Materiały szkoleniowe
ŻEGLARZ JACHTOWY
Dział: Manewrowanie jachtem żaglowym
Temat: Podejście do nabrzeża
Podejście do nabrzeża
Manewr dojścia do nabrzeża polega na dopłynięciu jachtem do nabrzeża, zatrzymaniu jachtu w wybranym miejscu przy nabrzeżu, poprawnym przycumowaniu jachtu do nabrzeża i sklarowaniu jachtu.
SPIS TREŚCI
Wybór wariantu podejścia do nabrzeża
Wybór wariantu manewru uzależniony jest od następujących czynników:
- wykorzystywanego napędu jachtu
- manewr na silniku
- manewr pod żaglami Napęd jachtu, wykorzystywany w manewrze, ma decydujący wpływ na dobór wariantu manewru i jego wykonanie. W przypadku wyboru manewru na silniku, jeżeli płyniemy na żaglach, należy zmienić napęd jachtu na silnikowy i dalej manewrować już na tym napędzie. W przypadku wyboru manewru na żaglach, należy dobrać odpowiedni żagiel do danego wariantu manewru i wykonywać manewr z wykorzystaniem tego żagla.
- miejsca przycumowania jachtu
Przy wyborze miejsca do przycumowania jachtu należy kierować się następującymi kryteriami:
- jak największe wolne miejsce przy nabrzeżu
- jak największa wolna przestrzeń na wodzie w pobliżu miejsca cumowania
- wystarczająca głębokość wody przy nabrzeżu i w jego otoczeniu
- jak najsłabsza siła wiatru w miejscu cumowania
- możliwość wykorzystania boi cumowniczej lub muringu
- możliwość wykorzystania kotwicy
- kierunku i siły wiatru działającego na jacht przy nabrzeżu
- wiatr odpychający od nabrzeża Sprzyjający kierunek wiatru, ale tylko przy słabej jego sile. Przy większej sile może utrudnić lub bardzo utrudnić wykonanie manewru. Podczas dopływania dziobem jachtu do nabrzeża, przy silniejszym wietrze, podczas zmniejszania prędkości jachtu przed nabrzeżem, pojawia się ryzyko odrzucenia dziobu jachtu od linii wiatru i niedopłynięcia do nabrzeża. Przy dopływaniu na silniku rufą do nabrzeża jacht, niezależnie od prędkości płynięcia i siły wiatru, będzie stabilny kursowo.
- wiatr dopychający do nabrzeża Sprzyjający kierunek wiatru, ale tylko przy słabej jego sile. Przy większej sile może utrudniać wykonanie manewru. Trudność tego manewru rośnie wraz z siłą wiatru. Wiatr utrudnia regulację prędkości podczas dopływania do nabrzeża. Manewr ten wymaga skutecznego zmniejszania prędkości jachtu, aby nie doprowadzić do kolizji jachtu z nabrzeżem. W przypadku dopływania dziobem jachtu do nabrzeża, nawet przy małej prędkości, jacht będzie się utrzymywał w linii wiatru. Istotne jest także, aby podczas końcowego podpływania do nabrzeża, rufa jachtu była utrzymywana w linii wiatru przy pomocy boi, muringu lub kotwicy. W przypadku gdy nie będzie to wykonane, wiatr będzie dopychał jacht do nabrzeża, a także go obracał. Może to doprowadzić do kolizji jachtu z nabrzeżem lub innymi obiektami będącymi w pobliżu. Przy dopływaniu rufą do nabrzeża, szczególnie przy małej prędkości, trudno będzie utrzymać jacht w linii wiatru. Utrzymanie jachtu w linii wiatru będzie możliwe tylko przy pomocy boi, muringu lub kotwicy.
- wiatr wzdłuż nabrzeża Sprzyjający kierunek wiatru przy wariancie manewru cumowania burtą do nabrzeża. Przy cumowaniu dziobem lub rufą do nabrzeża jest to wiatr niekorzystny. Im silniejszy wiatr, tym taki wariant manewru będzie trudniejszy do wykonania.
- sposobu przycumowania jachtu do nabrzeża
- przycumowanie burtą Wymaga wolnego miejsca nabrzeża o długości co najmniej ok. półtorej długości jachtu oraz dosyć dużej wolnej przestrzeni na wodzie. W tym sposobie cumowania sternik ma dobrą widoczność nabrzeża podczas wykonywania manewru.
- przycumowanie dziobem Wymaga wolnego miejsca przy nabrzeżu o długości co najmniej półtorej szerokości jachtu. W tym sposobie cumowania sternik ma ograniczoną widoczność nabrzeża przed dziobem jachtu w końcowym etapie wykonywania manewru.
- przycumowanie rufą Wymaga wolnego miejsca na nabrzeżu o długości co najmniej półtorej szerokości jachtu. W tym sposobie cumowania sternik ma bardzo dobrą widoczność nabrzeża podczas wykonywania manewru.
Jeżeli istnieje taka możliwość najlepiej jest wybrać wariant przycumowania jachtu burtą do nabrzeża.
Nie powinno się wykonywać wariantu manewru przycumowania rufą do nabrzeża w przypadku, gdy jacht ma zamocowane na pawęży urządzenie sterowe i silnik. Większość jachtów śródlądowych ma właśnie w tym miejscu zainstalowane te urządzenia. Dopłynięcie do nabrzeża rufą jachtu jest obarczone wtedy dużym ryzykiem ich uszkodzenia. Jacht powinien zatrzymać się w takiej odległości od nabrzeża, aby nie wystąpił kontakt urządzenia sterowego lub silnika z nabrzeżem. Nie ma możliwości ochrony tych urządzeń przed kontaktem z nabrzeżem przy pomocy odbijaczy, gdyż zarówno urządzenie sterowe jak i silnik wystają na znaczną odległość od pawęży. Nawet niewielki kontakt tych urządzeń z nabrzeżem może doprowadzić do ich poważnej awarii. Dodatkowym problemem na wodach śródlądowych jest występująca często mała głębokość wody przy nabrzeżu. Częściowe podniesienie płetwy sterowej podczas manewru może nie tylko utrudnić, ale wręcz uniemożliwić wykonanie manewru. Może także doprowadzić do poważnego uszkodzenia płetwy sterowej. Podniesienie płetwy sterowej ponad linię wodną, uniemożliwia bezpieczne i skuteczne sterowanie jachtem. Nie powinno się, w zastępstwie steru, sterować jachtem przy pomocy silnika. Dodatkowo sternik, sterując przy pomocy silnika, ma bardzo ograniczone możliwości nadzoru nad wykonywaniem innych czynności, wymaganych podczas tego manewru. Jachty śródlądowe nie są wyposażone w trapy rufowe. Wymusza to przycumowanie rufy jachtu możliwie jak najbliżej do nabrzeża. Dla jachtu z zainstalowanym na pawęży silnikiem odległość ta będzie jednak znaczna. Wchodzenie na jacht i wychodzenie z jachtu może być trudne i obarczone ryzykiem urazu. Przy tak zacumowanym jachcie zwiększa się także, przy silniejszym wietrze i przy większym zafalowaniu, ryzyko uszkodzenia urządzenia sterowego i silnika.
Czynności do wykonania
Aby bezpieczne i skuteczne wykonać ten manewr należy, w poszczególnych etapach, wykonać następujące czynności:
- wybrać miejsce do cumowania i wariant manewru Wybór miejsca do cumowania i wariantu manewru jest kluczową decyzją sternika. Zasady wyboru miejsca i wariantu manewru zostały opisane powyżej.
- przygotować jacht do wybranego wariantu manewru Po wybraniu miejsca do cumowania i wariantu manewru należy sprawnie przygotować jacht. Sternik powinien wyznaczyć załogantom odpowiednie czynności przygotowawcze i nadzorować ich wykonanie.
- odbijacze
W zależności od wybranego wariantu manewru należy odpowiednio podwiesić odbijacze. Przy sposobie przycumowania burtą należy umieścić co najmniej trzy odbijacze na tej burcie, którą się będzie dopływało do nabrzeża. Największy odbijacz powinien być zamocowany w części dziobowej burty, czyli w miejscu pierwszego kontaktu jachtu z nabrzeżem. Pozostałe odbijacze należy zamocować, tak aby chroniły przednią i środkową część burty. Wysokość zawieszenia odbijaczy zależy od wysokości nabrzeża. Jeżeli jest taka potrzeba, można jednemu z członków załogi wyznaczyć zadanie operowania odbijaczem, tak aby w momencie kontaktu jachtu z nabrzeżem lub innym obiektem odbijacz ochraniał burtę. Przy sposobie cumowania dziobem jachtu do nabrzeża można zamontować specjalny odbijacz, jeżeli jest na wyposażeniu jachtu, chroniący stewę dziobową. Klasyczne odbijacze nie ochronią stewy dziobowej przed kontaktem z nabrzeżem. Na obu burtach powinno się założyć po co najmniej dwa odbijacze. Szczególnie jest to ważne, gdy w pobliżu wybranego miejsca cumują inne jachty.
Przy sposobie cumowania rufą jachtu do nabrzeża odbijacze należy zamocować, tak aby chroniły rufę przed kontaktem z nabrzeżem. Nie wolno mocować odbijaczy do urządzenia sterowego i do silnika.
- Cumy
Do manewru należy przygotować dwie długie cumy, jedną na dziobie, drugą na rufie. Na końcu cumy podawanej na nabrzeże powinna zostać zawiązana pętla cumownicza. Pozwoli to szybko i sprawnie założyć koniec cumy na urządzenie cumownicze na nabrzeżu. W przypadku cumy zakładanej na boję należy ją przygotować bez jakiegokolwiek węzła. W wariancie manewru dojścia do nabrzeża burtą cumy powinny być zamocowane w części dziobowej i rufowej burty, którą będzie się dopływać do nabrzeża. Cuma powinna być odpowiednio przełożona przez kosz lub reling, tak aby nie opierała się o niego po podaniu na nabrzeże lub założeniu na boję.
- płetwa mieczowa i płetwa sterowa
W zależności od głębokości wody w pobliży nabrzeża powinno być ustawione odpowiednie zanurzenie płetwy mieczowej i sterowej, tak aby nie zahaczyły o dno podczas manewru. Zbyt wysoko podniesiona płetwa mieczowa spowoduje, przy wietrze bocznym, znaczny wzrost dryfu jachtu, szczególnie przy małej prędkości. Może mieć to znaczący wpływ na skuteczność wykonania manewru. Nie powinno się podnosić zbyt wysoko płetwy sterowej. Nie tylko utrudni to sterowanie jachtem, ale także może doprowadzić do niebezpiecznego kontaktu płetwy sterowej ze śrubą napędową silnika.
- kotwica
W przypadku wariantu manewru z wykorzystaniem kotwicy należy ją przygotować na rufie lub na dziobie jachtu. Jeżeli kotwica nie jest zainstalowana w obrębie kosza rufowego lub dziobowego, należy ją wyjąć na pokład, sklarować linę kotwiczną i zamocować jej koniec. Jeżeli kotwica jest zainstalowana na stałe, należy ją odbezpieczyć i, jeżeli jest taka potrzeba, przenieść w miejsce wyrzucenia jej z jachtu. W przypadku wariantu manewru bez wykorzystania kotwicy, powinna być ona także przygotowana do użycia awaryjnego, szczególnie przy silniejszym wietrze.
