Manewrowanie jachtem 5a

Materiały szkoleniowe

ŻEGLARZ JACHTOWY

Dział: Manewrowanie jachtem żaglowym

Temat: Obsługa cum, szpringów i odbijaczy

Obsługa cum, szpringów, odbijaczy

Niezmiernie ważna w czynnościach i manewrach żeglarskich jest prawidłowa obsługa cum, szpringów i odbijaczy. Błędy w ich obsłudze, szczególnie podczas manewrów odejścia od nabrzeża lub dojścia do nabrzeża, mogą stać się przyczyną poważnych kolizji jachtu z nabrzeżem lub z innymi jachtami. Czynności związane z obsługą cum, szpringów i odbijaczy można podzielić na dwie grupy:

czynności podczas postoju jachtu
czynności podczas wykonywania manewrów postojowych.

Spis treści

Sklarowanie cumy

Czynność ta wykonywana jest podczas prac cumowniczych lub na zakończenie manewru postojowego. Może być także wykonywana podczas postojowego klaru jachtu. Rodzaje sklarowania cumy (szpringu):

sklarowanie cumy po jej przygotowaniu
sklarowanie cumy po jej założeniu
sklarowanie cumy po zakończenie określonej pracy cumą
sklarowanie niewykorzystywanej cumy.

Podczas klarowania cumy należy przestrzegać następujących zasad:

niepracująca część cumy powinna być zwinięta w zwoje i podwieszona na koszu lub relingu, nie powinna być zbuchtowana
niewykorzystywana cuma powinna być zbuchtowana i schowana, w przypadku gdy jest mokra, powinna być podwieszona na pokładzie jachtu i wysuszona.

Praca cumami

Przygotowanie i założenie cumy (szpringu) na nabrzeże

Do wykonania tej czynności powinny być wyznaczone dwie osoby, jedna na nabrzeżu, druga na pokładzie jachtu. Wykonywane czynności:

kierujący jachtem wydaje polecenie wyznaczonym wcześniej członkom załogi „Przygotować i założyć cumę dziobową (rufową)”
obie osoby potwierdzają otrzymanie polecenia meldunkiem „Jest, przygotować i założyć cumę dziobową (rufową)” i rozpoczynają wykonanie tej czynności
załogant będący na jachcie wybiera cumę, sprawdza, czy jest wystarczająco długa oraz, czy nie ma na niej jakichkolwiek węzłów
wykonuje na jednym z końców cumy pętlę cumowniczą i podaje tę część cumy na nabrzeże
załogant będący na nabrzeżu obkłada cumę na urządzeniu cumowniczym
załogant będący na pokładzie jachtu wybiera luz cumy i obkłada cumę na odpowiedniej knadze na jachcie, a następnie klaruje niepracującą część cumy i podwiesza ją na relingu
po sklarowaniu cumy składany jest meldunek „Cuma dziobowa (rufowa) klar”.

Zmiana cumy (szpringu) na wersję na biegowo

Do wykonania tej czynności powinny być wyznaczone dwie osoby, jedna na nabrzeżu, a druga na pokładzie jachtu. Cuma jest wystarczającej długości. Wykonywane czynności:

kierujący jachtem wydaje polecenie wyznaczonym wcześniej członkom załogi „Zmienić cumę dziobową (rufową) na biegowo”
obie osoby potwierdzają otrzymanie polecenia meldunkiem „Jest, zmienić cumę dziobową (rufową) na biegowo” i rozpoczynają wykonanie tej czynności
załogant będący na jachcie rozwiązuje węzeł knagowy i trzyma cumę przełożoną przez knagę
załogant będący na nabrzeżu zdejmuje pętlę cumy z urządzenia cumowniczego, przekłada cumę przez poler, rozwiązuję pętlę cumowniczą, zaczyna wybierać cumę, a załogant będący na jachcie równocześnie ją luzuje
po wybraniu wystarczającej długości cumy, takiej aby starczyła na podanie na jacht i obłożenie jej na knadze, załogant będący na jachcie obkłada trzymaną cumę na knadze
po obłożeniu cumy na jachcie załogant, będący na nabrzeżu, podaje przełożoną przez poler cumę na jacht
załogant będący na jachcie odbiera cumę, wybiera jej luz, obkłada cumę na knadze, a następnie klaruje niepracującą część cumy i podwiesza na relingu
po sklarowaniu cumy składany jest meldunek „Cuma dziobowa (rufowa) na biegowo klar”.

