Materiały szkoleniowe
ŻEGLARZ JACHTOWY
Dział: Manewrowanie jachtem żaglowym
Temat: Halsowanie – wybór drogi
Halsowanie - wybór drogi
Jedną z najważniejszych umiejętności żeglarskich jest poprawny wybór drogi jachtu. Dopłynięcie do wybranego punktu, gdy nie wymaga to zmiany halsu, jest stosunkowo proste. W przypadku, gdy dopłynięcie do wybranego punktu wymaga zmiany halsu, zadanie zaczyna być trudniejsze. Musimy wtedy, co najmniej raz, zmienić hals. Tego typu wybór drogi jachtu, poprzez wykonywanie zwrotów, nazywa się halsowaniem.
SPIS TREŚCI
Halsowanie
Wyróżniane są dwa rodzaje halsowania:
- halsowanie pod wiatr Wykonuje się wtedy, gdy wymagane jest dopłynięcie do punktu znajdującego się w zarysie sektora martwego. Do osiągnięcia wybranego punktu należy wtedy wykonać co najmniej jeden zwrot przez sztag.
- halsowanie z wiatrem Jest to przypadek, gdy płynąc do wybranego punktu z wiatrem, kursem zbliżonym do fordewindu, zostanie wykonany co najmniej jeden zwrot przez rufę.
Przyjmijmy, że głównym czynnikiem branym pod uwagę przy doborze drogi jachtu będzie czas dopłynięcia do danego punktu.
Halsowanie pod wiatr
Jacht znajdujący się w punkcie A ma dopłynąć do punktu B Przy takim kierunku wiatru jacht nie może płynąć prosto do punktu B, gdyż wszedłby w sektor martwy. Musi więc obrać taki kurs, aby nie wpływać w ten sektor. Niestety, taki kurs nie umożliwi bezpośredniego dopłynięcia do punktu B. Aby można było dopłynąć to tego punktu, trzeba będzie wykonać co najmniej jeden zwrot przez sztag. Na czas przepłynięcia z punktu A do punktu B mają wpływ dwa czynniki: droga jaką musi pokonać jacht i prędkość płynięcia jachtu. Im obrany kurs będzie kursem bardziej pod wiatr, tym droga jachtu będzie krótsza.
Płynąc kursem na granicy sektora martwego jacht będzie pokonywał najkrótszą drogę, ale będzie miał znacznie mniejszą prędkość niż gdy będzie płynął kursem trochę oddalonym od granicy tego sektora. Już w niewielkim oddaleniu kursu jachtu od granicy sektora martwego prędkość jachtu znacznie wzrasta. Jednak wtedy, chcąc dopłynąć do punktu B, będziemy pokonywać dłuższą drogę. Mając kurs jeszcze bardziej oddalony od sektora, jacht będzie płynął szybciej niż przy kursie ostrzejszym, ale pokonywana droga będzie jeszcze dłuższa. Ważne jest, aby pamiętać o tym, że każdy kolejny zwrot przez sztag powoduje zwiększenie czasu płynięcia do wyznaczonego punktu, gdyż w takcie zwrotu prędkość jachtu maleje.
Na rysunku pokazane są trzy drogi (trasy) płynięcia jachtu z punktu A do punktu B. Droga nr 1 prowadzi na granicy sektora martwego. Droga nr 2 jest od tej granicy trochę oddalona, a droga nr 3 jest oddalona jeszcze bardziej. Jacht płynąc drogą nr 2 przypłynie do celu w czasie T2 krótszym od czasu T1 przepłynięcia drogą nr 1. Co prawda droga L2 jest dłuższa niż droga L1, ale prędkość V2 płynięcia drogą nr 2 będzie dużo większa od prędkości V1 płynięcia drogą nr 1. Jacht płynący drogą nr 3 będzie miał prędkość V3 większą niż prędkość V2 i V1 jachtu płynącego drogą nr 2 i nr 1, ale pokona dłuższą drogę L3, co spowoduje dłuższy czas T3 płynięcia jachtu.
Halsowanie z wiatrem
Jacht znajdujący się w punkcie A ma dopłynąć do punktu B. Płynąc kursem fordewind z punktu A do punktu B jacht będzie miał najkrótszą drogę. Jednak prędkość jachtu w kursie fordewind jest, co pokazuje rysunek 3.27, mniejsza niż jachtu płynącego kursem pełny baksztag. Poza tym w kursie fordewind trudno jest utrzymać właściwie ustawione żagle. Zamiast kursu fordewind można obrać kurs pełny baksztag. Płynąc tym kursem, w odpowiednim momencie, trzeba wykonać zwrot przez rufę, a następnie pełnym baksztagiem drugiego halsu dopłynąć do punktu B. Pokonana droga będzie trochę dłuższa, ale prędkość jachtu większa. Wybór drogi z dwoma kursami pełnego baksztagu i zwrotem przez rufę, może okazać się korzystniejszy, nie tylko ze względu na krótszy czasu płynięcia, ale także na bezpieczeństwo żeglowania. Ważne jest, aby obrany kurs nie był za bardzo oddalony od linii wiatru, gdyż wzrośnie wtedy znacznie droga płynięcia przy niewielkim tylko wzroście prędkości jachtu. Spowoduje to wydłużenie czasu płynięcia do wyznaczonego punktu.
Na rysunku droga L1, jachtu płynącego kursem fordewind, jest najkrótsza. Droga L2, z dwoma kursami pełnego baksztagu, jest dłuższa do pokonania, ale prędkość V2 jachtu będzie większa niż prędkość V1 jachtu płynącego fordewindem. Czas płynięcia T2 z punktu A do punktu B będzie krótszy przy płynięciu drogą nr 2 od czasu T1 płynięcia drogą nr 1.
Testy
E-patenty
Kursy żeglarskie i motorowodne on-line