- bosak, pych
Bosak lub pych mogą być wykorzystane przy każdym wariancie manewru, dlatego zawsze powinny być przygotowane do użycia.
- wykonać wybrany wariant manewru
Sternik, przed rozpoczęciem wykonania manewru, powinien obsadzić członkami załogi wszystkie niezbędne stanowiska manewrowe. Każdy z wybranych członków załogi powinien mieć dokładnie wytłumaczone, co i w jakim momencie ma wykonywać. Sternik powinien rozpocząć wykonanie manewru dopiero wtedy, gdy jacht i załoga są przygotowani do jego wykonania.
Etapy podejścia
Manewr dojścia do nabrzeża składa się z kilku etapów:
- obranie kursu na nabrzeże W odpowiednim miejscu na akwenie należy obrać kurs na wybrane miejsce na nabrzeżu i stopniowo zmniejszać prędkość jachtu.
- wykorzystanie boi, muringu, kotwicy W zależności od wariantu manewru należy przechwycić boję i założyć na nią cumę lub przechwycić muring bądź w określonym miejscu wyrzucić kotwicę.
- podanie cum na nabrzeże Tuż przed kontaktem jachtu z nabrzeżem, w zależności od wariantu manewru, należy w odpowiedniej kolejności podać na nabrzeże obie cumy lub tylko jedną z nich.
- wyjście załoganta na nabrzeże i założenie cum Załogant wychodzi na nabrzeże i zakłada, w odpowiedniej kolejności, cumy na urządzenia cumownicze. Cumy są wybierane z pokładu jachtu. Korygowanie ustawienia jachtu przy nabrzeżu powinno być wykonywane tylko przy pomocy cum.
- końcowe prace cumownicze Po wstępnym przycumowaniu jachtu należy wyłączyć (odstawić) silnik lub zrzucić żagiel, ustawić poprawnie jacht przy nabrzeżu, a następnie wykonać klar portowy jachtu.
Dojście do nabrzeża jachtem na silniku
Na kursie zostanie omówionych tylko kilka wariantów wykonania manewru dojścia do nabrzeża jachtem na silniku. Po wstępnym przygotowaniu jachtu, analizie wolnych miejsc i ocenie wiatru, sternik wybiera wariant manewru. Zleca i nadzoruje wykonanie wszystkich czynności przygotowawczych, a następnie kieruje wykonaniem manewru, obsługując urządzenie sterowe i silnik.
Wariant 1 – dojście na silniku wiatr dopychający
Podstawowe założenia:
- wiatr dopychający jacht do nabrzeża
- przycumowanie jachtu burtą do nabrzeża.
Przygotowanie manewru:
- założenie na burcie, którą jacht będzie dopływał do nabrzeża, minimum trzech odbijaczy, przy czym co najmniej jeden z nich powinien być w części dziobowej burty
- zawiązanie na końcach obu cum pętli cumowniczej i, po doborze odpowiednich długości cum, obłożenie ich na knagach od strony burty, którą jacht będzie dopływał do nabrzeża
- przygotowanie bosaka
- szczegółowe omówienie manewru, wyznaczenie załogantom stanowisk manewrowych i czynności do wykonania.
Po przygotowaniu manewru sternik rozpoczyna jego wykonanie. W jego trakcie sternik kieruje załogą oraz obsługuje urządzenie sterowe i silnik.
Wykonanie manewru
- objęcie stanowisk manewrowych Załoganci obejmują wyznaczone przez sternika stanowiska manewrowe.
- podpłynięcie do miejsca, z którego zostanie rozpoczęty manewr
Miejsce to powinno być oddalone około trzy długości jachtu od wybranego miejsca na nabrzeżu, do którego jacht będzie dopływał. Odległość ta umożliwi stopniowe zmniejszanie prędkości jachtu i kontrolowanie kursu.
- obranie kursu na nabrzeże
O ile jest to możliwe, obranym kursem jachtu na wybrany punkt na nabrzeżu powinien być kurs pod wiatr. Przy wietrze od dziobu, będzie można łatwiej zmniejszać prędkość jachtu, aż do zatrzymania przy nabrzeżu. Kąt kursu jachtu w stosunku do linii nabrzeża powinien wynosić około 20°. Podpływając pod takim kątem do nabrzeża uniknie się kolizji stewy dziobowej jachtu z nabrzeżem. Kurs ten powinien być utrzymany aż do kontaktu jachtu z nabrzeżem. Obierając kurs na nabrzeże sternik podaje komendę „Przygotować cumę dziobową i rufową do podania na ląd”. Wyznaczeni do tych czynności załoganci potwierdzają przyjęcie komendy meldunkami: „Jest, przygotować cumę dziobową do podania na ląd”, „Jest, przygotować cumę rufową do podania na ląd”. Następnie przygotowują cumy, a po ich przygotowaniu meldują: „Cuma dziobowa klar”, „Cuma rufowa klar” (faza „a”).
- trzymanie kursu i stopniowe zmniejszanie prędkości jachtu
Utrzymując kurs na wybrany punkt na nabrzeżu, stopniowo zmniejszana jest prędkość jachtu. Należy przy tym uwzględnić dryf jachtu, w tym przypadku skierowany w stronę nabrzeża. Sternik podaje komendę „Przygotować się do wyjścia na ląd”, załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, przygotować się do wyjścia na ląd” i zajmuje odpowiednie miejsce do wyjścia z jachtu. Sternik nadal utrzymuje kurs jachtu, tak aby jacht zatrzymał się przy nabrzeżu pod niewielkim kątem i poprzez odbijacze oparł się o nabrzeże częścią dziobową burty (faza „b”).
- podanie cum na nabrzeże, wyjście załoganta na nabrzeże
Cumy powinny być podane na nabrzeże w taki sposób, aby znalazły się przed dziobem i za rufą jachtu. Tuż przed kontaktem jachtu z nabrzeżem i zatrzymaniem jachtu zostaje podana na ląd, jako pierwsza, cuma rufowa. Sternik podaje komendę „Cuma rufowa na ląd”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cuma rufowa na ląd” i podaje cumę na nabrzeże. Jacht zatrzymuje się przy nabrzeżu. W tym momencie silnik powinien pracować na biegu jałowym. Pracujący dalej silnik na biegu do przodu lub wstecznym, będzie wymuszał niepotrzebny ruch jachtu. Sternik podaje komendę „Człowiek na ląd”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, człowiek na ląd” i wychodzi z jachtu na nabrzeże. Cuma dziobowa powinna być podawana na nabrzeże dopiero po zatrzymaniu przy nim jachtu. Sternik podaje komendę „Cuma dziobowa na ląd”, załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cuma dziobowa na ląd” i podaje cumę na nabrzeże (faza „c”).
- założenie i wybranie cum
O kolejności założenia cum na nabrzeżu decyduje sternik jachtu. Jest ona uzależniona od kierunku wiatru oraz od ewentualnego ruchu jachtu przy nabrzeżu. Sternik przekazuję informację „Pierwsza cuma rufowa”. Załogant będący na nabrzeżu zakłada cumę rufową na poler. Sternik podaje komendę „Cumę rufową wybieraj i obłóż”. Załogant, obsługujący cumę rufową, potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę rufową wybieraj i obłóż”, wybiera luz cumy, a po wybraniu obkłada ją na knadze i melduje „Cuma rufowa obłożona”. Jeżeli po założeniu cumy rufowej jacht przesuwał się jeszcze do przodu wzdłuż nabrzeża, wybranie tej cumy spowoduje zatrzymanie jachtu. W tym czasie załogant na nabrzeżu przechodzi do cumy dziobowej i zakłada ją na poler. Cuma dziobowa powinna zostać założona na poler dopiero po zatrzymaniu jachtu. Pozwoli to założyć ją przed dziobem jachtu. Po założeniu cumy dziobowej na poler, sternik podaje komendę „Cumę dziobową wybieraj i obłóż”. Załogant, obsługujący cumę dziobową, potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową wybieraj i obłóż”, wybiera luz cumy, po wybraniu obkłada ją na knadze i melduje „Cuma dziobowa obłożona” (faza „d”).
- końcowe przycumowanie jachtu, klar jachtu
Po wstępnym przycumowaniu jachtu należy przejść do etapu końcowego przycumowania i klaru portowego jachtu. Sternik przekazuje informację „Tak stoimy” i wydaje polecenie „Klar jachtu”. Pierwszą czynnością powinno być wyłączenie (odstawienie) silnika. Następne czynności, o ile są konieczne, to: korekta ustawienia jachtu przy nabrzeżu, korekta usytuowania odbijaczy, korekta zamocowania cum, założenie szpringu rufowego, prawidłowe ustawienie jachtu przy nabrzeżu (faza „e”). Można także, o ile jest taka potrzeba, założyć szpring dziobowy. Kolejne czynności powinny dotyczyć końcowego klaru portowego jachtu. Wszystkie czynności klaru na jachcie powinny być nadzorowane przez sternika jachtu.
Sternik nie powinien w bliskiej odległości od nabrzeża wykonywać skrętu jachtu i płynąć wzdłuż nabrzeża. Taki ruch jachtu w bardzo bliskiej odległości od nabrzeża spowoduje wypchnięcie odbijaczy i kontakt nieosłoniętej burty z nabrzeżem. Dopłynięcie do nabrzeża pod niewielkim kątem, nawet jeżeli jacht w momencie kontaktu z nabrzeżem będzie miał jeszcze minimalną prędkość, spowoduje jego zatrzymanie. Kurs jachtu do nabrzeża nie powinien być pod zbyt dużym kątem. Może to doprowadzić do kontaktu z nabrzeżem, nieosłoniętym odbijaczem, stewy dziobowej jachtu. Jest to istotne przy wietrze dopychającym, gdyż przy małej prędkości jachtu, wiatr zacznie spychać dziób jachtu w stronę nabrzeża. Może się zdarzyć, że jacht po dopłynięciu do nabrzeża nie wytraci całkowicie prędkości i będzie się wolno przemieszczał wzdłuż nabrzeża. Szybkie i skuteczne zatrzymanie jachtu jest wtedy możliwe poprzez założenie na poler jako pierwszej cumy rufowej i sprawne wybranie jej luzu z pokładu jachtu. W przypadku gdy po dopłynięciu do nabrzeża, jacht pod wpływem wiatru wiejącego od dziobu zacznie płynąć wstecz jako pierwszą powinno się założyć na poler na nabrzeżu cumę dziobową. Sprawne wybranie z pokładu jachtu jej luzu i obłożenie na knadze spowoduje zatrzymanie jachtu.
Wariant 2 -wiatr odpychający
Podstawowe założenia:
- wiatr odpychający jacht od nabrzeża
- przycumowanie jachtu burtą do nabrzeża.
Przygotowanie manewru:
- założenie na burcie, którą jacht będzie dopływał do nabrzeża, co najmniej trzech odbijaczy, przy czym co najmniej jeden z nich powinien być w części dziobowej burty
- zawiązanie na końcach obu cum pętli cumowniczej i, po doborze odpowiednich długości, obłożenie cum na knagach od strony burty, którą jacht będzie dopływał do nabrzeża
- przygotowanie bosaka
- szczegółowe omówienie manewru i wyznaczenie załogantom stanowisk manewrowych.