Przy zmianie sposobu założenia cumy należy uwzględnić, czy jest ona cumą pracującą, czy wspomagającą. Zależy to od kierunku wiatru oddziaływującego na jacht. W przypadku silnego wiatru zmiana cumy pracującej może być utrudniona.

Przygotowanie i założenie cumy (szpringu) na biegowo

Do wykonania tej czynności powinny być wyznaczone dwie osoby, jedna na nabrzeżu, a druga na pokładzie jachtu. Cuma powinna być wystarczającej długości. Wykonywane czynności:

kierujący jachtem wydaje polecenie wyznaczonym wcześniej członkom załogi „Przygotować i założyć cumę dziobową (rufową) na biegowo”
obie osoby potwierdzają otrzymanie polecenia meldunkiem „Jest, przygotować i założyć cumę dziobową (rufową) na biegowo” i rozpoczynają wykonanie tej czynności
załogant będący na jachcie wybiera cumę, sprawdza, czy jest wystarczająco długa oraz, czy nie ma na niej jakichkolwiek węzłów
po sprawdzeniu cumy jeden z jej końców obkłada na knadze i podaje cumę załogantowi na nabrzeżu
załogant będący na nabrzeżu przekłada cumę przez urządzenie cumownicze i podaje ją na jacht
załogant będący na jachcie odbiera cumę, wybiera jej luz, obkłada cumę na knadze, a następnie klaruje niepracującą część cumy i podwiesza na relingu
po sklarowaniu cumy składany jest meldunek „Cuma dziobowa (rufowa) na biegowo klar”.

Przygotowanie cumy do założenia na boję na biegowo

Czynność tę wykonuje się w manewrze postojowym dojścia do boi lub do nabrzeża. Wydający polecenie powinien określić długość przygotowywanej cumy oraz miejsce na jachcie, gdzie będzie obkładana. Wariant manewru dojścia do nabrzeża dziobem, rufa będzie cumowana do boi. Wykonywane czynności:

kierujący jachtem wydaje polecenie wyznaczonemu wcześniej członkowi załogi: „Przygotować długą cumę rufową z prawej burty do założenia na boję na biegowo”
załogant potwierdza przyjęcie polecenia meldunkiem: „Jest, przygotować długą cumę rufową z prawej burty do założenia na boję na biegowo” i rozpoczyna wykonanie tej czynności
wybiera cumę, sprawdza czy jest wystarczająco długa oraz czy nie ma na niej jakichkolwiek węzłów, po sprawdzeniu cumy jeden z jej końców obkłada na knadze
przekłada cumę pod koszem lub relingiem, tak aby po podaniu na boję lina nie opierała się o to urządzenie
po zakończeniu prac przygotowawczych załogant składa meldunek „Cuma rufowa do założenia z prawej burty na boję na biegowo klar”.

Przygotowanie cumy do oddania

Czynność tę wykonuje się podczas manewru odejścia od nabrzeża lub boi będąc na pokładzie jachtu. Cuma powinna być wcześniej założona na biegowo. Polecenie o przygotowaniu powinno zawierać dodatkową informację o długości cumy do oddania. W większości przypadków powinno się oddawać, przygotowaną wcześniej, jak najkrótszą część cumy. Skraca to znacznie czas zbierania cumy na pokład, mniejsze też będą opory tarcia cumy o urządzenie cumownicze na nabrzeżu. Ogranicza to także, co jest bardzo ważne, prawdopodobieństwo zaplątania się cumy w urządzenie cumownicze. Przygotowana do oddania cuma ma zdjętą z knagi część cumy, która będzie oddawana. Druga część jest nadal obłożona na knadze na pokładzie jachtu. Załogant oczekując na komendę oddania cumy trzyma linę zdjętą z knagi. Powinna być ona przełożona przez knagę lub półkluzę. Wykonywane czynności:

kierujący jachtem wydaje polecenie wyznaczonemu wcześniej członkowi załogi „Przygotować cumę dziobową (rufową) krótką częścią do oddania”
załogant potwierdza przyjęcie polecenia meldunkiem „Jest, przygotować cumę dziobową (rufową) krótką częścią do oddania” i rozpoczyna wykonanie tej czynności
wybiera krótką część cumy i rozwiązuje węzeł knagowy
jeżeli obie części cumy są podobnej długości, to załogant po rozwiązaniu obu węzłów knagowych, przesuwa cumę, tak aby jedna z tych części była jak najkrótsza, następnie obkłada dłuższą część cumy na knadze
trzymając linę przełożoną przez knagę lub półkluzę, podaje meldunek „Cuma dziobowa (rufowa) do oddania klar”.

