. Intensywna praktyka na Zalewie Zegrzyńskim Po opanowaniu podstaw teoretycznych przychodzi czas na najważniejsze – zajęcia na wodzie. Odbywają się one na Zalewie Zegrzyńskim, który dzięki zróżnicowanej infrastrukturze portowej i otwartym przestrzeniom oferuje doskonałe warunki do nauki.

Szkolenie realizowane jest na jednostce typu RIB (Rigid Inflatable Boat) – modelu Grand 580. To nowoczesna, niezwykle stabilna i zwrotna łódź hybrydowa z mocnym silnikiem. Wybacza wiele błędów początkującym, a jednocześnie pozwala poczuć prawdziwą dynamikę i specyfikę prowadzenia łodzi w ślizgu.

Zajęcia praktyczne trwają od 3 do 4 godzin i są to bardzo intensywne warsztaty w małych grupach. W tym czasie pod okiem instruktora każdy kursant uczy się:

  • Wyczucia inercji łodzi oraz precyzyjnego operowania manetką i kołem sterowym.
  • Kluczowych manewrów portowych: bezpiecznego podejścia i odejścia od kei oraz cumowania.
  • Zacieśniania cyrkulacji i prawidłowego trzymania kursu.
  • Poprawnego i szybkiego wykonania najważniejszego manewru ratowniczego – „człowiek za burtą” (MOB).
  1. Egzamin bezpośrednio po zajęciach na wodzie Ogromnym atutem tej formuły jest organizacja egzaminu państwowego tuż po zakończeniu części praktycznej. To idealne rozwiązanie – kursant podchodzi do sprawdzianu w momencie, gdy ma „włączoną” pamięć mięśniową, a wszystkie odruchy wypracowane na RIB-ie są najświeższe. Egzamin odbywa się na tym samym akwenie i często na tej samej jednostce, co znacznie redukuje stres. Całość rozpoczyna się od testu teoretycznego, po którym komisja od razu weryfikuje umiejętności manewrowe na wodzie. Po pozytywnym zakończeniu tego etapu droga do samodzielnego prowadzenia motorówek jest już w pełni otwarta.

Jak przygotować się do zajęć praktycznych na wodzie? Niezbędnik kursanta

Udział w kursie na patent sternika motorowodnego nie wymaga od Ciebie żmudnych przygotowań ani inwestowania w drogi, specjalistyczny sprzęt. Najważniejsze to zarezerwować sobie odpowiednią ilość czasu, zabrać pozytywne nastawienie i spakować kilka niezbędnych rzeczy. Reszta to już czysta przygoda na wodzie!

Kluczem do komfortowej nauki manewrowania jest odpowiedni strój, dopasowany do panujących warunków atmosferycznych oraz kilka podstawowych drobiazgów, które warto mieć pod ręką na łodzi.

  1. Ubiór dostosowany do pogody

Warunki nad wodą bywają zmienne, dlatego zawartość Twojej torby powinna odpowiadać aktualnym prognozom.

  • Na chłodniejsze dni: Zastosuj niezawodną zasadę ubioru „na cebulkę”. Podstawą będzie wygodna bielizna, na którą warto założyć ciepły polar lub sweter. Niezbędna okaże się również czapka, rękawiczki oraz kurtka i spodnie chroniące przed wiatrem i deszczem. Zadbaj o ciepłe, stabilne obuwie.
  • Na dni słoneczne i ciepłe: Kiedy dopisuje pogoda, wystarczą lekkie spodenki i przewiewna koszulka. Obowiązkowo zabierz nakrycie głowy (czapkę z daszkiem), okulary przeciwsłoneczne oraz krem z filtrem UV – słońce odbijające się od tafli wody opala znacznie intensywniej. Na stopy załóż wygodne, zabudowane buty sportowe, np. klasyczne adidasy.
  • Na wypadek deszczu: Przelotne opady to na wodzie codzienność, która nie przerywa zajęć. Jeśli posiadasz profesjonalny sztormiak – to świetny moment, by go zabrać. Jeśli nie, nie musisz go specjalnie kupować. W zupełności wystarczy solidny płaszcz przeciwdeszczowy, wodoszczelne spodnie oraz nieprzemakalne buty. Bezwzględnie spakuj wodoszczelny worek z suchymi rzeczami na przebranie.
  1. Wyposażenie osobiste na pokładzie

Poza odzieżą ochronną, na zajęcia praktyczne musisz zabrać ze sobą tylko kilka praktycznych rzeczy, które będą Ci towarzyszyć przez cały kurs:

  • Zeszyt i długopis: To absolutny fundament. Przydadzą się do notowania cennych wskazówek instruktora, rozrysowywania kątów podejścia do kei czy zapisywania komend, których będziesz używać za sterem.
  • Zapas energii: Nauka na świeżym powietrzu, wiatr i koncentracja potrafią szybko obudzić apetyt. Zabierz ze sobą butelkę wody (prawidłowe nawodnienie to podstawa) oraz pożywną kanapkę, którą zjesz w przerwie między ćwiczeniami manewrowymi.

