Materiały szkoleniowe
ŻEGLARZ JACHTOWY
Dział: Meteorologia
Temat: Mapy synoptyczne
Spis treści strony: Mapy synoptyczne
Ogólne informacje o mapach synoptycznych
Mapa synoptyczna, mapa pogody to mapa przedstawiająca obecny stan pogodowy na większym obszarze (np. kontynentu europejskiego). Na mapach synoptycznych wyniki pomiarów ze stacji synoptycznej opisuje się graficznie – zobacz stacja meteorologiczna (legenda). Mapy synoptyczne mogą być powierzchniowe i górne. Analizując mapy synoptyczne na przestrzeni krótkiego okresu (kilka-kilkanaście godzin) można z pewnym prawdopodobieństwem prognozować (przewidywać) stan pogody.
Dane meteorologiczne (tj.: temperatura, ciśnienie, zachmurzenie, wiatr, opady, widzialność itd.) obserwowane na stacjach synoptycznych przesyłane są do międzynarodowych, krajowych i regionalnych biur pogody, które na ich podstawie opracowują synoptyczne mapy pogody. Mapy takie mogą być rozpowszechniane np. przez Internet, wywieszane w kapitanatach portów, czy nadawane jako mapy faksymilowe przez stacje lądowe. Dokładność tych map jest różna, w zależności od przyjętego schematu dla służby meteorologicznej danego kraju. Na ogół zawierają one izobary i położenie frontów, dokładniejsze kierunki wiatru, zachmurzenie, temperatury itp. Dla ich prawidłowej analizy niezbędna jest znajomość symboli stosowanych na mapach synoptycznych.
Podział map synoptycznych
1. Podział ze względu na wysokość (Główne kryterium)
Jest to najważniejszy podział, który odróżnia to, co dzieje się przy ziemi, od sytuacji w wyższych partiach atmosfery.
A. Mapy przyziemne (dolne)
Są to mapy, które najczęściej widzisz w prognozach pogody w telewizji czy internecie. Przedstawiają one warunki panujące tuż nad powierzchnią ziemi.
Ciśnienie: Jest przedstawiane za pomocą izobar (linii łączących punkty o tym samym ciśnieniu). Kluczowe jest to, że ciśnienie na tych mapach jest zredukowane do poziomu morza, aby zniwelować wpływ wysokości terenu (gór i nizin) na pomiar.
Elementy: Na mapach tych zaznacza się układy baryczne (wyże i niże) oraz fronty atmosferyczne.
Model stacji: Często zawierają tzw. „pajączki” (modele stacji), które kodują temperaturę, zachmurzenie, kierunek wiatru, widzialność i opady w konkretnym punkcie pomiarowym.
B. Mapy górne (mapy topografii barycznej)
Są to mapy specjalistyczne, używane przez meteorologów i lotnictwo. Nie pokazują ciśnienia na stałej wysokości (jak mapy przyziemne), ale wysokość, na jakiej panuje określone ciśnienie.
Izohipsy zamiast izobar: Zamiast linii ciśnienia, znajdziesz tu izohipsy – linie łączące punkty, w których dane ciśnienie występuje na tej samej wysokości geopotencjalnej.
Rodzaje map górnych:
AT 850 hPa: (ok. 1,5 km n.p.m.) – służy do analizy napływu mas powietrza i temperatury (np. czy spadnie śnieg, czy deszcz).
AT 500 hPa: (ok. 5,5 km n.p.m.) – kluczowa mapa do określania tzw. „przepływu sterującego”, czyli kierunku, w którym będą przemieszczać się układy niżowe i fronty przy ziemi.
AT 300 hPa i 200 hPa: (ok. 9-12 km n.p.m.) – używane do lokalizacji prądów strumieniowych (jet stream), co jest kluczowe dla lotnictwa rejsowego.
2. Podział ze względu na czas
A. Mapy analizy (rzeczywiste)
Przedstawiają stan faktyczny pogody w przeszłości (najczęściej sprzed 1-3 godzin). Powstają na podstawie realnych danych ze stacji meteorologicznych, balonów, boi i statków. Służą do diagnozy: „co się dzieje teraz”.
B. Mapy prognozy (prognostyczne)
Są generowane przez superkomputery (modele numeryczne). Pokazują przewidywany stan atmosfery za 12, 24, 48 godzin lub więcej. Meteorolog analizuje je, aby stworzyć prognozę dla odbiorców.
Symbole na mapie synoptycznej
Analiza mapy synoptycznej
Nad Europą północną wschodnią w tym również Polską zaobserwować można potężny wyż, który ukształtował pogodę dla tego obszaru. W tej części kontynentu ciśnienie atmosferyczne osiąga wartość od 1035 hPa do 1067 hPa. W Warszawie jest to ok. 1037 hPa. Temperatura powietrza niska za sprawą mas powietrza polarno- kontynentalnego. W Polsce wynosi ona -17,3°C. Im dalej na północny wschód temperatura powietrza się obniża. Nad Północną częścią Europy zachmurzenie niskie lub niebo bezchmurne (Polska). Wiatr głównie północno-wschodni. W Polsce osiąga wartość 1 m/s. Nad Skandynawią i Rosją wysokie opady śniegu. W Rosji możliwe zamiecie śnieżne. W Polsce w tym czasie niskie opady śniegu głównie w północno- wschodniej części kraju. Część Europy środkowej i południowej w obszarze niżu barycznego. Przyniósł on układ frontów atmosferycznych. Dominujący jest front chłodny. Na mapie dostrzec można również front ciepły i zokludowany. Temperaturę kształtują masy powietrza polarnego morskiego ciepłe. Temperatura w okolicach 0°C. Nad Sycylią i południową częścią Grecji możliwe burze.
Testy
E-patenty
Kursy żeglarskie i motorowodne on-line