Przygotowanie cumy (szpringu) do luzowania

Czynność tę wykonuje się, będąc na pokładzie jachtu. Luzowanie cumy może być wykonywane zarówno wtedy, gdy cuma założona jest pojedynczo, jak i na biegowo. Przykładowe warianty czynności:

Wariant I Cuma pojedyncza. Przesunięcie jachtu przy nabrzeżu. Wykonywane czynności:

kierujący jachtem wydaje polecenie wyznaczonemu wcześniej członkowi załogi „Przygotować cumę dziobową (rufową) do luzowania”
załogant potwierdza przyjęcie polecenia meldunkiem „Jest, przygotować cumę dziobową (rufową) do luzowania” i rozpoczyna wykonanie tej czynności
rozwiązuje cumę z knagi i trzymając linę przełożoną przez knagę lub półkluzę, podaje meldunek „Cuma dziobowa (rufowa) do luzowania klar”.

Wariant II Cuma założona na biegowo. Manewr odejścia od nabrzeża lub od boi. Do luzowania powinien być przygotowana, w większości przypadków, jak najdłuższa część cumy. Informacja o długości cumy powinna być zawarta w poleceniu. Wykonywane czynności:

kierujący jachtem wydaje polecenie wyznaczonemu wcześniej członkowi załogi „Przygotować cumę dziobową (rufową) długą częścią do luzowania”
załogant potwierdza przyjęcie polecenia meldunkiem „Jest, przygotować cumę dziobową (rufową) długą częścią do luzowania” i rozpoczyna wykonanie tej czynności
wybiera długą część cumy i rozwiązuje ją z knagi
jeżeli obie części są podobnej długości, to załogant po rozwiązaniu obu węzłów knagowych przesuwa cumę, tak aby jedna z tych części była jak najdłuższa, następnie obkłada krótką część cumy na knadze
trzymając linę przełożoną przez knagę lub półkluzę, podaje meldunek „Cuma dziobowa (rufowa) do luzowania klar”.

Przygotowanie cumy (szpringu) do wybierania

Czynność tę wykonuje się będąc na pokładzie jachtu. Wybieranie cumy może być wykonywane, gdy założona jest pojedynczo, jak i na biegowo. Przykładowe warianty czynności

Wariant I Cuma pojedyncza. Przesunięcie jachtu przy nabrzeżu. Wykonywane czynności:

kierujący jachtem wydaje polecenie wyznaczonemu wcześniej członkowi załogi „Przygotować cumę dziobową (rufową) do wybierania”
załogant potwierdza przyjęcie polecenia meldunkiem „Jest, przygotować cumę dziobową (rufową) do wybierania” i rozpoczyna wykonanie tej czynności
rozwiązuje cumę z knagi i trzymając linę przełożoną przez knagę lub półkluzę, podaje meldunek „Cuma dziobowa (rufowa) do wybierania klar”.

Wariant II Szpring rufowy założony na biegowo. Nadanie jachtowi prędkości początkowej. Wykonywane czynności:

kierujący jachtem wydaje polecenie wyznaczonemu wcześniej członkowi załogi „Przygotować szpring rufowy do wybierania”
załogant potwierdza przyjęcie polecenia meldunkiem „Jest, przygotować szpring rufowy do wybierania” i rozpoczyna wykonywanie tej czynności
wybiera krótką część szpringu, rozwiązuje węzeł knagowy i trzymając linę przełożoną przez knagę lub półkluzę, podaje meldunek „Szpring rufowy do wybierania klar”.