Po przygotowaniu manewru sternik rozpoczyna jego wykonanie. W jego trakcie sternik kieruje załogą oraz obsługuje urządzenie sterowe i silnik.
Wykonanie manewru
- objęcie stanowisk manewrowych Załoganci obejmują wyznaczone przez sternika stanowiska manewrowe.
- podpłynięcie do miejsca, z którego zostanie rozpoczęty manewr Miejsce to powinno być oddalone około trzy długości jachtu od wybranego miejsca na nabrzeżu, do którego jacht będzie dopływał. Odległość ta umożliwi stopniowe zmniejszanie prędkości jachtu i kontrolowanie kursu.
- obranie kursu na nabrzeże
O ile jest to możliwe, obranym kursem jachtu na nabrzeże powinien być kurs pod wiatr. Przy wietrze od dziobu będzie łatwiej zmniejszać jego prędkość, aż do zatrzymania przy nabrzeżu. Kąt kursu jachtu w stosunku do linii nabrzeża powinien wynosić około 30°. Podpływając pod takim kątem do nabrzeża uniknie się kolizji stewy dziobowej jachtu z nabrzeżem. Kurs ten powinien być utrzymany aż do kontaktu jachtu z nabrzeżem. Obierając kurs na nabrzeże sternik podaje komendę „Przygotować cumę dziobową i rufową do podania na ląd”. Wyznaczeni załoganci potwierdzają przyjęcie komendy meldunkami: „Jest, przygotować cumę dziobową do podania na ląd”, „Jest, przygotować cumę rufową do podania na ląd”. Następnie przygotowują cumy i po zakończeniu prac meldują „Cuma dziobowa klar” i „Cuma rufowa klar” (faza „a”).
- trzymanie kursu i stopniowe zmniejszanie prędkości jachtu
Utrzymując kurs na wybrany punkt na nabrzeżu, należy stopniowo zmniejszać prędkość jachtu. Powinno się przy tym uwzględnić dryf jachtu, w tym przypadku skierowany w stronę akwenu. Sternik podaje komendę „Przygotować się do wyjścia na ląd”, załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, przygotować się do wyjścia na ląd” i zajmuje odpowiednie miejsce do wyjścia z jachtu. Sternik przez cały czas utrzymuje kurs jachtu, tak aby jacht zatrzymał się przy nabrzeżu pod niewielkim kątem i poprzez odbijacze oparł się o nabrzeże częścią dziobową burty (faza „b”).
- podanie cum na nabrzeże, wyjście załoganta na nabrzeże
Cumy powinny być podane na nabrzeże w taki sposób, aby znalazły się przed dziobem i za rufą jachtu. Tuż przed kontaktem jachtu z nabrzeżem i zatrzymaniem jachtu powinna być podana, jako pierwsza, cuma rufowa. Sternik podaje komendę „Cuma rufowa na ląd”, załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cuma rufowa na ląd” i podaje cumę na nabrzeże. Jacht zatrzymuje się przy nabrzeżu. W tym momencie silnik powinien pracować na biegu jałowym. Pracujący dalej silnik na biegu do przodu lub wstecznym, będzie wymuszał niepotrzebny ruch jachtu. Sternik podaje komendę „Człowiek na ląd”, załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, człowiek na ląd” i wychodzi z jachtu na nabrzeże. Cuma dziobowa powinna być podana na ląd dopiero w momencie zatrzymania jachtu przy nabrzeżu. Sternik podaje komendę „Cuma dziobowa na ląd”, załogant potwierdza otrzymanie komendy meldunkiem „Jest, cuma dziobowa na ląd” i podaje cumę na nabrzeże (faza „c”).
- założenie i wybranie cum
O kolejności założenia cum na nabrzeżu decyduje sternik jachtu. Jest ona uzależniona od kierunku i siły wiatru oraz od ewentualnego ruchu jachtu przy nabrzeżu. Sternik przekazuję informację „Pierwsza cuma dziobowa”. Załogant zakłada cumę dziobową na poler przed dziobem jachtu. Sternik podaje komendę „Cumę dziobową wybieraj i obłóż”. Załogant, obsługujący cumę dziobową z pokładu jachtu, potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową wybieraj i obłóż”, wybiera luz cumy, a po wybraniu obkłada ją na knadze i melduje „Cuma dziobowa obłożona”. Po założeniu na poler cumy dziobowej załogant przechodzi do cumy rufowej i zakłada ją na poler. Sternik podaje komendę „Cumę rufową wybieraj i obłóż”. Załogant, obsługujący cumę rufową z pokładu jachtu, potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę rufową wybieraj i obłóż”, wybiera luz cumy, a następnie obkłada ją na knadze i melduje „Cuma rufowa obłożona” (faza „d”).
- końcowe przycumowanie jachtu, klar jachtu
Po wstępnym przycumowaniu jachtu należy przejść do etapu końcowego przycumowania i klaru portowego jachtu. Sternik przekazuje informację „Tak stoimy” i wydaje polecenie „Klar jachtu”. Pierwszą czynnością powinno być wyłączenie (odstawienie) silnika. Następne czynności, o ile są konieczne, to: korekta ustawienia jachtu przy nabrzeżu, korekta usytuowania odbijaczy, korekta zamocowania cum, założenie szpringu rufowego, prawidłowe ustawienie jachtu przy nabrzeżu (faza „e”). Można także, o ile jest taka potrzeba, założyć szpring dziobowy. Kolejne czynności powinny dotyczyć końcowego klaru portowego jachtu. Wszystkie czynności klaru na jachcie powinny być nadzorowane przez sternika jachtu.
W manewrze istotne jest stopniowe zmniejszanie prędkości jachtu, tak aby jacht zatrzymał się tuż przy nabrzeżu. Zbyt duża prędkość może spowodować kolizję jachtu z nabrzeżem, a zbyt wczesne zatrzymanie jachtu, przy wietrze odpychającym, może utrudnić, a nawet uniemożliwić, dopłynięcie w wybrane miejsce na nabrzeżu. W przypadku zatrzymania jachtu przed nabrzeżem w odległości uniemożliwiającej wyjście na nabrzeże powinno się przyciągnąć bosakiem jacht do nabrzeża. Kąt kursu podpływania do nabrzeża, w przypadku wiatru odpychającego, może być trochę większy niż w przypadku wiatru dopychającego. Zbyt mały kąt kursu spowoduje, że jacht przy wietrze odpychającym, przed zatrzymaniem, będzie odpychany od nabrzeża.
Jeżeli wiatr jest silny, pierwsza powinna być na nabrzeżu założona cuma dziobowa. Uniemożliwi to odepchnięcie dziobu jachtu od nabrzeża.
Wariant 3 – wiatr odpychający, dziobem do nabrzeża, rufą do boi
Podstawowe założenia:
- wiatr odpychający jacht od nabrzeża
- przycumowanie jachtu dziobem do nabrzeża, a rufą do boi.
W tym wariancie manewru nie można doprowadzić do zatrzymania jachtu przed dopłynięciem do nabrzeża, gdyż dziób jachtu może zostać odepchnięty od linii wiatru. Może to utrudnić albo wręcz uniemożliwić wykonanie manewru.
Przygotowanie manewru:
- założenie na obu burtach co najmniej po dwa odbijacze
- przygotowanie cumy dziobowej, zawiązanie na jej końcu pętli cumowniczej i, po doborze odpowiedniej długości, obłożenie jej na knadze dziobowej
- przygotowanie cumy rufowej do założenia na boję, cuma powinna być wystarczająco długa i bez jakiegokolwiek węzła, powinna być obłożona na knadze rufowej po przeciwległej stronie niż silnik
- przygotowanie bosaka do przechwycenia boi, a także, o ile będzie taka potrzeba, do przyciągnięcia jachtu do nabrzeża
Manewry postojowe
- szczegółowe omówienie manewru i wyznaczenie załogantom stanowisk manewrowych.
Po przygotowaniu manewru sternik rozpoczyna jego wykonanie. W jego trakcie sternik kieruje załogą oraz obsługuje urządzenie sterowe i silnik.
Wykonanie manewru
- objęcie stanowisk manewrowych Załoganci obejmują wyznaczone przez sternika stanowiska manewrowe.
- podpłynięcie do miejsca, z którego zostanie rozpoczęty manewr Miejsce to powinno być oddalone około dwie długości jachtu od boi, która będzie wykorzystana do cumowania. Odległość ta umożliwi stopniowe zmniejszanie prędkości jachtu i kontrolowanie kursu. Pozwoli to skutecznie przechwycić boję i dopłynąć do nabrzeża. Sternik podaje wyznaczonym załogantom komendę „Przygotować się do przechwycenia boi z prawej burty i założenia cumy rufowej na boję”. Wyznaczeni do tego zadania załoganci potwierdzają przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, przygotować się do przechwycenia boi z prawej burty i założenia cumy rufowej na boję” i z bosakiem oraz cumą rufową zajmują odpowiednie miejsce do przechwycenia boi.
- obranie kursu na nabrzeże, podpłynięcie do boi Sternik obiera kurs na nabrzeże. Jacht płynie pod wiatr. Stopniowo zmniejszając prędkość, jacht podpływa do boi prawą burtą (faza „a”).
- przechwycenie boi i założenie cumy rufowej Jacht zaczyna mijać boję prawą burtą. Wyznaczeni załoganci przechwytują bosakiem boję i zakładają na nią na biegowo cumę rufową, a następnie meldują „Cuma rufowa na boi na biegowo klar”. Sternik podaje komendę „Cumę rufową luzuj”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę rufową luzuj” i luzuje cumę (faza „b”).
- podpływanie do nabrzeża
Płynąc dalej w stronę nabrzeża sternik zmniejsza silnikiem prędkość jachtu. Jacht jest coraz bliżej nabrzeża. Sternik podaje komendy: „Przygotować cumę dziobową do podania na ląd”, „Przygotować się do wyjścia na ląd”, „Meldować o odległości jachtu od nabrzeża”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkami: „Jest, przygotować cumę dziobową do podania na ląd”, „Jest, przygotować się do wyjścia na ląd”, „Jest, meldować o odległości jachtu od nabrzeża” i wykonuje wyznaczone zadania (faza „c”). Tuż przed zatrzymaniem jachtu, w bliskiej odległości od nabrzeża, sternik podaje komendę „Cuma dziobowa na ląd”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cuma dziobowa na ląd”, podaje cumę na nabrzeże i melduje „Cuma na lądzie”.
- zatrzymanie jachtu przy nabrzeżu, wyjście załoganta na nabrzeże Jacht zatrzymuje się przy nabrzeżu. W tym momencie silnik powinien pracować na biegu jałowym. Pracujący dalej silnik na biegu do przodu lub wstecznym, będzie wymuszał niepotrzebny ruch jachtu. Sternik podaje komendę „Człowiek na ląd”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, człowiek na ląd”, wychodzi na nabrzeże i zakłada pętlę cumy dziobowej na poler w pobliżu dziobu jachtu (faza „d”).
- wybranie i obłożenie cum Po założeniu cumy dziobowej na poler sternik podaje komendę „Cumę dziobową wybieraj i obłóż”. Załogant, obsługujący cumę z pokładu jachtu, potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową wybieraj i obłóż”, wybiera luz cumy, obkłada cumę na knadze i melduje „Cuma dziobowa obłożona”. Sternik podaje komendę „Cumę rufową wybieraj i obłóż”. Załogant, obsługujący cumę rufową z pokładu jachtu, potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę rufową wybieraj i obłóż”, wybiera cumę, obkłada ją na knadze i melduje „Cuma rufowa obłożona” (faza „d”).