Dobre spakowanie się daje gwarancję, że podczas szkolenia skupisz się wyłącznie na czerpaniu radości z prowadzenia motorówki, a nie na walce z chłodem czy pragnieniem.

Patenty motorowodne w Polsce

System uprawnień motorowodnych w Polsce dzieli się na trzy główne szczeble, które otwierają przed pasjonatami sportów wodnych coraz szersze możliwości nawigacyjne. Podstawowym i najchętniej wybieranym dokumentem jest patent sternika motorowodnego, który pozwala na swobodne pływanie po śródlądziu bez ograniczeń mocy silnika oraz w strefie przybrzeżnej mórz. Dla osób marzących o dalekich rejsach przeznaczony jest stopień motorowodnego sternika morskiego, wymagający udokumentowanego stażu na wodach morskich i zaawansowanej wiedzy. Z kolei najwyższym stopniem wtajemniczenia jest tytuł kapitana motorowodnego, uprawniający do dowodzenia największymi jachtami na akwenach całego świata. Zdobycie odpowiedniego patentu nie tylko legalizuje prowadzenie wymarzonych jednostek, ale przede wszystkim buduje fundamenty bezpieczeństwa niezbędne podczas każdej wodnej przygody.

Sternik motorowodny

To podstawowy i najczęściej wybierany dokument przez miłośników sportów wodnych w Polsce. Jeśli planujesz samodzielnie prowadzić łodzie motorowe o mocy silnika powyżej 10 kW (ok. 13 KM) lub skutery wodne, ten dokument jest dla Ciebie niezbędny. Poniżej wyjaśniamy, jakie daje możliwości i jaka jest procedura jego uzyskania.

Jakie są uprawnienia sternika motorowodnego? Zgodnie z przepisami, posiadacz tego patentu może prowadzić jachty motorowe:

  • Po wodach śródlądowych: Bez ograniczeń co do mocy silnika i długości kadłuba (możesz prowadzić każdą motorówkę i każdy skuter wodny).

  • Po wodach morskich: Jachty o długości kadłuba do 12 metrów, w odległości do 2 mil morskich od brzegu, w porze dziennej.

Jak zdobyć patent sternika motorowodnego? Proces jest prosty i dostępny niemal dla każdego. Aby uzyskać ten dokument, musisz mieć ukończone 14 lat (osoby niepełnoletnie potrzebują zgody rodziców). Nie są wymagane badania lekarskie dla amatorów. Cała ścieżka składa się z dwóch etapów: szkolenia (które przygotuje Cię z wiedzy i manewrówki) oraz oficjalnego sprawdzenia umiejętności.

Egzamin na patent – jak wygląda? Zwieńczeniem nauki jest państwowy egzamin na patent. Składa się on z dwóch części:

  1. Część teoretyczna: Test jednokrotnego wyboru (75 pytań), na którego rozwiązanie masz 90 minut.

  2. Część praktyczna: Wykonanie podstawowych manewrów na wodzie (m.in. odejście od kei, cumowanie, manewr „człowiek za burtą”).

Po zdanym egzaminie otrzymujesz zaświadczenie, które upoważnia Cię do złożenia wniosku o wydanie plastikowego dokumentu przez PZMiNW.

Morski sternik motorowodny

Patent motorowodnego sternika morskiego to uprawnienie do sterowania jachtami motorowymi na morzu i śródlądziu. Paten można zdobyć zdając odpowiedni egzamin. Nie jest konieczne żadne szkolenie. Nie trzeba też mieć wcześniej patentu sternika motorowodnego.  Jeśli masz patent sternika jachtowego morskiego wystarczy, że złożysz wniosek do PZMiNW. Na podstawie patentu żeglarskiego (konieczna jest kopia potwierdzona notarialnie) otrzymasz patent motorowodny. Takie rozwiązanie dopuszczają przepisy. Można powiedzieć, że jeden kurs i egzamin a dwa patenty.

Patent  motorowodnego sternika morskiego uprawnia do:

  1. Prowadzenia jachtów motorowych po wodach śródlądowych (również skuterów wodnych) bez ograniczeń.
  2. Prowadzenia jachtów motorowych o długości kadłuba do 18 m po wodach morskich.