Przygotowanie cumy do podania na ląd

Czynność tę wykonuje się w manewrze postojowym dojścia do nabrzeża. Wydający polecenie powinien określić długość cumy podawanej na nabrzeże oraz, czy na jej końcu ma być założona pętla cumownicza. Manewr dojścia do nabrzeża burtą Wykonywane czynności:

kierujący jachtem wydaje polecenia wyznaczonym wcześniej członkom załogi „Przygotować cumę dziobową i rufową na prawej burcie do podania na ląd”, „Cuma rufowa o długości ok. 5 m z pętlą cumowniczą”, „Cuma dziobowa o długości ok. 3 m z pętlą cumowniczą”
wyznaczeni wcześniej członkowie załogi potwierdzają przyjęcie poleceń meldunkami: „Jest, przygotować cumę dziobową na prawej burcie do podania na ląd, cuma o długości ok. 3 m z pętlą cumowniczą”, „Jest, przygotować cumę rufową na prawej burcie do podania na ląd, cuma o długości ok. 5 m z pętlą cumowniczą” i rozpoczynają wykonywanie tych czynności
załoganci wybierają i sprawdzają cumy, czy nie są poplątane i, czy nie mają niepotrzebnych węzłów
po sprawdzeniu zawiązują na jednym z końców obu cum, o ile nie jest już zawiązana, pętlę cumowniczą
po dobraniu wymaganej długości cumy obkładają linę na odpowiedniej knadze, a następnie przekładają cumę pod koszem lub relingiem, tak aby po podaniu na nabrzeże lina nie opierała się o te urządzenia
po przygotowaniu cum składają meldunki: „Cuma dziobowa do podania na ląd klar”, „Cuma rufowa do podania na ląd klar”.

Oddanie cumy

Cuma, która będzie oddawana, powinna być wcześniej założona na biegowo. Czynność oddania cumy wykonuje się z pokładu jachtu. Oddanie cumy polega na odrzuceniu trzymanej części cumy za burtę. Załogant, po odrzuceniu cumy, przechwytuje tę część cumy, która jest zaknagowana na jachcie i w sprawny sposób zaczyna wciągać ją na pokład. Przy wciąganiu cumy należy zwracać uwagę, czy się nie zaplątała się w urządzeniu cumowniczym na nabrzeżu. Mogłoby to zblokować wciągnięcie jej na pokład i w konsekwencji uniemożliwić manewr odejścia od nabrzeża. Czynność tę wykonuje członek załogi, który wcześniej wykonał polecenie przygotowania cumy do oddania. Wykonywane czynności:

kierujący jachtem wydaje komendę „Cumę dziobową (rufową) oddaj”
załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową (rufową) oddaj” i natychmiast zaczyna wykonywać tę czynność
odrzuca trzymaną część cumy na zewnątrz jachtu, składa meldunek „Cuma dziobowa (rufowa) oddana”
przechwytuje drugą część cumy, która jest przymocowana na jachcie i wciąga linę na jacht
po wciągnięciu cumy na pokład jachtu załogant składa meldunek „Cuma dziobowa (rufowa) na pokładzie”.

Luzowanie cumy

Czynność ta polega na płynnym, ciągłym przesuwaniu cumy w dłoniach aż do jej końca. W trakcie luzowania nie powinno się jej przytrzymywać, blokując jej ruch. Luzowanie zostaje zakończone na odpowiednią komendę kierującego jachtem. Czynność luzowania wykonuje członek załogi, który wcześniej wykonał polecenie przygotowania cumy do luzowania. Wykonywane czynności:

kierujący jachtem wydaje komendę członkowi załogi „Cumę dziobową (rufową) luzuj”
załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową (rufową) luzuj” i natychmiast zaczyna wykonywać tę czynność, podczas luzowania cuma powinna być przełożona przez knagę lub półkluzę
luzuje cumę przełożoną przez knagę lub półkluzę, aż do momentu podania przez kierującego komendy „Cumę dziobową (rufową) dość luzuj”
załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową (rufową) dość luzuj” i przestaje luzować cumę.

Luzowanie i oddanie cumy

Czynność ta polega na płynnym, ciągłym przesuwaniu cumy w dłoniach aż do jej końca. W trakcie luzowania nie powinno się jej przytrzymywać, blokując jej ruch. Bardzo istotne jest ustalenie z załogantem zasady oddania końca cumy. Należy ustalić, czy koniec cumy ma być oddany bez komendy, czy przytrzymany z oczekiwaniem komendy na jej oddanie. Po odrzuceniu końca cumy należy ją w sprawny sposób wciągnąć na pokład jachtu. Przy wciąganiu cumy trzeba zwracać uwagę, czy nie zaplątała się na urządzeniu cumowniczym na nabrzeżu. Mogłoby to zblokować wciągnięcie jej na pokład i w konsekwencji uniemożliwić manewr odejścia od nabrzeża. Czynność tę wykonuje członek załogi, który wcześniej wykonał polecenie przygotowania cumy do luzowania i oddania. Wykonywane czynności:

kierujący jachtem wydaje komendę członkowi załogi „Cumę dziobową (rufową) luzuj”
załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową (rufową) luzuj” i natychmiast zaczyna wykonywać tę czynność
podczas luzowania cuma powinna być przełożona przez knagę lub półkluzę
o końcu luzowanej cumy załogant składa meldunek „Koniec cumy dziobowej (rufowej)”
w przypadku ustalenia o odrzuceniu końca cumy bez komendy, załogant odrzuca ją poza jacht i składa meldunek „Cuma dziobowa (rufowa) oddana”
w przypadku ustalenia o przytrzymaniu końca cumy, załogant przytrzymuje ją i czeka na kolejną komendę, po otrzymaniu komendy „Cumę dziobową (rufową) oddaj” potwierdza jej otrzymanie meldunkiem „Jest, cumę dziobową (rufową) oddaj”, odrzuca koniec cumy poza jacht i składa meldunek „Cuma dziobowa (rufowa) oddana”
po odrzuceniu końca cumy, przechwytuje drugą część cumy, która jest przymocowana na jachcie i wciąga linę na jacht
po wciągnięciu cumy na pokład jachtu załogant składa meldunek „Cuma dziobowa (rufowa) na pokładzie”.

Wybieranie cumy

Czynność ta polega na płynnym, wolnym ciągnięciu cumy. Gdy w komendzie występuje słowo „wybieraj”, to wykonuje się ją do momentu przerwania wykonywania tej czynności przez kierującego. Gdy w komendzie występuje słowo „wybierz” należy linę wybrać maksymalnie. W komendzie może występować dodatkowe słowo „obłóż”, które nakazuje, po wybraniu cumy, obłożenie jej na knadze. Może także występować czynność wybierania luzu cumy. Polega ona na wybieraniu cumy do momentu jej napięcia. Czynność tę wykonuje członek załogi, który wcześniej wykonał polecenie przygotowania cumy do wybierania.

Wariant I Wykonywane czynności:

kierujący jachtem wydaje komendę „Cumę dziobową (rufową) wybieraj”
załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową (rufową) wybieraj” i natychmiast zaczyna wykonywać tę czynność
wolno wybiera cumę przełożoną przez knagę lub półkluzę, aż do momentu podania przez kierującego komendy „Cumę dziobową (rufową) dość wybieraj”
potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową (rufową) dość wybieraj” i przestaje wybierać cumę.

Wariant II Wykonywane czynności:

kierujący jachtem wydaje komendę „Cumę dziobową (rufową) wybierz i obłóż”
załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową (rufową) wybierz i obłóż” i natychmiast zaczyna wykonywać tę czynność
w zdecydowany sposób wybiera cumę przełożoną przez knagę lub półkluzę i obkłada ją na knadze, następnie klaruje cumę podwieszając jej niepracującą część na koszu lub relingu
po wykonaniu tych czynności składa meldunek „Cuma dziobowa (rufowa) klar”.

Podanie cumy na ląd

Cuma podawana na ląd powinna upaść w określonym miejscu na nabrzeżu. Cuma dziobowa powinna być podana przed dziób jachtu, a cuma rufowa za rufę jachtu. Najlepiej w pobliże urządzenia cumowniczego, na którym będzie obkładana. Pozwoli to sprawnie, w określonej przez kierującego jachtem kolejności, obłożyć cumy na urządzeniach cumowniczych. Nie powinno się podawać cumy za wcześnie, gdy jacht jest jeszcze w dużej odległości od nabrzeża. Można wtedy nie dorzucić cumy na nabrzeże lub zostanie ona podana w nieodpowiednie miejsce na nabrzeżu. Powinno się to zrobić tuż przed kontaktem jachtu z nabrzeżem lub natychmiast po zatrzymaniu jachtu.

Czynność tę wykonuje członek załogi, który wcześniej wykonał polecenie przygotowania cumy do podania na ląd. Wykonywane czynności:

kierujący jachtem wydaje komendę „Cuma dziobowa (rufowa) na ląd”
załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cuma dziobowa (rufowa) na ląd” i natychmiast wykonuje tę czynność
po podaniu cumy składa meldunek „Cuma dziobowa (rufowa) na lądzie”.