- końcowe przycumowanie jachtu, klar jachtu Po wstępnym przycumowaniu jachtu należy przejść do etapu końcowego przycumowania i klaru portowego jachtu. Sternik przekazuje informację „Tak stoimy” i wydaje polecenie „Klar jachtu”. Pierwszą czynnością powinno być wyłączenie (odstawienie) silnika. Następne czynności, o ile są konieczne, to: skorygowanie zamocowania odbijaczy, założenie drugiej cumy dziobowej, prawidłowe ustawienie jachtu przy nabrzeżu. Kolejne czynności powinny dotyczyć końcowego klaru portowego jachtu. Wszystkie czynności klaru na jachcie powinny być nadzorowane przez sternika jachtu (faza „e”).
Bardzo ważną czynnością jest przechwycenie boi. Jacht powinien przepływać na tyle wolno obok boi, aby załoganci mogli przechwycić boję bosakiem i założyć na niej na biegowo cumę rufową. Ważne jest, aby przy wykonywaniu tych czynności jacht nie zatrzymał się, ponieważ wiatr od dziobu może spowodować odepchnięcie jachtu od linii wiatru. Może to bardzo utrudnić lub uniemożliwić wykonanie manewru. Istotna jest także burta, którą jacht będzie mijał boję. Powinna to być ta burta, gdzie na rufie nie ma silnika. Przepływanie obok boi burtą, gdzie na rufie jest silnik, może skutkować zahaczeniem silnikiem o boję. W dalszej części manewru istotne jest stopniowe zmniejszanie prędkości jachtu, tak aby jacht zatrzymał się tuż przed nabrzeżem. Zbyt duża prędkość może spowodować kolizję jachtu z nabrzeżem. Zbyt wczesne zatrzymanie jachtu, szczególnie przy silnym wietrze odpychającym, może utrudnić dokończenie manewru. Jeżeli jacht zatrzyma się w odległości pozwalającej przechwycić bosakiem nabrzeże, powinno się to zrobić i przyciągnąć jacht do nabrzeża. Załogantowi nie wolno wychodzić z jachtu, jeżeli jacht nie znajduje się bardzo blisko nabrzeża. Załogantowi nie wolno także próbować wyhamować jacht bosakiem z pokładu jachtu. W obu przypadkach może to spowodować poważny uraz ciała.
W przypadku gdy podpływając do nabrzeża nie uda się przechwycić boi i założyć na niej cumy rufowej, należy kontynuować manewr i dopłynąć do nabrzeża. Następnie wykonać czynności opisane poniżej.
Podpływając do nabrzeża, przy kierunku wiatru od dziobu, można nie zakładać cumy rufowej na boję . Wystarczy dopłynąć do nabrzeża i przycumować jacht cumą dziobową (faza „c”). Następnie, luzując cumę dziobową z pokładu jachtu, podpłynąć na biegu wstecznym do boi (faza „d”). Założyć na nią cumę rufową, a następnie wybierając cumę dziobową i luzując cumę rufową, dopłynąć ponownie do nabrzeża (faza „e”).
Wariant 4 – wiatr dopychający, dziób do nabrzeża, rufa na kotwicy
Podstawowe założenia:
- wiatr dopychający jacht do nabrzeża
- przycumowanie jachtu dziobem do nabrzeża, a rufą na kotwicy.
Wiatr wieje pod pewnym kątem do nabrzeża. Podpływając do nabrzeża należy uwzględnić poprawkę kursu na taki kierunek wiatru. Wykorzystanie kotwicy w tym wariancie manewru ułatwi regulację prędkości jachtu oraz zatrzymanie jachtu przy nabrzeżu.
Przygotowanie manewru:
- założenie na obu burtach co najmniej po dwa odbijacze
- przygotowanie cumy dziobowej, zawiązanie na jej końcu pętli cumowniczej i, po doborze odpowiedniej długości, obłożenie jej na knadze dziobowej
- przygotowanie na rufie jachtu kotwicy wraz z liną kotwiczną, koniec liny powinien być obłożony na knadze rufowej po przeciwległej stronie niż silnik
- przygotowanie bosaka
- szczegółowe omówienie manewru i wyznaczenie załogantom stanowisk manewrowych.
Po przygotowaniu manewru sternik rozpoczyna jego wykonanie. W trakcie manewru sternik kieruje załogą oraz obsługuje urządzenie sterowe i silnik.
Wykonanie manewru
- objęcie stanowisk manewrowych Załoganci obejmują wyznaczone przez sternika stanowiska manewrowe.
- podpłynięcie do miejsca, z którego zostanie rozpoczęty manewr Miejsce to powinno być oddalone około trzy długości jachtu od wybranego miejsca na nabrzeżu, do którego jacht będzie dopływał. Odległość ta umożliwi stopniowe zmniejszanie prędkości jachtu, kontrolowanie kursu i wyrzucenie kotwicy w odpowiednim miejscu. Sternik podaje komendę „Przygotować kotwicę do wyrzucenia”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, przygotować kotwicę do wyrzucenia”, wykonuje odpowiednie czynności i po przygotowaniu melduje „Kotwica do wyrzucenia klar”.
- obranie kursu na nabrzeże, stopniowe zmniejszanie prędkości jachtu, wyrzucenie kotwicy Sternik, uwzględniając kierunek wiatru, obiera kurs na nabrzeże i podpływa do miejsca wyrzucenia kotwicy. W wybranym miejscu sternik podaje komendy: „Kotwicę rzuć”, „Linę kotwiczną luzuj”. Załogant potwierdza przyjęcie komend meldunkami: „Jest, kotwicę rzuć”, „Jest, linę kotwiczną luzuj”. Wyrzuca kotwicę za rufę i zaczyna luzować linę kotwiczną, tak aby nie wyhamować jachtu (faza „a”).
- podpływanie do nabrzeża
Podczas płynięcia w kierunku nabrzeża sternik zmniejsza prędkość jachtu przy pomocy silnika. Prędkość jachtu nie powinna być zbyt mała, gdyż wtedy wiatr może zbyt mocno spychać jacht z obranego kursu na nabrzeże. Jacht zbliża się do nabrzeża. W trakcie podpływania do nabrzeża kurs jachtu zmienia się z powodu wiatru i staje się coraz bardziej zbliżony do kursu prostopadłego względem nabrzeża. Sternik podaje komendy: „Przygotować cumę dziobową do podania na ląd”, „Przygotować się do wyjścia na ląd”, „Meldować o odległości jachtu od nabrzeża”. Załogant potwierdza przyjęcie komend meldunkami: „Jest, przygotować cumę dziobową do podania na ląd”, „Jest, przygotować się do wyjścia na ląd”, „Jest, meldować o odległości jachtu od nabrzeża” i wykonuje wyznaczone zadania (faza „b”).
- zatrzymanie jachtu przy nabrzeżu, wyjście załoganta na nabrzeże Tuż przed zatrzymaniem jachtu, w bliskiej odległości od nabrzeża, sternik podaje komendę „Cuma dziobowa na ląd”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cuma dziobowa na ląd”, podaje cumę na nabrzeże i melduje „Cuma na lądzie”. Zatrzymanie jachtu przed nabrzeżem może być wspomagane użyciem kotwicy. Sternik podaje komendę „Linę kotwiczną dość luzuj”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, linę kotwiczną dość luzuj” i wykonuje wymaganą czynność. Jacht zatrzymuje się przy nabrzeżu. W tym momencie silnik powinien pracować na biegu jałowym. Sternik podaje komendę „Człowiek na ląd”, załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, człowiek na ląd”. Wychodzi na nabrzeże i sprawnie zakłada pętlę cumy dziobowej na poler w pobliżu dziobu (faza „c”).
- wybranie i obłożenie cum Po założeniu cumy dziobowej na poler sternik podaje komendy: „Cumę dziobową wybieraj i obłóż”, „Linę kotwiczną wybieraj i obłóż”. Załoganci obsługujący te liny potwierdzają przyjęcie odpowiedniej komendy meldunkami: „Jest, cumę dziobową wybieraj i obłóż”, „Jest, linę kotwiczną wybieraj i obłóż”. Wykonują wymagane czynności i po ich zakończeniu meldują: „Cuma dziobowa obłożona”, „Lina kotwiczna obłożona” (faza „c”).
- końcowe przycumowanie jachtu, klar jachtu Po wstępnym przycumowaniu jachtu należy przejść do etapu końcowego przycumowania i klaru portowego jachtu. Sternik przekazuje informację „Tak stoimy” i wydaje polecenie „Klar jachtu”. Pierwszą czynnością powinno być wyłączenie (odstawienie) silnika. Następne, o ile są konieczne, to: skorygowanie usytuowania odbijaczy, założenie drugiej cumy dziobowej, prawidłowe ustawienie jachtu przy nabrzeżu. Kolejne czynności powinny dotyczyć końcowego klaru portowego jachtu. Wszystkie czynności klaru na jachcie powinny być nadzorowane przez sternika jachtu (faza „d”).
Bardzo ważne jest wybranie odpowiedniego miejsca do wyrzucenia kotwicy. Miejsce to nie powinno być zbyt blisko nabrzeża, gdyż wtedy lina kotwiczna będzie pracować pod zbyt dużym kątem, co może pogorszyć pracę kotwicy. Stopniowe zmniejszanie prędkości jachtu, powinno być wykonywane przy pomocy silnika, a także może być do tego celu wykorzystywana kotwica. Należy jednak uważać, aby nie zatrzymać jachtu przed dopłynięciem do nabrzeża. Boczny wiatr wiejący od rufy zacznie wtedy przesuwać jacht i ustawiać go w linii wiatru. Może to utrudnić lub uniemożliwić dopłynięcie w wybrane miejsce na nabrzeżu.
Wariant 5 – wiatr wzdłuż nabrzeża, mało miejsca, dziób do nabrzeża, rufa do boi
Podstawowe założenia:
- wiatr wieje wzdłuż nabrzeża
Manewry postojowe
- jest mało wolnej przestrzeni w porcie do wykonania manewru
- przycumowanie jachtu dziobem do nabrzeża, a rufą do boi.
Wiatr jest niekorzystny, gdyż wiejąc w burtę jachtu będzie, w ostatniej fazie manewru, spychał go na jacht sąsiedni.
Przygotowanie manewru:
- założenie na obu burtach co najmniej po dwa odbijacze, na burcie zawietrznej dobrze jest założyć jeszcze dodatkowy odbijacz lub przygotować do użycia odbijacz manewrowy
- przygotowanie cumy dziobowej, zawiązanie na jej końcu pętli cumowniczej i, po doborze odpowiedniej długości, obłożenie jej na knadze dziobowej
- przygotowanie cumy rufowej do założenia na boję, cuma powinna być wystarczająco długa i bez jakiegokolwiek węzła, należy obłożyć ją na knadze rufowej od strony burty, którą będzie się podpływać do boi, w tym wariancie manewru będzie to prawa burta
- przygotowanie bosaka do przechwycenie boi, a także, o ile będzie taka potrzeba, do przyciągnięcia jachtu do nabrzeża
- szczegółowe omówienie manewru i wyznaczenie załogantom stanowisk manewrowych.