WAŻNE!. Do przystąpienia do egzaminu i uzyskania patentu konieczne jest posiadanie 200 godzin stażu w co najmniej 2 rejsach (na jachtach żaglowych lub motorowych) potwierdzonego w minimum 2 opiniach z rejsów morskich.

Kapitan motorowodny

Patent kapitana motorowodnego to najwyższy z patentów motorowodnych.

Aby zdobyć ten patent musisz posiadać patent motorowodnego sternika morskiego. Dodatkowo konieczny jest staż morski. Po uzyskaniu patentu motorowodnego sternika morskiego musisz odbyć co najmniej sześć rejsów po wodach morskich w łącznym czasie co najmniej 1200 godzin żeglugi, w tym co najmniej 400 godzin samodzielnego prowadzenia jachtu o długości kadłuba powyżej 7,5 m, oraz odbyć co najmniej jednego rejsu powyżej 100 godzin żeglugi na jachcie o długości kadłuba powyżej 20 m oraz jednego rejsu powyżej 100 godzin żeglugi po wodach pływowych z zawinięciem do co najmniej dwóch portów pływowych.

Patent kapitana motorowodnego uprawnia do:
prowadzenia jachtów motorowych po wodach śródlądowych i morskich bez ograniczeń.

Dodatkowo patent ten (na podstawie § 13. ust. 1. rozporządzenia) daje uprawnienia kapitana jachtowego, jeśli jego posiadacz ma też jakikolwiek patent żeglarski.

Licencja do holowania narciarza wodnego lub innych obiektów

Licencja do holowania narciarza wodnego pozwala na legalne holowanie narciarza wodnego oraz innych obiektów pływających (banan, koło). Aby otrzymać licencję musisz mieć wcześniej musisz już mieć patent sternika motorowodnego lub patent sternika motorowodnego morskiego.

Licencja do holowania narciarza wodnego lub innych obiektów pływających uprawnia Cię do:

  1. Uprawiania turystyki wodnej na jachtach motorowych przy holowaniu narciarza wodnego.
  2. Uprawiania turystyki wodnej na jachtach motorowych przy holowaniu innych obiektów pływających służących do uprawiania sportu lub rekreacji, z wyłączeniem jachtów żaglowych i jachtów motorowych (np. koło lub banan).

Licencja do holowania statków powietrznych

Licencja jest po to, żebyś mógł/a zgodnie z prawem holować wszystkie obiekty, które unoszą się nad lustrem wody. Legalnie możesz holować  za jachtem motorowym tylko wtedy gdy posiadasz  licencję na holowanie statków powietrznych. Do statków powietrznych prawo zalicza: parasail, spadochron, paralotnię i inne podobne obiekty.

Licencja do holowania statków powietrznych uprawnia do: holowania obiektów latających takich jak spadochrony, lotnie, paralotnie, czy parasil za jednostką holującą.

Patent mechanika motorowodnego

To patent motorowodny uprawniających do bycia kierownikiem maszyn na jachtach motorowych. Patent potwierdza kwalifikacje sportowe, i upoważnia do pełnienia przewidzianych funkcji w turystyce, rekreacji i sporcie na jachtach motorowych i żaglowych, w tym na dużych żaglowcach.

Wymagania:

  1. Posiadanie patentu potwierdzającego kwalifikacje do uprawiania turystyki wodnej na jachtach motorowych.
  2. Zaliczenie stażu w wymiarze co najmniej 400 godzin żeglugi przy obsłudze siłowni o mocy co najmniej 147,2 kW, w tym co najmniej 100 godzin żeglugi przy obsłudze siłowni o mocy większej niż 441 kW.
  3. Zdanie egzaminu z wymaganej wiedzy i umiejętności.

Uprawnienia:

  1. Pełnienie funkcji kierownika maszyn na jachtach motorowych.
  2. Odpłatne pełnienie przewidzianych funkcji na jachtach motorowych, żaglowych oraz żaglowcach – przy dodatkowym posiadaniu przeszkolenia STCW, międzynarodowego świadectwa zdrowia dla marynarzy oraz książeczki żeglarskiej – w rejsach śródlądowych, morskich i oceanicznych.