Założenie cumy na boję na biegowo

Założenie cumy na boję powinno być wykonywane przez dwie osoby. Jedna przechwytuje i przytrzymuje bosakiem boję, a druga zakłada cumę na boję. Kierujący jachtem powinien określić miejsce na jachcie, z którego boja ma być przechwycona. Czynność tę wykonują członkowie załogi, którzy wcześniej wykonali polecenie przygotowania bosaka i cumy do założenia na boję. Wykonywane czynności:

kierujący jachtem wydaje komendy: „Przechwycić bosakiem boję”, „Cuma dziobowa (rufowa) na boję na biegowo”
załoganci potwierdzają przyjęcie komend meldunkami „Jest, przechwycić bosakiem boję” i „Jest, cuma dziobowa (rufowa) na boję na biegowo”
jeden z załogantów przechwytuje bosakiem boję i utrzymuje ją w takim położeniu, aby drugi załogant mógł sprawnie założyć cumę na boję
drugi załogant przekłada cumę przez ucho boi
po przełożeniu cumy załogant przestaje przytrzymywać boję bosakiem, drugi załogant przytrzymuje koniec cumy założonej na boję na biegowo i składa meldunek „Cuma na boi na biegowo”.

Wybieranie szpringu rufowego

Czynność ta polega na zdecydowanym i sprawnym ciągnięciu szpringu założonego na biegowo. Celem tej czynności jest nadanie jachtowi prędkości początkowej. Takie uruchomienie jachtu, szczególnie większego, wymaga użycia stosunkowo dużej siły. Dlatego do tej czynności powinien być wyznaczony załogant potrafiący skutecznie to wykonać. Podczas wybierania szpringu w pewnym momencie nastąpi koniec możliwości jego dalszego wybierania, należy wtedy linę odrzucić i wciągnąć ją na pokład jachtu. Czynność tę wykonuje członek załogi, który wcześniej wykonał polecenie przygotowania szpringu do wybierania. Wykonywane czynności:

kierujący jachtem wydaje komendę „Szpring rufowy wybieraj”
załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, szpring rufowy wybieraj” i natychmiast zaczyna wykonywać tę czynność
w zdecydowany sposób wybiera szpring i w momencie, gdy lina jest maksymalnie wybrana, odrzuca ją na zewnątrz jachtu i składa meldunek „Szpring rufowy oddany”
przechwytuje drugą część szpringu, która jest przymocowana na jachcie i wciąga linę na jacht
po wykonaniu tej czynności składa meldunek „Szpring rufowy na pokładzie”.

Hamowanie jachtu przy pomocy cumy

Użycie cumy jest skuteczniejszym sposobem wyhamowania jachtu przy nabrzeżu niż użycie silnika. Do hamowania jachtu najczęściej wykorzystywana jest cuma rufowa. Występuje kilka wariantów hamowania jachtu przy pomocy cumy.

Wariant I Manewr dojścia do nabrzeża burtą. Po obłożeniu cumy rufowej na polerze na nabrzeżu jacht ma jeszcze tendencję do przesuwania się wzdłuż nabrzeża. Hamowanie jachtu wykonane zostanie z jego pokładu przy pomocy cumy rufowej. Wykonywane czynności:

kierujący jachtem wydaje komendę załogantowi obsługującemu na jachcie cumę rufową „Cumą rufową hamuj”
załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumą rufową hamuj” i natychmiast przytrzymuje cumę przełożoną przez knagę lub półkluzę, co powoduje wyhamowanie jachtu
po zatrzymaniu jachtu, kierujący jachtem wydaje komendę „Cumą rufową dość hamuj i obłóż”
załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumą rufową dość hamuj i obłóż”
obkłada cumę na knadze i po wykonaniu tej czynności składa meldunek „Cuma rufowa obłożona”.