Po przygotowaniu manewru sternik rozpoczyna jego wykonanie. W trakcie manewru sternik kieruje załogą oraz obsługuje urządzenie sterowe i silnik.
Wykonanie manewru
- objęcie stanowisk manewrowych Załoganci obejmują wyznaczone przez sternika stanowiska manewrowe.
- wpłynięcie do portu Jacht wpływa do stosunkowo wąskiej wolnej przestrzeni w porcie. Sternik podaje komendę „Przygotować się do przechwycenia boi z prawej burty”. Wyznaczeni wcześniej załoganci potwierdzają przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, przygotować się do przechwycenia boi z prawej burty”. Następnie z bosakiem oraz cumą rufową zajmują odpowiednie miejsca na prawej burcie. Sternik podaje komendę „Przygotować się do ochrony lewej burty”. Wyznaczony załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, przygotować się do ochrony lewej burty” i z dodatkowym odbijaczem zajmuje odpowiednie miejsce na lewej burcie (faza „a”).
- rozpoczęcie skrętu jachtu Jacht podpływa do miejsca rozpoczęcie skrętu. Jacht płynie pod wiatr. Prędkość jachtu nie powinna być zbyt mała, gdyż w czasie skrętu jacht będzie wytracał prędkość. Jacht rozpoczyna skręt. Podczas skrętu boja powinna być mijana burtą nawietrzną, w tym wariancie prawą (faza „a”).
- przechwycenie boi Gdy jacht przepływa obok boi, załogant przechwytuje ją bosakiem, a drugi załogant, możliwie jak najszybciej, zakłada cumę na boję na biegowo. Po wykonaniu tych czynności meldują „Cuma rufowa na boi na biegowo klar”. Następnie sternik podaje komendę „Cumę rufową luzuj”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę rufową luzuj” i luzuje cumę. Jacht kończy skręt i z małą prędkością płynie w kierunku nabrzeża. Dobrze, aby był to kurs jeszcze trochę pod wiatr. Zabezpieczy to przed zepchnięciem go na jacht z lewej burty. Sternik podaje komendy: „Przygotować cumę dziobową do podania na ląd”, „Przygotować się do wyjścia na ląd”, „Meldować o odległości jachtu od nabrzeża”. Załogant potwierdza przyjęcie komend meldunkami: „Jest, przygotować cumę dziobową do podania na ląd”, „Jest, przygotować się do wyjścia na ląd”, „Jest, meldować o odległości jachtu od nabrzeża” i wykonuje wyznaczone zadania (faza „b”).
- zatrzymanie jachtu przy nabrzeżu, wyjście załoganta na nabrzeże
Tuż przed zatrzymaniem jachtu przy nabrzeżu sternik podaje komendę „Cuma dziobowa na ląd”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cuma dziobowa na ląd”, podaje cumę i melduje „Cuma na lądzie”. Sternik zatrzymuje jacht przy nabrzeżu. W tym momencie silnik powinien pracować na biegu jałowym. Pracujący dalej silnik na biegu do przodu lub biegu wstecznym będzie wymuszał niepotrzebny dalszy ruch jachtu. Sternik podaje komendę „Człowiek na ląd”, załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, człowiek na ląd”. Wychodzi na nabrzeże i zakłada pętlę cumy dziobowej na poler od strony nawietrznej jachtu. Sternik podaje komendę „Cumę rufową dość luzuj”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę rufową dość luzuj” i wykonuje wymaganą czynność (faza „c”).
- wybranie i obłożenie cum Natychmiast po założeniu cumy dziobowej na poler, powinna być, po wybraniu luzu, obłożona na dziobie jachtu. Sternik podaje komendę „Cumę dziobową wybieraj i obłóż”. Załogant, obsługujący cumę z pokładu jachtu, potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową wybieraj i obłóż”, wykonuje czynność i melduje „Cuma dziobowa obłożona”. Sternik podaje komendę „Cumę rufową wybieraj i obłóż”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę rufową wybieraj i obłóż”, a następnie wybiera cumę, obkłada ją na knadze i melduje „Cuma rufowa obłożona” (faza „c”).
- końcowe przycumowanie jachtu, klar jachtu Po wstępnym przycumowaniu jachtu należy przejść do etapu końcowego przycumowania i klaru portowego jachtu. Sternik przekazuje informację „Tak stoimy” i wydaje polecenie „Klar jachtu”. Pierwszą czynnością powinno być wyłączenie (odstawienie) silnika. Następne czynności, o ile są konieczne, to: korekta usytuowania odbijaczy, założenie drugiej cumy dziobowej, prawidłowe ustawienie jachtu przy nabrzeżu. Kolejne czynności powinny dotyczyć końcowego klaru portowego jachtu. Wszystkie czynności klaru na jachcie powinny być nadzorowane przez sternika jachtu (faza „d”).
Wpływając do portu, należy uwzględnić siłę i kierunek wiatru. Prędkość jachtu nie powinna być ani zbyt duża, ani zbyt mała. Jacht, płynąc pod wiatr i wykonując skręt przy boi na zbyt małej prędkości, może się zatrzymać. Spowoduje to zepchnięcie jachtu przez wiatr na jacht sąsiedni. Przy zbyt dużej prędkości jachtu w czasie jego skrętu boja może zostać nieprzechwycona, co bardzo utrudni wykonanie manewru. Do boi powinno się podpływać burtą nawietrzną. Uniknie się wtedy ryzyka zdryfowania jachtu na boję i wciągnięcia jej pod jacht. Bardzo ważne jest sprawne przechwycenie boi i założenie cumy rufowej na biegowo. Jeżeli jacht zatrzyma się podczas zakładania cumy na boję, wiatr boczny może natychmiast spychać jacht na zacumowany jacht sąsiedni. Kończąc skręt powinno się obrać kurs możliwie jak najbardziej pod wiatr. Jeżeli zatrzymanie jachtu nastąpi w bliskiej odległości od nabrzeża, ale uniemożliwiającej wyjście załoganta, należy bosakiem przyciągnąć jacht do nabrzeża.
Wariant 6 – wiatr odpychający, mało miejsca, rufa do nabrzeża, dziób do boi
Podstawowe założenia:
- wiatr odpychający jacht od nabrzeża
Manewry postojowe
- mało wolnej przestrzeni w porcie do wykonania manewru
- przycumowanie jachtu rufą do nabrzeża, a dziobem do boi.
Taki wariant manewru powinien być wybrany tylko przy spełnieniu następujących warunków:
- głębokość wody przy nabrzeżu powinna być na tyle duża, aby jacht mógł przycumować z opuszczoną płetwą sterową
- silnik oraz urządzenie sterowe powinno być zainstalowane wewnątrz jachtu.
Zaletą, dla sternika, tego wariantu manewru jest dobra widoczność nabrzeża podczas wykonywania manewru. Jeżeli nie są spełnione warunki wymienione powyżej, to powinno się wybrać wariant manewru podpłynięcia dziobem do nabrzeża albo poszukać innego, spełniającego powyższe warunki, miejsca przy nabrzeżu.
Przygotowanie manewru:
- założenie na obu burtach co najmniej po dwa odbijacze na każdej
- założenie dużego odbijacza na rufie
- przygotowanie cumy rufowej, zawiązanie na końcu cumy pętli cumowniczej i, po doborze odpowiedniej długości, obłożenie jej na knadze rufowej
- przygotowanie długiej cumy dziobowej bez pętli cumowniczej
- przygotowanie bosaka do przechwycenia boi
- szczegółowe omówienie manewru i wyznaczenie załogantom stanowisk manewrowych.
Po przygotowaniu manewru sternik rozpoczyna jego wykonanie. W trakcie manewru sternik kieruje załogą oraz obsługuje urządzenie sterowe i silnik.
Wykonanie manewru
- objęcie stanowisk manewrowych Załoganci obejmują wyznaczone przez sternika stanowiska manewrowe.
- wpłynięcie do portu Jacht wpływa do portu ruchem wstecznym i zbliża się do wybranego miejsca cumowania. Sternik podaje komendę „Przygotować się do przechwycenia boi z prawej burty”. Wyznaczeni wcześniej załoganci potwierdzają przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, przygotować się do przechwycenia boi z prawej burty” i z bosakiem oraz cumą dziobową zajmują odpowiednie miejsca na jachcie. Sternik podaje komendy: „Przygotować cumę rufową do podania na ląd”, „Przygotować się do wyjścia na ląd”. Wyznaczony załogant potwierdza przyjęcie komend meldunkami „Jest, przygotować cumę rufową do podania na ląd”, „Jest, przygotować się do wyjścia na ląd” i wykonuje wyznaczone zadanie (faza „a”).
- rozpoczęcie skrętu jachtu Jacht na małej prędkości podpływa do wybranego miejsca i rozpoczyna wykonywać skręt. Dziób jachtu będzie przez wiatr odpychany na zewnątrz skrętu. Ułatwi to wykonanie skrętu (faza „b”).
- przechwycenie boi Jacht zaczyna mijać boję prawą burtą. Załogant przechwytuje ją bosakiem, a drugi załogant, możliwie jak najszybciej, zakłada cumę na boję na biegowo. Po wykonaniu tych czynności meldują „Cuma dziobowa na boi na biegowo klar”. Sternik podaje komendę „Cumę dziobową luzuj”, załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową luzuj” i luzuje cumę (faza „c”).
- zatrzymanie jachtu przy nabrzeżu, wyjście załoganta na ląd
Jacht, płynąc rufą pod wiatr, podpływa z małą prędkością do nabrzeża. Sternik ma dobrą widoczność nabrzeża, nie potrzebuje więc dodatkowych informacji o odległości jachtu od nabrzeża. Tuż przed zatrzymaniem jachtu przy nabrzeżu sternik podaje komendę „Cuma rufowa na ląd”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cuma rufowa na ląd”, podaje cumę na nabrzeże i melduje „Cuma na lądzie”. Sternik zatrzymuje jacht przy nabrzeżu. W tym momencie silnik powinien pracować na biegu jałowym. Pracujący dalej silnik na biegu do przodu lub wstecznym, będzie wymuszał niepotrzebny ruch jachtu. Sternik podaje komendę „Człowiek na ląd”, załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest człowiek na ląd”, wychodzi na nabrzeże i sprawnie zakłada pętlę cumy rufowej na wybrany w pobliżu rufy poler. Natychmiast po założeniu cumy rufowej na poler sternik podaje komendę „Cumę rufową wybieraj i obłóż”. Załogant, obsługujący cumę rufową z pokładu jachtu, potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę rufową wybieraj i obłóż”, wybiera luz cumy, obkłada cumę na knadze i melduje „Cuma rufowa obłożona”. Sternik podaje komendę „Cumę dziobową wybieraj i obłóż”. Załogant, obsługujący cumę dziobową z pokładu jachtu, potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową wybieraj i obłóż”, wykonuje czynność i melduje „Cuma dziobowa obłożona” (faza „d”).
