Istnieje szereg „prognoz” czy „ostrzeżeń” opartych na obserwacjach chmur, wiatru i innych zjawisk meteorologicznych, często ujętych w formę wierszowaną. Część z nich można wyjaśnić w oparciu o fizykę atmosfery i praktykę synoptyczną. Poniżej kilka przykładów, które mogą być przydatne żeglarzowi.

Makrelowe niebo i pierzaste chmury / Na wysokich masztach zdejmuj żagle z góry. Makrelowe niebo i pierzaste chmury to chmury cirrocumulus i cirrus. Cirrus zwiastuje nadejście frontu ciepłego związanego z niżem, a więc pogorszenie pogody – możliwość silniejszego wiatru. Cirrocumulus pojawia się przed nadejściem frontu chłodnego, a więc silnego i szkwalistego wiatru.

Gdy ze wschodu deszcz przychodzi, / Będzie trwał dwanaście godzin.
Deszcz przy wschodnim czy północno-wschodnim wietrze może oznaczać, że znajdujemy się na północ czy północny wschód od centrum niżu, czeka więc nas dłuższy okres opadów występujących w środkowej części niżu.

Wiatr południowo-wschodni nie pozostaje / długo dłużny południowo-zachodniemu.
Wiatr południowo-wschodni występuje w południowo-wschodniej części nadchodzącego niżu. W miarę przesuwania się niżu na wschód, a szczególnie po przejściu frontu ciepłego, można się spodziewać wiatrów południowo-zachodnich.

Ciśnienie niskie i jeszcze spada. Uważaj pilnie, taka jest rada. / Dopiero, gdy rośnie, choć już wysokie, roztropny żeglarz zaśnie spokojnie.
Jeżeli ciśnienie jest niskie to znajdujemy się w niżu barometrycznym. Szybki dalszy spadek ciśnienia świadczy o pogłębianiu się niżu i zwiększeniu gradientu ciśnienia, a więc i o wzroście siły wiatru. Przy wysokim ciśnieniu dalszy jego wzrost świadczy o zbliżaniu się środka wyżu, a w części środkowej wyżu gradient ciśnienia jest zazwyczaj mały i wiatry są słabe. Pogoda jest też bezchmurna lub o małym zachmurzeniu.

Chmury gęstnieją szybko i nagle, na maszt uwaga i twoje żagle. / Lecz jeśli z wolna nadciągają, wyciągaj sieci, żegluj i trałuj.
Szybki napływ chmur o budowie pionowej to nadejście frontu chłodnego, gwałtownych opadów i szkwalistego wiatru. Powolny napływ chmur od wysokich przez średnie do niskich to zbliżanie się frontu ciepłego, przy którym poza opadami nie ma gwałtownych zjawisk atmosferycznych.

Tęcza przed wieczorem raduje sejmana, / jest jednak ostrzeżeniem gdy widziana z rana. Rano, kiedy słońce jest na wschodzie, tęcza jest widoczna przy opadach na zachodzie, a więc może zwiastować nadchodzenie frontu związanego z niżem przemieszczającym się z zachodu. Po południu, kiedy słońce jest na zachodzie opady muszą być na wschodzie, a to może zwiastować odchodzenie strefy złej pogody na wschód.

Gdy wiatr odchodzi przeciwko słońcu, / nie ufaj zmianie, wiatr wróci w końcu. lub Gdy przeciw słońcu wiatr kierunek zmienia, / nie wierz bo wróci po chwili wytchnienia.
Jeżeli wiatr zmienia się „przeciw słońcu” np. z południowo-wschodniego na południowo-zachodni czy zachodni, to najprawdopodobniej układ niżowy przesuwa się na północ od obserwatora. Często jednak niże wędrują grupami, tj. po przejściu jednego niżu rozwija się następny. Wtedy wiatr wraca do kierunku południowo-wschodniego czy południowego.