Wariant II Manewr dojścia do nabrzeża burtą. Jacht po dopłynięciu do nabrzeża porusza się wzdłuż niego, grozi to kolizją z innym jachtem przycumowanym w pobliżu. Do wyhamowania jachtu zostanie wykorzystana cuma rufowa podana już na ląd. Hamowanie będzie polegało na owinięciu cumy rufowej na urządzeniu cumowniczym na nabrzeżu i jej przytrzymaniu. Wykonuje to załogant będący na nabrzeżu (desant). Wykonywane czynności:

kierujący jachtem wydaje komendę załogantowi będącemu na nabrzeżu „Cumą rufową awaryjnie hamuj”
załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumą rufową awaryjnie hamuj”, jak najszybciej owija cumę rufową na urządzeniu cumowniczym za rufą jachtu i przytrzymuje cumę, powodując tym zatrzymanie jachtu
po zatrzymaniu jachtu, kierujący jachtem wydaje komendę „Cumą rufową dość hamuj i obłóż”
załogant na nabrzeżu potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumą rufową dość hamuj i obłóż” i zakłada pętlę cumowniczą cumy rufowej na urządzeniu cumowniczym
kierujący jachtem wydaje komendę członkowi załogi obsługującemu cumę na rufie jachtu „Luz cumy rufowej wybieraj, cumę obłóż”
załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, luz cumy rufowej wybieraj, cumę obłóż”
wybiera luz cumy i po wybraniu obkłada cumę na knadze, po wykonaniu tej czynności składa meldunek „Cuma rufowa obłożona”.

Wariant III Manewr dojścia do nabrzeża dziobem. Do hamowania jachtu zostanie wykorzystana cuma rufowa założona na boję. Hamowanie powinno się robić płynnie, stopniowo zatrzymując jacht. Należy tak pracować cumą, aby jacht zatrzymał się w takiej odległości od nabrzeża, żeby załogant mógł wyjść na nabrzeże lub dociągnąć jacht bosakiem do nabrzeża. Wykonywane czynności:

kierujący jachtem wydaje komendę załogantowi obsługującemu na jachcie cumę rufową „Cumą rufową lekko hamuj”
załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumą rufową lekko hamuj”
przytrzymując na krótkie momenty cumę, stopniowo zmniejsza prędkość jachtu aż do zatrzymania przy nabrzeżu
po zatrzymaniu jachtu kierujący jachtem wydaje komendę „Cumą rufową dość hamuj i obłóż”
załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumą rufową dość hamuj i obłóż” i wykonuje wymaganą czynność, a po jej wykonaniu składa meldunek „Cuma rufowa obłożona”.

Założenie odbijaczy

Jest to czynność związana z manewrem dojścia do nabrzeża lub z cumowaniem jachtu. Wydający polecenie powinien określić dokładne miejsce mocowania każdego z odbijaczy oraz ich wysokość nad powierzchnią wody. Istotny jest także węzeł, którym odbijacz zostanie przymocowany. Jednym z najskuteczniejszych węzłów jest węzeł cumowy żeglarski. Wykonywane czynności:

kierujący jachtem wydaje wyznaczonym wcześniej załogantom polecenia: „Przygotować i założyć odbijacze na prawej burcie”, „Pierwszy na końcu kosza dziobowego, drugi przy pierwszym słupku relingu, trzeci przy drugim słupku relingu”, „Odbijacze na wysokości tuż nad powierzchnią wody”
wyznaczeni wcześniej członkowie załogi potwierdzają przyjęcie poleceń meldunkami: „Jest, przygotować i założyć odbijacze na prawej burcie”, „Jest, pierwszy na końcu kosza dziobowego, drugi przy pierwszym słupku relingu, trzeci przy drugim słupku relingu”, „Jest, odbijacze na wysokości tuż nad powierzchnią wody”
następnie zakładają odbijacze w wyznaczonych miejscach
po zakończeniu zakładania odbijaczy składany jest meldunek „Odbijacze na prawej burcie klar”.

Rozrefowanie grota, ze względu na łatwiejsze czynności oraz krótszy czas wykonywania, może być realizowane zarówno, gdy jacht jest przycumowany lub, gdy jest w ruchu na otwartym akwenie. W przypadku, gdy jacht jest w ruchu, rozrefowanie grota powinno się wykonywać przy niepracującym żaglu, najlepiej w linii wiatru. Kierujący jachtem wyznacza załogantów do rozrefowania żagla. Załoganci zajmują wyznaczone stanowiska.