- końcowe przycumowanie jachtu, klar jachtu Po wstępnym przycumowaniu jachtu należy przejść do etapu końcowego przycumowania i klaru portowego jachtu. Sternik przekazuje informację „Tak stoimy” i wydaje polecenie „Klar jachtu”. Pierwszą czynnością powinno być wyłączenie (odstawienie) silnika. Następne, o ile są konieczne, to: korekta usytuowania odbijaczy, założenie drugiej cumy rufowej, prawidłowe ustawienie jachtu przy nabrzeżu. Kolejne czynności powinny dotyczyć końcowego klaru portowego jachtu. Wszystkie czynności klaru na jachcie powinny być nadzorowane przez sternika jachtu.
Jacht płynąc pod wiatr ruchem wstecznym, na małej prędkości, jest stateczny kursowo. Można wtedy wykonać jachtem precyzyjny skręt i podpłynąć do nabrzeża na bardzo małej prędkości. Przechwycenie boi i założenie cumy dziobowej na boję przy takim kierunku wiatru nie musi być obowiązkowo wykonane. Można dopłynąć do nabrzeża i przycumować jacht cumą rufową. Następnie, luzując cumę rufową z pokładu jachtu, podpłynąć do boi i założyć na nią cumę dziobową. Potem, wybierając cumę rufową i luzując cumę dziobową, podpłynąć ponownie do nabrzeża.
Wariant 7 – wiatr odpychający, burtą do y-bomu, dziobem do nabrzeża
Podstawowe założenia:
- wiatr odpychający jacht od nabrzeża
- wpłynięcie jachtu do stanowiska cumowniczego
- przycumowanie jachtu burtą do y-pomostu, dziobem do nabrzeża.
Coraz częściej w marinach są zamocowane do nabrzeża odnogi cumownicze: y-pomosty lub y-bomy. Tworzą one stanowiska cumownicze na jeden jacht lub na dwa sąsiadujące ze sobą jachty. Y-pomost tym się różni od y-bomu, że można się po nim przemieszczać. Na y-bomie można założyć cumy tylko z pokładu jachtu. Przed rozpoczęciem manewru należy upewnić się, czy szerokość miejsca pomiędzy odnogami cumowniczymi pozwoli bezpiecznie wpłynąć jachtem na wybrane stanowisko. Ważna jest także długość odnogi. W przypadku wystarczająco długiej odnogi zakłada
Manewry postojowe
się na nią obie cumy, dziobową i rufową. W przypadku krótkiej odnogi zakłada się na nią tylko szpringi, dziobowy i rufowy.
W tym wariancie manewru występuje y-pomost i jest on krótszy niż jacht. Zakładane więc będą na nim szpringi.
Przygotowanie manewru:
- założenie na obu burtach co najmniej po dwa odbijacze, na burcie od strony y-pomostu, należy założyć jeszcze dodatkowy odbijacz w części dziobowej burty
- przygotowanie szpringu dziobowego i rufowego, zawiązanie na końcu każdego z nich pętli cumowniczej i, po doborze odpowiedniej długości, obłożenie ich na knagach od strony burty, którą będzie się dopływać do y-pomostu
- przygotowanie cumy dziobowej i zawiązanie na końcu cumy pętli cumowniczej
- przygotowanie bosaka do przyciągnięcia, o ile będzie taka potrzeba, jachtu do nabrzeża lub y-pomostu
- szczegółowe omówienie manewru i wyznaczenie załogantom stanowisk manewrowych.
Po przygotowaniu manewru sternik rozpoczyna jego wykonanie. W trakcie manewru sternik kieruje załogą oraz obsługuje urządzenie sterowe i silnik.
Wykonanie manewru
- objęcie stanowisk manewrowych Załoganci obejmują wyznaczone przez sternika stanowiska manewrowe.
- podpłynięcie do miejsca, z którego zostanie rozpoczęty manewr Jacht podpływa do miejsca rozpoczęcia manewru. Miejsce to powinno być oddalone około dwie długości jachtu od wybranego stanowiska, na które jacht wpłynie. Taka odległość umożliwi stopniowe zmniejszanie prędkości jachtu i kontrolowanie kursu. Bardzo ważne jest, aby jacht wpływając na stanowisko nie uderzył w czoło y-pomostu. Sternik podaje komendę „Przygotować szpring dziobowy i szpring rufowy do podania na ląd”. Załoganci potwierdzają przyjęcie komendy meldunkami: „Jest, przygotować szpring dziobowy do podania na ląd”, „Jest, przygotować szpring rufowy do podania na ląd” i wykonują te czynności. Sternik podaje komendę „Przygotować się do wyjścia na ląd”, załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, przygotować się do wyjścia na ląd” i zajmuje odpowiednie miejsce z prawej burty jachtu (faza „a”).
- wpłynięcie do stanowiska cumowniczego, podanie szpringów, zatrzymanie jachtu przy y-pomoście
Jacht, zmniejszając prędkość, podpływa pod niewielkim kątem do y-pomostu. Tuż przed zatrzymaniem jachtu przy y-pomoście sternik podaje komendy: „Szpring dziobowy na ląd”, „Szpring rufowy na ląd”. Załoganci potwierdzają przyjęcie komend meldunkami: „Jest, szpring dziobowy na ląd”, „Jest, szpring rufowy na ląd” i podają szpringi na y-pomost (faza „b”).
- wyjście załoganta na y-pomost, założenie szpringów na y-pomoście Jacht zatrzymuje się prawą burtą, pod niewielkim kątem, przy y-pomoście. W tym momencie silnik, o ile dotychczas był na biegu, powinien być przełączony na bieg jałowy. Pracujący dalej silnik na biegu do przodu lub wstecznym, będzie wymuszał niepotrzebny ruch jachtu. Sternik podaje komendę „Człowiek na ląd”, załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, człowiek na ląd” i wychodzi na y-pomost. Sternik podaje informację „Pierwszy szpring rufowy”. Załogant zakłada szpring na wybrany poler. Sternik podaje komendę: „Szpring rufowy wybieraj i obłóż”. Załogant, obsługujący szpring rufowy z pokładu jachtu, potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, szpring rufowy wybieraj i obłóż”, wybiera luz szpringu, obkłada go na knadze rufowej, a następnie melduje „Szpring rufowy obłożony”. W tym czasie załogant na y-pomoście przechodzi do szpringu dziobowego i zakłada go na wybrany poler. Sternik podaje komendę „Szpring dziobowy wybieraj i obłóż”. Załogant, obsługujący szpring dziobowy z pokładu jachtu, potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, szpring dziobowy wybieraj i obłóż”, wybiera luz szpringu, obkłada go na knadze dziobowej, a następnie melduje „Szpring dziobowy obłożony” (faza „b”).
- założenie cumy dziobowej na nabrzeżu Przy wietrze odpychającym jacht od nabrzeża powinna być jeszcze założona na nabrzeżu cuma dziobowa. Sternik podaje komendę „Cuma dziobowa na nabrzeże”, załogant potwierdza otrzymanie komendy meldunkiem „Jest, cuma dziobowa na nabrzeże” i podaje cumę. Załogant przechodzi z y-pomostu na nabrzeże i zakłada cumę na wybrany poler na nabrzeżu. Sternik podaje komendę „Cumę dziobową wybieraj i obłóż”. Załogant, obsługujący cumę dziobową z pokładu jachtu, potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową wybieraj i obłóż”, wykonuje zadanie, a następnie melduje „Cuma dziobowa obłożona” (faza „c”).
- końcowe zacumowanie jachtu, klar jachtu Po wstępnym przycumowaniu jachtu należy przejść do etapu końcowego przycumowania i klaru portowego jachtu. Sternik przekazuje informację „Tak stoimy” i wydaje polecenie „Klar jachtu”. Pierwszą czynnością powinno być wyłączenie (odstawienie) silnika. Następne, o ile są konieczne, to: skorygowanie usytuowania odbijaczy, prawidłowe ustawienie jachtu przy nabrzeżu i y-pomoście. Kolejne czynności powinny dotyczyć końcowego klaru portowego jachtu. Wszystkie czynności klaru na jachcie powinny być nadzorowane przez sternika jachtu (faza „d”).
Kolejność zakładania szpringów uzależniona jest od kierunku wiatru. Przy wietrze dopychającym pierwszy powinien być założony szpring dziobowy. Będzie on blokował ruch jachtu do przodu, przez co uniemożliwi kontakt dziobu jachtu z nabrzeżem. Przy wietrze odpychającym pierwszy powinien być założony szpring rufowy. Gdy niemożliwe jest wyjście załoganta na odnogę cumowniczą (y-bom) powinien on wyjść z dziobu na nabrzeże i założyć cumę dziobową na poler na nabrzeżu. Po przycumowaniu jachtu cumą dziobową należy przyciągnąć jacht bosakiem do y-bomu i założyć z jachtu na y-bom szpringi lub cumy na biegowo.
Dojście do nabrzeża jachtem pod żaglami
Manewry dojścia od nabrzeża obecnie wykonuje się głównie na silniku. Występują jednak sytuacje, gdy taki manewr możemy lub musimy wykonać z wykorzystaniem żagli np.:
- awaria lub brak silnika
- nabrzeże lub pomost pozwalający na bezpieczne i skuteczne jego wykonanie.
W podręczniku omówionych zostanie tylko kilka, najczęściej wykonywanych, wariantów manewru dojścia do nabrzeża jachtem żaglowym pod żaglami.
Zasady doboru żagli do danego wariantu manewru
Dojście do nabrzeża związane jest z potrzebą stopniowego zmniejszania prędkości jachtu. W większości przypadków powinno się w tych manewrach wykorzystywać tylko jeden z żagli. Wybór żagla jest uzależniony od kursu jachtu względem wiatru, którym jacht podpływa do nabrzeża.
Należy przestrzegać następujących zasad:
- w przypadku wiatrów odpychających od nabrzeża należy wykorzystywać do manewru grota lub foka
- w przypadku wiatrów dopychających należy wykorzystywać do manewru tylko foka
- w przypadku wiatrów wiejących wzdłuż nabrzeża dobór żagla będzie zależał od kursu dopływania do nabrzeża i sposobu cumowania.
Gdy żeglujemy tylko na foku, nie musimy do manewru zmieniać żagli i stawiać grota. Wszystkie warianty manewrów dojścia do nabrzeża pod żaglami można wykonywać na tym żaglu. Zaletą wykorzystania foka jest możliwość podpływania do nabrzeża dowolnym kursem. W przypadku foka na sztywnym sztagu można zmniejszać prędkość jachtu nie tylko poprzez luzowanie szotów foka, ale także poprzez zmniejszanie powierzchni tego żagla.
Sternik wybiera wariant manewru, zleca i nadzoruje wykonanie wszystkich czynności przygotowawczych, a następnie kieruje wykonaniem manewru obsługując urządzenie sterowe i szot grota, o ile wykorzystywany jest ten żagiel.
Wariant 8 – wiatr odpychający, na grocie, burtą do nabrzeża
Podstawowe założenia:
- wiatr odpychający jacht od nabrzeża
- manewr wykonywany z wykorzystaniem grota
- przycumowanie jachtu burtą do nabrzeża.
Przygotowanie manewru:
- zrzucenie foka, pozostawienie tylko grota
- założenie na burcie, którą jacht będzie dopływał do nabrzeża, co najmniej trzech odbijaczy, przy czym co najmniej jeden z nich powinien być w części dziobowej burty
- przygotowanie cumy dziobowej i rufowej, zawiązanie na końcach obu cum pętli cumowniczej i, po doborze odpowiednich długości cum, obłożenie cum na knagach od strony burty, którą jacht będzie dopływał do nabrzeża
- przygotowanie grota do zrzucenia
- przygotowanie bosaka
- szczegółowe omówienie manewru i wyznaczenie załogantom stanowisk manewrowych.