Program szkolenia na patent sternika motorowodnego

1. Wiadomości ogólne.

  • Historia sportu motorowodnego w Polsce i na świecie.
  • Organizacja spotu motorowodnego w Polsce i na świecie UIM -Międzynarodowa Organizacja Motorowodna.
  • Zakres działania i zasięg terytorialny Urzędów Morskich, Urzędów Żeglugi Śródlądowej jako organów państwowej administracji żeglugowej. Rejonowych Zarządów Gospodarki Wodnej jako administracji dróg wodnych. Charakterystyka sprzętu pływającego używanego przez wyżej wymienione jednostki.
  • Podstawowe zasady organizowania regat i imprez motorowodnych.
  • Inne instytucje związane z wodą.
        – Państwowa Straż Pożarna.
        – Policja.
        – Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe.
        – Przedsiębiorstwa Eksploatacji Kruszyw.
        – Przedsiębiorstwa Rybackie.
        – Przedsiębiorstwa Żeglugowe.

2. Przepisy.

Podstawa prawne dotyczące uprawiania sportów motorowodnych i narciarstwa wodnego. Obowiązujące patenty i licencje motorowodne:

  • Rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 9.04.2013r w sprawie uprawiania turystyki wodnej (Dz.U. z 16.04.2013 poz. 460.),  
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z 6. 05. 1997r.w sprawie określenia warunków bezpieczeństwa osób przebywających w górach, pływających, kąpiących się i uprawiających sporty wodne,
  • Rozporządzenie Ministra Sportu. w sprawie uprawiania żeglarstwa,
  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 28. 04. 2003r.w sprawie przepisów żeglugowych na śródlądowych drogach wodnych (Dz.U.nr.212, poz.2072.) zgodne z Międzynarodowym Kodem Żeglugi Śródlądowej CEVNI które mogą ulegać w czasie zmianom i modyfikacjom,
  • Ustawa z dnia 24 grudnia 2001r.o żegludze śródlądowej (Dz. U. z 24.01.2001r.nr 5, poz.43),
  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 23.12.2004r. w sprawie polskiego rejestru jachtów (Dz.U.nr.6, poz42 i 43),
  • Rozporządzenie Ministra Sportu (-z dnia 29.05.2006 r. Dz. U. nr 99 poz. 690) w sprawie trybu rejestracji statków używanych na wodach śródlądowych do uprawiania sportu lub rekreacji,
  • Ustawa o bezpieczeństwie morskim (z dnia 09.11.2000r. Dz. U. nr 109, poz. 1156),
  • MPZZM – Międzynarodowe Przepisy o Zapobieganiu Zderzeniom na Morzu z 1972 r. Ze zmianami, które weszły w życie 01.06.1983r,
  • Zarządzenia Porządkowe Dyrektorów Urzędów Morskich w sprawie bezpieczeństwa uprawiania żeglugi morskiej przez statki sportowe i turystyczne,
  • Zasady ubezpieczania jachtów motorowych oraz postępowanie po awarii i wypadku na wodzie,
  • Sygnalizacja wzrokowa i dźwiękowa statków – wizualne i akustyczne przekazywanie informacji o statkach i jednostkach uprawiających żeglugę przy użyciu: świateł, znaków i sygnałów dźwiękowych – zasady i sposób ich nadawania,
  • Znaki żeglugowe na śródlądowych drogach wodnych,
  • Sygnały wzywania pomocy.

3. Budowa jachtów motorowych.

  • Typy jachtów motorowych i ich budowa.
  • Pontony, riby, jachty z silnikami przyczepnymi, zaburtowymi i wbudowanymi, jachty ślizgowe i wypornościowe, kształty dna, podstawowe materiały konstrukcyjne: drewno, sklejka, stal, aluminium, laminaty, skutery wodne.
  • Nazewnictwo części kadłuba, szkieletu, okuć i osprzętu.
  • Zdolności nautyczne jachtów motorowych: stateczność, wyporność, niezatapialność, zwrotność, żegluga na fali i w ślizgu.
  • Konserwacja i drobne naprawy jachtu motorowego.
  • Wyposażenie techniczno – eksploatacyjne jachtów motorowych: wyposażenie bosmańskie, urządzenia nawigacyjne, urządzenia i sprzęt ratunkowy, urządzenia i środki sygnalizacyjne, sprzęt: pokładowy, awaryjny, przeciwpożarowy.