Wykonywane czynności:

kierujący jachtem wydaje wyznaczonym członkom załogi polecenie „Przygotować grota do rozrefowania”;
wyznaczeni wcześniej załoganci potwierdzają przyjęcie polecenia meldunkiem „Jest, przygotować grota do rozrefowania”, zajmują wyznaczone stanowiska i zaczynają wykonywać prace przygotowawcze, a po ich zakończeniu składają meldunek „Grot do rozrefowania klar”;
kierujący jachtem wydaje wyznaczonym członkom załogi polecenie „Rozrefować grota”;
załoganci potwierdzają przyjęcie polecenia meldunkiem „Jest, rozrefować grota” i rozpoczynają wykonanie zadania;
rozwiązują refsejzingi oraz refszkentlę i refhalslinkę;
jeżeli żagiel będzie teraz wykorzystywany, wybierają fał grota;
jeżeli żagiel nie będzie teraz wykorzystywany, opuszczają grota i klarują go w kieszeni lazy jacka;
wypinają szot grot, a następnie podnoszą nok bomu i mocują go do achtersztagu;
po wykonaniu powyższych czynności załoganci składają meldunek „Grot po rozrefowaniu klar” lub „Grot klar”.

Podsumownie

Zasady cumowania (Rufa do nabrzeża i Boja)

Rufa do nabrzeża: Należy stosować dwie cumy rufowe oraz duży odbijacz centralnie na rufie.
Dziób do boi:
- Na krótko: Cumę zakłada się na biegowo (dwa końce na jachcie), co ułatwia szybkie odejście.
- Na długo: Stosuje się cumę pojedynczą, aby uniknąć przecierania liny na uchu boi. Jacht powinien być oddalony od boi o 3-5 metrów.

Obsługa lin (Cumy i Szpringi)

Klarowanie: Niepracująca część cumy powinna być zwinięta i podwieszona (nie rzucona luzem). Niewykorzystywane liny należy wysuszyć i schować .
Cuma na biegowo: Kluczowa technika ułatwiająca manewry. Polega na przełożeniu liny przez urządzenie na lądzie/boi i powrocie końcówką na jacht.
Oddawanie cumy: Przygotowuje się „krótszą część” do oddania, aby lina szybciej przeszła przez ucho i nie splątała się .
Luzowanie: Musi być płynne. Linę należy kontrolować, trzymając ją przełożoną przez knagę lub półkluzę .
Wybieranie:
- Komenda „Wybieraj”: ciągnij, dopóki sternik nie powie „dość”.
- Komenda „Wybierz”: wybierz maksymalnie.

Manewry specjalne

Hamowanie cumą: Jest skuteczniejsze niż hamowanie silnikiem.
- Można hamować z pokładu (blokując linę na knadze).
- Można hamować z lądu (desant), owijając linę wokół polera.
Wybieranie szpringu (rozruch): Służy do nadania jachtowi prędkości początkowej (np. przy wypłynięciu). Wymaga użycia dużej siły i szybkiego wciągnięcia liny po manewrze .

Odbijacze

Zakłada się je węzłem cumowym żeglarskim.
Wydający polecenie musi określić miejsce i wysokość zawieszenia (np. tuż nad wodą).

Zapamiętaj

Cuma na biegowo to bezpieczeństwo: Przy krótkim postoju zawsze stosuj cumę na biegowo. Umożliwia ona szybkie i samodzielne odejście od nabrzeża bez konieczności wysyłania kogoś na ląd .
Technika oddawania: Gdy oddajesz cumę na biegowo, zawsze odrzucaj i ściągaj krótszy koniec. Zmniejsza to ryzyko zaklinowania się liny i przyspiesza manewr .
Hamowanie: Cuma jest hamulcem lepszym niż silnik. Podczas hamowania lina musi być przełożona przez knagę – nigdy nie hamuj „z ręki” bez punktu oparcia, bo siły są zbyt duże.
Komunikacja (Pętla decyzyjna): Każde polecenie musi być potwierdzone („Jest…”), wykonane i zameldowane („…klar/wykonano”). To podstawa bezpieczeństwa, by sternik wiedział, co dzieje się na pokładzie .
Bezpieczeństwo rąk: Podczas luzowania lina musi przesuwać się płynnie. Nie owijaj jej wokół dłoni i nie blokuj własnym ciałem .
Podawanie cumy na ląd: Rzucaj cumę dopiero w ostatniej chwili przed dobiciem (lub po zatrzymaniu). Zbyt wczesny rzut grozi niecelnością i brakiem liny w kluczowym momencie .

Testy

E-patenty
Kursy żeglarskie i motorowodne on-line