Po przygotowaniu manewru sternik rozpoczyna jego wykonanie. W trakcie manewru sternik kieruje załogą oraz obsługuje urządzenie sterowe i szot grota.
Wykonanie manewru
- objęcie stanowisk manewrowych Załoganci obejmują wyznaczone przez sternika stanowiska manewrowe.
- podpłynięcie do miejsca, z którego zostanie rozpoczęty manewr Miejsce to powinno być oddalone około trzy długości jachtu od wybranego miejsca na nabrzeżu, do którego jacht będzie dopływał. Taka odległość umożliwi stopniowe zmniejszanie prędkości jachtu i kontrolowanie kursu. Obranym kursem jachtu na nabrzeże powinien być kurs bajdewind.
- obranie kursu na nabrzeże Sternik obiera kurs jachtu na nabrzeże. Jest to kurs bajdewind. Kąt kursu jachtu w stosunku do linii nabrzeża powinien wynosić około 20° do 30°. Podpływając pod takim kątem do nabrzeża uniknie się kolizji stewy dziobowej jachtu z nabrzeżem. Kurs ten powinien być utrzymany aż do kontaktu jachtu z nabrzeżem. Należy także uwzględnić poprawkę na dryf jachtu. W tym przypadku dryf będzie skierowany w stronę akwenu. Sternik podaje komendę „Przygotować cumę dziobową i rufową do podania na ląd”. Wyznaczeni do tych czynności załoganci potwierdzają przyjęcie komendy meldunkami: „Jest, przygotować cumę dziobową do podania na ląd”, „Jest, przygotować cumę rufową do podania na ląd”. Następnie przygotowują cumy, a po ich przygotowaniu meldują: „Cuma dziobowa klar”, „Cuma rufowa klar” (faza „a”).
- trzymanie kursu i stopniowe zmniejszanie prędkości jachtu
Sternik utrzymuje kurs na wybrany punkt na nabrzeżu i luzując stopniowo szot grota, zmniejsza prędkość jachtu. Sternik podaje komendę „Przygotować się do wyjścia na ląd”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, przygotować się do wyjścia na ląd” i zajmuje odpowiednie miejsce do wyjścia z jachtu. Sternik przez cały czas utrzymuje kurs jachtu, tak aby jacht zatrzymał się przy nabrzeżu pod niewielkim kątem i poprzez odbijacze oparł się o nabrzeże częścią dziobową burty (faza „b”).
- podanie cum na nabrzeże, wyjście załoganta na nabrzeże Cumy powinny być podane na nabrzeże w taki sposób, aby znalazły się przed dziobem i za rufą jachtu. Tuż przed kontaktem jachtu z nabrzeżem i zatrzymaniem jachtu zostaje podana na ląd, jako pierwsza, cuma rufowa. Sternik podaje komendę „Cuma rufowa na ląd”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cuma rufowa na ląd” i podaje cumę na nabrzeże. Jacht zatrzymuje się przy nabrzeżu. W tym momencie szot grota powinien być całkowicie wyluzowany, a grot powinien być w łopocie. Pracujący grot wymuszałby niepotrzebny dalszy ruch jachtu. Sternik podaje komendę „Człowiek na ląd”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, człowiek na ląd” i wychodzi z jachtu na nabrzeże. Cuma dziobowa powinna być podawana na ląd dopiero po zatrzymaniu jachtu przy nabrzeżu. Sternik podaje komendę „Cuma dziobowa na ląd”, załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cuma dziobowa na ląd” i podaje cumę na nabrzeże (faza „c”).
- założenie i wybranie cum
Przy wietrze od dziobu i postawionym grocie, pierwsza powinna być zakładana na nabrzeżu cuma dziobowa. Sternik podaje informację „Pierwsza cuma dziobowa”. Załogant zakłada na poler przed dziobem jachtu cumę dziobową. Sternik podaje komendę „Cumę dziobową wybieraj i obłóż”. Załogant, obsługujący cumę dziobową z pokładu jachtu, potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową wybieraj i obłóż”, wykonuje wymaganą czynność, a następnie melduje „Cuma dziobowa obłożona”. W tym czasie załogant przechodzi do cumy rufowej i zakłada ją na poler za rufą jachtu. Cuma rufowa powinna mieć tylko wybrany luz i tak zostać obłożona na rufie. Sternik podaje komendę „Cumy rufowej luz wybieraj i cumę obłóż”. Załogant, obsługujący cumę rufową z pokładu jachtu, potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumy rufowej luz wybieraj i cumę obłóż”, wykonuje wymaganą czynność, a następnie melduje „Cuma rufowa obłożona”. Jacht z grotem w łopocie ustawiony jest pod kątem do nabrzeża (faza „d”).
- zrzucenie grota
Po obłożeniu cum należy jak najszybciej zrzucić grota. Sternik podaje komendę „Przygotować grota do zrzucenia”. Wyznaczeni do tego zadania załoganci potwierdzają przyjęcie komendy meldunkiem odpowiadają „Jest, przygotować grota do zrzucenia”, wykonują wymagane czynności, a następnie meldują „Grot do zrzucenia klar”. Sternik podaje komendę „Grot dół”. Załoganci potwierdzają przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, grot dół” i zrzucają grota. Dopiero po zrzuceniu grota jacht powinien być ustawiony równolegle do nabrzeża. Sternik podaje komendę „Cumę rufową wybieraj i obłóż”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę rufową wybieraj i obłóż”, wybiera cumę, obkłada ją na knadze i melduje „Cuma rufowa obłożona”. Jacht został ustawiony równolegle do nabrzeża (faza „e”).
- końcowe przycumowanie jachtu, klar jachtu
Po wstępnym przycumowaniu jachtu należy przejść do etapu końcowego przycumowania i klaru portowego jachtu. Sternik przekazuje informację „Tak stoimy” i wydaje polecenie „Klar jachtu”. Pierwsze czynności, o ile są konieczne, to: korekta usytuowania odbijaczy, korekta zamocowania cum, założenie szpringu rufowego, prawidłowe ustawienie jachtu przy nabrzeżu. Można także, o ile jest taka potrzeba, założyć szpring dziobowy. Następnie powinny być sklarowane żagle. Kolejne czynności powinny dotyczyć końcowego klaru portowego jachtu. Wszystkie czynności klaru na jachcie powinny być nadzorowane przez sternika jachtu.
Podpływający do nabrzeża jacht na samym grocie jest nawietrzny. Ułatwia to utrzymanie kursu bajdewind. Przy takim kierunku wiatru pierwsza powinna być założona na poler na nabrzeżu cuma dziobowa. Zabezpieczy to przed odpychaniem przez wiatr dziobu jachtu od nabrzeża. Po obłożeniu obu cum jacht powinien być ustawiony względem kierunku wiatru, tak aby grot nie pracował przy całkowicie wyluzowanym szocie. Umożliwi to jego zrzucenie. W przypadku gdy jacht jest ustawiony tak, że przy całkowicie wyluzowanym szocie, grot pracuje, zrzucenie go może okazać się trudne. Należy wtedy częściowo poluzować cumę rufową, tak aby jacht ustawił się dziobem bardziej pod wiatr. Grot wtedy przestanie pracować i będzie można go sprawnie zrzucić. Zrzucenie grota powinno nastąpić jak najszybciej po wstępnym przycumowaniu jachtu.
Wariant 9 – wiatr dopychający na foku, burtą do nabrzeża
Podstawowe założenia:
- wiatr dopychający jacht do nabrzeża
- manewr wykonywany z wykorzystaniem foka
- przycumowanie jachtu burtą do nabrzeża.
Przygotowanie manewru:
- założenie na burcie, którą jacht będzie dopływał do nabrzeża, co najmniej trzech odbijaczy, przy czym co najmniej jeden z nich powinien być w części dziobowej burty
- zawiązanie na końcach obu cum pętli cumowniczej i, po doborze odpowiednich długości cum, obłożenie cum na knagach od strony burty, którą jacht będzie dopływał do nabrzeża
- przygotowanie foka do zwinięcia
- przygotowanie bosaka
- szczegółowe omówienie manewru i wyznaczenie załogantom stanowisk manewrowych.
Po przygotowaniu manewru sternik rozpoczyna jego wykonanie. W jego trakcie sternik kieruje załogą oraz obsługuje urządzenie sterowe.
Wykonanie manewru
- objęcie stanowisk manewrowych Załoganci obejmują wyznaczone przez sternika stanowiska manewrowe.
- podpłynięcie do miejsca, z którego zostanie rozpoczęty manewr
Miejsce powinno być oddalone około trzy długości jachtu od wybranego punktu na nabrzeżu, do którego jacht będzie dopływał. Taka odległość umożliwi stopniowe zmniejszanie prędkości jachtu i kontrolowanie kursu. Obranym kursem jachtu na wybrane miejsce do cumowania powinien być kurs baksztag. Sternik podaje komendę „Przygotować cumę dziobową i rufową do podania na ląd”. Wyznaczeni załoganci potwierdzają przyjęcie komendy meldunkami: „Jest, przygotować cumę dziobową do podania na ląd”, „Jest, przygotować cumę rufową do podania na ląd”. Następnie przygotowują cumy i meldują: „Cuma dziobowa klar”, „Cuma rufowa klar”.
- obranie kursu na nabrzeże
Jacht obiera kurs na wybrane miejsce na nabrzeżu. Kąt kursu jachtu w stosunku do linii nabrzeża powinien wynosić około 20°. Podpływając pod takim kątem do nabrzeża uniknie się kolizji stewy dziobowej jachtu z nabrzeżem. Taki kurs powinien być utrzymany do kontaktu jachtu z nabrzeżem. Umożliwi to dopłynięcie i zatrzymanie jachtu w wybranym miejscu. Przy tym kierunku wiatru jacht będzie dopychany przez wiatr do nabrzeża. Sternik podaje komendę „Przygotować się do wyjścia na ląd”, załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, przygotować się do wyjścia na ląd” i zajmuje odpowiednie miejsce na jachcie (faza „a”).
- trzymanie kursu i stopniowe zmniejszanie prędkości jachtu
Podpływając do nabrzeża należy stopniowo luzować prawy foka szot, a także, jeżeli jest taka możliwość, zmniejszać jego powierzchnię. Sternik podaje komendy: „Prawy foka szot lekko luzuj”, „Fał rolera powoli wybieraj”. Wyznaczeni załoganci potwierdzają przyjęcie komend meldunkami: „Jest, prawy foka szot lekko luzuj”. „Jest, fał rolera powoli wybieraj” i wykonują wymagane czynności. Fok powinien zostać całkowicie zwinięty tuż przed lub w momencie kontaktu jachtu z nabrzeżem (faza „b”).
