Materiały szkoleniowe
ŻEGLARZ JACHTOWY
Dział: Manewrowanie jachtem żaglowym
Temat: Bojka. Podejście i odejście
.
Manewr dojścia do boi polega na dopłynięciu i zatrzymaniu jachtu w pobliżu boi, tak aby można było założyć na niej cumę dziobową i przycumować jacht. Wybór wariantu manewru uzależniony jest od następujących czynników:
Aby bezpieczne i skuteczne wykonać manewr dojścia do boi należy w poszczególnych etapach wykonać następujące czynności:
Wybrać boję cumowniczą i napęd jachtu do wykonania manewru
Należy podpłynąć w pobliże miejsca cumowania i wybrać boję oraz wariant podejścia do niej, uwzględniając kierunek i siłę wiatru oraz miejsce na wodzie w otoczeniu boi. Boja powinna posiadać ucho cumownicze zainstalowane na odpowiedniej wysokości, tak aby można było stosunkowo łatwo i bezpiecznie założyć cumę na boję. Powinna być bardzo mocno zakotwiona w dnie, tak aby mogła utrzymać przycumowany do niej jacht nawet przy bardzo silnym wietrze. Ważny jest także akwen w otoczeniu boi. W pobliżu niej nie powinno być stałych obiektów lub innych przycumowanych jachtów, gdyż w przypadku zmiany kierunku wiatru, po przycumowaniu jachtu, może dojść do kolizji jachtu z obiektem lub zacumowanym obok jachtem. Wybrać napęd jachtu, który będzie wykorzystywany do wykonania manewru.
Przygotować jacht do wybranego wariantu manewru
Po wybraniu boi i wariantu manewru należy przygotować jacht do jego wykonania. Niezależnie czy manewr będzie wykonywany pod żaglami czy na silniku, część czynności przygotowawczych jest taka sama.
Wykonać wybrany wariant manewru
Sternik, przed rozpoczęciem wykonania manewru, powinien szczegółowo omówić manewr i obsadzić członkami załogi wszystkie niezbędne stanowiska manewrowe. Każdemu z nich dokładnie wytłumaczyć co i w którym momencie ma być przez niego wykonane. Sternik powinien rozpocząć wykonanie manewru dopiero wtedy, gdy jacht i załoga są przygotowani do jego wykonania.
Sklarować jacht
Po wykonaniu manewru należy sklarować jacht. Klar jachtu powinno się rozpocząć od odstawienia (wyłączenie) silnika lub zrzucenia żagla, a następnie sklarować pozostałe urządzenia wykorzystywane podczas manewru oraz uporządkować jacht.
Ogólne zasady wykonania manewru:
Jedną z trudniejszych czynności podczas wykonywania manewru jest założenie cumy dziobowej na boję. Przy zbyt niskiej boi, a także przy wysokiej burcie oraz zainstalowanym na niej relingu, założenie cumy na boję może być bardzo utrudnione. Należy wtedy przesunąć jacht wzdłuż boi poza kosz dziobowy jednak nie za daleko w stronę rufy. Zakładanie cumy w miejscu za bardzo oddalonym od dziobu może spowodować obrócenie się jachtu rufą do wiatru, a cuma dziobowa może zostać wciągnięta pod dno jachtu. Może to spowodować zahaczenie jej o płetwę mieczową, o płetwę sterową lub o silnik.
Podstawowe założenia:
Przygotowanie manewru:
Po przygotowaniu manewru sternik rozpoczyna jego wykonanie. W trakcie manewru sternik kieruje załogą oraz obsługuje urządzenie sterowe i silnik.
Wykonanie manewru:
Klar jachtu
Po przycumowaniu jachtu należy przejść do etapu klaru jachtu. Sternik podaję informację „Tak stoimy” oraz polecenie „Klar jachtu”. Pierwszą czynnością powinno być odstawienie (wyłączenie) silnika. Kolejne czynności powinny dotyczyć końcowego klaru jachtu. Wszystkie czynności klaru na jachcie powinny być nadzorowane przez sternika jachtu.
Manewr dojścia do boi powinien być wykonany na jednym żaglu. Jeżeli płyniemy na obu żaglach, należy zrzucić foka. Jeżeli fok jest zrzucony, to na pokładzie dziobowym jest większa wolna przestrzeń do pracy załogantów. Umożliwi to sprawniejsze przechwycenie boi i założenie na niej cumy dziobowej. Jacht płynący na samym grocie jest łatwiej utrzymać w kursie ostrym na wiatr, a po dopłynięciu do boi utrzymać w linii wiatru. Jeżeli jacht podpływa do boi na foku zainstalowanym na sztywnym sztagu, można w trakcie wykonywania manewru zmniejszać jego powierzchnię. Manewr dojścia do boi pod żaglami można wykonać z każdego kursu jachtu względem kierunku wiatru. Ze względu na skuteczność i bezpieczeństwo wykonania manewru powinno się go wykonać z kursu ostry bajdewind. Wykonywanie manewru dojścia do boi z innych kursów jachtu względem kierunku wiatru może nie być łatwe. Trudno jest wtedy określić moment skrętu jachtu na boję, a także trudno jest dobrać odpowiednią prędkość jachtu tuż przed skrętem w kierunku boi. Przy każdym kursie będzie to inne miejsce i inna prędkość. Parametry te będą uzależnione od ciężaru jachtu, kształtu kadłuba, a także siły wiatru i zafalowania wody. Po wyborze boi, przygotowaniu jachtu i omówieniu manewru z załogą, sternik rozpoczyna manewr. W trakcie manewru kieruje jego wykonaniem i obsługuje urządzenie sterowe oraz szot grota, jeżeli manewr wykonywany jest z wykorzystaniem tego żagla.