4. Silniki i urządzenia napędowe.

  • Rodzaje silników spalinowych: dwusuwowe, czterosuwowe, przyczepne i stacjonarne benzynowe i wysokoprężne. Zasady działania silników dwu i czterosuwowych.
  • Podstawowe elementy składowe silnika, osprzęt silnika, główne parametry silników.
  • Różnice eksploatacyjne między silnikami dwu i czterosuwowymi – sposoby smarowania, waga, moc.                                      
  • Zasady transportowania zużycie paliwa, głośność, eksploatacja, ceny.
  • Obsługa i konserwacja silników spalinowych: układu paliwowego, smarowania, chłodzenia, instalacji elektrycznej i akumulatorów.
  • Zjawiska znamionujące złą pracę silnika.
  • Postępowanie z silnikiem zamoczonym.
  • Okresowa konserwacja silnika – odstawienie posezonowe.
  • Urządzenia napędowe jachtów motorowych.
  • Mechanizmy przenoszenia napędu, przekładnie redukcyjne i typu Z, wały napędowe.
  • Budowa i zasada działania śruby napędowej oraz jej parametry. Zakładanie i zdejmowanie śruby napędowej oraz jej dobieranie do silnika.
  •  Budowa i zasada działania pędnika strugo-wodnego (wirnika, kierownicy, strugi, łożyska gumowego, urządzenia sterowego i wstecznego).
  • Bezpieczeństwo podczas eksploatacji silnika i akumulatorów.

5. Prace bosmańskie.

  • Podstawowe wiadomości o linach.
  • Łączenie lin o jednakowej i różnej średnicy (węzły: prosty, płaski, szotowy, refowy, holowniczy, buchtowanie lin).
  • Łączenie lin z osprzętem (węzły: knagowy, wyblinka, kotwiczny, cumowe, ratowniczy, ósemka).
  • Zakończenia lin miękkich (stopienie końca liny, opaska).
  • Zakończenia lin stalowych, ucho na stalówce.

6. Locja śródlądowa.

  • Szlaki żeglowne na rzekach typu górskiego i nizinnego.
  • Żegluga na jeziorach i kanałach żeglownych.
  • Zagrożenia i przeszkody żeglugowe.
  •  Budowle hydrotechniczne – progi, zapory, kanały, stopnie wodne, śluzy, pochylnie, zabudowa skarp.
  • Zachowanie się podczas wyprzedzania i wymijania statków żeglugi śródlądowej, oraz holowanych i pchanych zestawów sprzężonych.
  • Polskie szlaki żeglugowe.
  • Mapy wodnych szlaków turystycznych i przewodniki.

7. Meteorologia.

  • Określanie siły wiatru i stanu akwenu w/g. Skali Beauforta.
  • Typowe zjawiska sygnalizujące złą pogodę (cumulonimbus).
  • Wykorzystanie prognoz radiowych i telewizyjnych oraz internetowych do przewidywania zmian pogody.

8. Ratownictwo.

  • Ratownictwo człowieka:
    • odchodzenie do człowieka i rozpoznanie jego stanu zagrożenia,
    • podjęcie na pokład i udzielenie pierwszej pomocy przed medycznej,
    • transport chorego i przekazanie lekarzowi,
    • zawartość podręcznej apteczki.
  • Ratownictwo sprzętu:
    •  sprzęt ratunkowy na jachcie motorowym,
    • podstawowe zasady udzielania pomocy innym jednostkom pływającym,
    •  zachowanie się w czasie awarii własnego jachtu motorowego.
  • Samo-ratownictwo w przypadku wpadnięcia do rzeki lub jeziora.
  • Awaryjne środki łączności (tel. komórkowy).
  • Holowanie uszkodzonego sprzętu.
  • Lokalizacja zatopionego sprzętu.
  • Postępowanie w przypadku pożaru.
  • Postępowanie w przypadku konieczności opuszczenia jachtu.

9. Ochrona środowiska i etyka wodniacka.

  • Podstawowe problemy ochrony środowiska: hałas, zanieczyszczenie wody, powietrza gleby.
  • Ochrona przyrody wodnej i lądowej.
  • Zwyczaje i obyczaje na jachtach, w portach, na przystaniach, w ośrodkach sportów wodnych, na imprezach, na szlakach wodnych i biwakach.
  • Zakaz korzystania przez osoby nietrzeźwe ze statków turystycznych i sportowych oraz przebywania na przystaniach.

10. Manewrowanie jachtem motorowym.

  • Manewrowanie na silniku:
    • odchodzenie i dochodzenie do pomostu,
    • pływanie kursem prostym i cyrkulacja,
    • stawanie na boi i na kotwicy,
    • podejście do przedmiotu pływającego na wodzie (manewr “człowiek za burtą”).
  • Cumowanie jachtu i klarowanie na postój.
  • Praca w charakterze członka załogi.
  • Mijanie i wyprzedzanie dużych jednostek w kanale.
  • Przechodzenie śluz i jazów,
  • Pływanie w trudnych warunkach pogodowych.  

E-patenty
Kursy żeglarskie i motorowodne on-line