Podstawowe założenia:
Przygotowanie manewru:
Po przygotowaniu manewru sternik rozpoczyna jego wykonanie. W trakcie manewru sternik kieruje załogą oraz obsługuje urządzenie sterowe i szot grota.
Wykonanie manewru:
Jacht płynąc na samym grocie jest nawietrzny. Ułatwia to utrzymanie kursu ostry bajdewind i umożliwia skuteczne zmniejszanie prędkości oraz utrzymanie jachtu pod wiatr przy boi.
Charakterystyka manewru
Manewr odejścia od boi polega na odcumowaniu jachtu od boi, a następnie oddaleniu się od boi i odpłynięciu wybranym kursem. Wybór wariantu manewru uzależniony jest od następujących czynników:
Aby bezpieczne i skuteczne wykonać manewr odejścia od boi, należy w poszczególnych etapach, wykonać następujące czynności:
Wybrać wariant wykonania manewru
Boje cumownicze są często umiejscowione blisko brzegu, a także bywają ustawione w niezbyt dużej odległości od siebie. Wybierając wariant manewru odejścia od boi, należy uwzględnić wielkość bezpiecznego akwenu w pobliżu boi i jachtu, aby wykonując manewr, nie doprowadzić do kolizji z innym zacumowanym jachtem lub przeszkodą w jej pobliżu. Należy dokonać oceny warunków wiatrowych występujących przy boi i wybrać napęd jachtu, który będzie wykorzystywany do wykonania manewru.
Przygotować jacht do manewru
Po wyborze wariantu manewru odejścia od boi należy przygotować jacht do manewru. Niezależnie, czy manewr będzie wykonywany pod żaglami, czy na silniku, część czynności przygotowawczych będzie taka sama.
Sprawdzić jacht
Należy sprawdzić stan techniczny podstawowych urządzeń na jachcie.
Przygotować jacht
Po sprawdzeniu jachtu należy przygotować do manewru wszystkie wykorzystywane podczas manewru urządzenia.
Wykonać manewr
Sternik, przed rozpoczęciem wykonania manewru, powinien szczegółowo omówić manewr z załogą. Powinien obsadzić członkami załogi wszystkie niezbędne stanowiska manewrowe. Każdemu z nich dokładnie wytłumaczyć, co i w którym momencie ma być przez niego wykonane. Sternik powinien rozpocząć wykonanie manewru dopiero wtedy, gdy jacht i załoga są przygotowani do jego wykonania.
Sklarować jacht
Po wykonaniu manewru należy sklarować jacht.
Podstawowe założenia:
Przygotowanie manewru
Po przygotowaniu jachtu sternik rozpoczyna wykonanie manewru. W trakcie manewru sternik kieruje jego wykonaniem oraz obsługuje urządzenie sterowe i silnik.
Wykonanie manewru
Jacht przycumowany do boi ma tendencję do odchylania się bardziej lub mniej od linii wiatru. Oddanie cumy dziobowej powinno nastąpić, gdy jacht jest w linii wiatru lub gdy jacht jest ustawiony w kierunku, w którym jacht po odejściu od boi ma popłynąć.
Manewr odejścia od boi jachtem pod żaglami może być wykonany przy różnej kombinacji wykorzystywanych żagli. Jeżeli po odpłynięciu od boi planowana jest żegluga na obu żaglach, należy do manewru wykorzystać oba żagle.
Podstawowe założenia:
Przygotowanie manewru
Po przygotowaniu jachtu sternik rozpoczyna wykonanie manewru. W trakcie manewru sternik kieruje jego wykonaniem oraz obsługuje urządzenie sterowe i szot grota.
Wykonanie manewru
Zakończenie manewru, klar jachtu
Po ustawieniu jachtu na wybranym halsie sternik kończy skręt i ustawia płetwę sterową w diametralnej jachtu (faza „d”). W tym momencie fok powinien zostać przełożony na drugą burtę. Sternik podaje komendę „Prawy foka szot wybieraj, lewy foka szot luzuj”. Załoganci potwierdzają przyjęcie komendy meldunkami: „Jest, prawy foka szot wybieraj”, „Jest, lewy foka szot luzuj” i przekładają foka na drugą burtę. Sternik wybiera szot grota. Jacht zatrzymuje ruch wsteczny i rozpoczyna ruch do przodu wybranym kursem (faza „e”). Po manewrze należy wykonać odpowiedni klar jachtu. Sternik podaje komendę „Klar cumy dziobowej”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, klar cumy dziobowej”, klaruje cumę i po zakończeniu melduje „Cuma dziobowa klar”. Manewr został zakończony.
.Na silniku (Wariant 1): Po oddaniu cumy sternik włącza bieg wsteczny i steruje tak, aby jacht, cofając się, wykonał skręt na wybrany kurs.
Na żaglach (Wariant 2): Stawia się oba żagle (jeśli planowana jest żegluga na obu). Cumę oddaje się w linii wiatru. Skręt podczas cofania wspomaga się wystawieniem foka na wiatr (na wsteczny) oraz wychyleniem steru.
Dojście do boi Manewr polega na dopłynięciu i zatrzymaniu jachtu w pobliżu boi w celu założenia cumy dziobowej. Wybór metody zależy od napędu (silnik/żagle), miejsca oraz wiatru.
Poniższe punkty są krytyczne dla bezpieczeństwa i skuteczności manewrów przy boi:
Testy
E-patenty
Kursy żeglarskie i motorowodne on-line