- podanie cum na nabrzeże, wyjście załoganta na nabrzeże
Cumy powinny być podane na nabrzeże w taki sposób, aby znalazły się na nim poza obrysem jachtu, czyli przed dziobem i za rufą jachtu. Tuż przed kontaktem jachtu z nabrzeżem i zatrzymaniem jachtu zostaje podana na ląd, jako pierwsza, cuma rufowa. Komenda sternika „Cuma rufowa na ląd”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cuma rufowa na ląd” i podaje cumę na nabrzeże. Jacht zatrzymuje się przy nabrzeżu. Komenda sternika „Człowiek na ląd”, wyznaczony załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, człowiek na ląd” i wychodzi z jachtu na nabrzeże. Cuma dziobowa powinna być podana na ląd dopiero w momencie zatrzymania jachtu przy nabrzeżu. Komenda sternika „Cuma dziobowa na ląd”, załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cuma dziobowa na ląd” i podaje cumę na nabrzeże (faza „c”).
- przycumowanie jachtu
Na nabrzeżu pierwsza powinna być założona cuma rufowa. Komenda sternika „Pierwsza rufowa”. Załogant podchodzi do cumy rufowej i zakłada ją na poler za rufą jachtu. Sternik podaje komendę „Cumę rufową wybieraj i obłóż”. Załogant, obsługujący cumę z pokładu jachtu, potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę rufową wybieraj i obłóż”, wykonuje wymaganą czynność i następnie melduje „Cuma rufowa obłożona”. W tym czasie załogant przechodzi do cumy dziobowej i zakłada ją na poler przed dziobem jachtu. Sternik podaje komendę „Cumę dziobową wybieraj i obłóż”. Załogant, obsługujący cumę z pokładu jachtu, potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową wybieraj i obłóż”. Następnie wybiera cumę, obkłada ją na knadze i melduje „Cuma dziobowa obłożona” (faza „d”).
- końcowe zacumowanie, klar jachtu
Po wstępnym przycumowaniu jachtu należy przejść do etapu końcowego przycumowania i klaru portowego jachtu. Sternik przekazuje informację „Tak stoimy” i wydaje polecenie „Klar jachtu”. Pierwsze czynności, o ile są konieczne, to: korekta usytuowania odbijaczy, korekta zamocowania cum, założenie szpringu rufowego, prawidłowe ustawienie jachtu przy nabrzeżu (faza „e”). Można także, o ile jest taka potrzeba, założyć szpring dziobowy. Następnie powinny być sklarowane żagle. Kolejne czynności powinny dotyczyć końcowego klaru portowego jachtu. Wszystkie czynności klaru na jachcie powinny być nadzorowane przez sternika jachtu.
W tym wariancie manewru kurs jachtu na nabrzeże nie powinien być pod zbyt dużym kątem do nabrzeża. Jacht, podpływając z coraz mniejszą prędkością do nabrzeża, będzie, przez wiatr dopychający, spychany na nabrzeże. Może to spowodować, przy większym kącie kursu jachtu do nabrzeża, kontakt stewy dziobowej jachtu z nabrzeżem. W przypadku wiatru od rufy pierwsza powinna być zakładana cuma rufowa. Przy takim kierunku wiatru może się zdarzyć, że jacht po dopłynięciu do nabrzeża nie wytraci całkowicie prędkości i będzie przemieszczał się wzdłuż nabrzeża. Szybkie i skuteczne zatrzymanie jachtu powinno być wykonane sprawnym obłożeniem i wybieraniem cumy rufowej. W przypadku klasycznego foka, regulację prędkości jachtu wykonuje się poprzez stopniowe luzowanie szota foka.
Wariant 10 – wiatr dopychający, na foku, dziób do nabrzeża, rufa na kotwicy
Podstawowe założenia:
- wiatr dopychający jacht do nabrzeża
- manewr wykonywany z wykorzystaniem foka
- przycumowanie jachtu dziobem do nabrzeża, a rufą na kotwicy.
Kierunek wiatru jest korzystny pod warunkiem, że jego siła nie jest zbyt duża. W tym wariancie manewru do regulacji prędkości jachtu i zatrzymania jachtu przy nabrzeżu należy wykorzystywać kotwicę.
Przygotowanie manewru:
- założenie na obu burtach co najmniej po dwa odbijacze
- przygotowanie cumy dziobowej, zawiązanie na jej końcu pętli cumowniczej i, po doborze odpowiedniej długości, obłożenie jej na knadze dziobowej
- przygotowanie na rufie jachtu kotwicy wraz z liną kotwiczną
- przygotowanie foka do zwinięcia
- przygotowanie bosaka
- szczegółowe omówienie manewru i wyznaczenie załogantom stanowisk manewrowych.
Po przygotowaniu manewru sternik rozpoczyna jego wykonanie. W trakcie manewru sternik kieruje załogą oraz obsługuje urządzenie sterowe.
Wykonanie manewru
- objęcie stanowisk manewrowych Załoganci obejmują wyznaczone przez sternika stanowiska manewrowe.
- podpłynięcie do miejsca, z którego zostanie rozpoczęty manewr
Miejsce to powinno być oddalone około trzy długości jachtu od wybranego do cumowania miejsca na nabrzeżu. Umożliwi to wyrzucenie kotwicy w odpowiednim miejscu i stopniowe zmniejszanie prędkość jachtu oraz kontrolowanie kursu. Sternik podaje komendę „Przygotować kotwicę do wyrzucenia”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, przygotować kotwicę do wyrzucenia”, wykonuje odpowiednie czynności i po przygotowaniu melduje „Kotwica do wyrzucenia klar”. Sternik podaje komendę „Przygotować foka do zwijania”. Załoganci potwierdzają przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, przygotować foka do zwijania”, wykonują wymagane czynności, a następnie meldują „Fok do zwijania klar”.
- obranie kursu na nabrzeże, stopniowe zmniejszanie prędkości jachtu, wyrzucenie kotwicy
Po obraniu kursu na nabrzeże jacht płynie do niego z wiatrem wiejącym od rufy. Prędkość jachtu powinna być zmniejszana poprzez stopniowe zwijanie foka. Sternik podaje komendę „Foka stopniowo zwijaj”. Załoganci potwierdzają przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, foka stopniowo zwijaj” i powoli zmniejszają jego powierzchnię. Jacht zmniejszając prędkość podpływa do miejsca wyrzucenia kotwicy. W wybranym miejscu sternik podaje komendy: „Kotwicę rzuć”, „Linę kotwiczną luzuj”. Załogant potwierdza przyjęcie komend meldunkami: „Jest, kotwicę rzuć”, „Jest, linę kotwiczną luzuj”. Następnie wyrzuca kotwicę za rufę jachtu i luzuje linę kotwiczną, tak aby spowalniać ruch jachtu, ale nie spowodować jego zatrzymanie (faza „a”).
- podpływanie do nabrzeża
Jacht zbliża się do nabrzeża. Sternik podaje komendy: „Przygotować cumę dziobową do podania na ląd”, „Przygotować się do wyjścia na ląd”, „Meldować o odległości jachtu od nabrzeża”. Załogant potwierdza przyjęcie komend meldunkami: „Jest, przygotować cumę dziobową do podania na ląd”, „Jest, przygotować się do wyjścia na ląd”, „Jest, meldować o odległości jachtu od nabrzeża” i wykonuje wyznaczone zadania. Fok powinien zostać całkowicie zwinięty tuż przed dopłynięciem jachtu do nabrzeża (faza „b”).
- zatrzymanie jachtu przy nabrzeżu, wyjście załoganta na nabrzeże
Tuż przed zatrzymaniem jachtu, w bliskiej odległości od nabrzeża, sternik podaj komendę „Cuma dziobowa na ląd”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cuma dziobowa na ląd”, podaje cumę na nabrzeże i melduje „Cuma na lądzie”. Sternik podaje komendę „Linę kotwiczną dość luzuj”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, linę kotwiczną dość luzuj” i wykonuje wymaganą czynność. Jacht zatrzymuje się przy nabrzeżu. Sternik podaje komendę „Człowiek na ląd”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, człowiek na ląd”, wychodzi na nabrzeże i zakłada pętlę cumy dziobowej na poler w pobliżu dziobu jachtu (faza „c”).
- wstępne przycumowanie jachtu
Po założeniu cumy dziobowej na poler, powinna być ona wybrana z pokładu jachtu i obłożona. Sternik podaje komendę „Cumę dziobową wybieraj i obłóż”. Załogant, obsługujący cumę z pokładu jachtu, potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową wybieraj i obłóż”, wykonuje czynność i melduje „Cuma dziobowa obłożona”. Sternik podaje komendę „Linę kotwiczną wybieraj i obłóż”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, linę kotwiczną wybieraj i obłóż”. Następnie wybiera linę, obkłada ją na knadze i melduje „Lina kotwiczna obłożona” (faza „c”).
- końcowe przycumowanie, klar jachtu
Po wstępnym przycumowaniu jachtu należy przejść do etapu końcowego przycumowania i klaru portowego jachtu. Sternik przekazuje informację „Tak stoimy i wydaje polecenie „Klar jachtu”. Pierwsze czynności, o ile są konieczne, to: korekta usytuowania odbijaczy, korekta zamocowania cumy dziobowej i założenie drugiej cumy dziobowej, prawidłowe ustawienie jachtu przy nabrzeżu (faza „d”). Następnie powinny być sklarowane żagle i lina kotwiczna. Kolejne czynności powinny dotyczyć końcowego klaru portowego jachtu. Wszystkie czynności klaru na jachcie powinny być nadzorowane przez sternika jachtu.
Bardzo ważne jest wybranie odpowiedniego miejsca do wyrzucenia kotwicy. Miejsce to nie powinno być zbyt blisko nabrzeża, gdyż wtedy lina kotwiczna będzie pracować pod zbyt dużym kątem, co spowoduje osłabienie zahaczenia kotwicy o dno. W dalszej części manewru zmniejszanie prędkości jachtu powinno być wykonywane przy pomocy kotwicy, a także przez zmniejszanie powierzchni foka. Wykorzystanie kotwicy do zmniejszania prędkości jachtu wspomoże jej dobre wbicie się w dno. Zwijanie foka podczas podpływania do nabrzeża ułatwi załogantom na dziobie wykonywanie czynności przygotowawczych do cumowania. W przypadku foka tradycyjnego, ze względu na bardziej rozbudowany zakres czynności, jego zrzucenie można wykonać zaraz po wyrzuceniu kotwicy lub po zacumowaniu jachtu.
Podsumowanie
Manewr dojścia do nabrzeża to złożony proces polegający na bezpiecznym dopłynięciu, zatrzymaniu i przycumowaniu jachtu w wybranym miejscu. Kluczowym elementem jest wybór odpowiedniego wariantu manewru, który zależy od wykorzystywanego napędu (silnik lub żagle), kierunku i siły wiatru (odpychający, dopychający, wzdłuż nabrzeża), specyfiki miejsca (ilość wolnej przestrzeni, głębokość) oraz sposobu cumowania (burtą, dziobem lub rufą) . Każde podejście wymaga starannego przygotowania: wyznaczenia zadań załodze, przygotowania cum i odbijaczy oraz sprawdzenia urządzeń. Sam manewr obejmuje etap podejścia (z redukcją prędkości), moment podania cum (zazwyczaj tuż przed zatrzymaniem) oraz ostateczne ustawienie i sklarowanie jachtu .
Zapamiętaj
- Planowanie i ocena: Przed manewrem oceń siłę i kierunek wiatru – to one determinują trudność zadania i sposób podejścia. Wybierz miejsce z wystarczającą głębokością i przestrzenią manewrową.
- Ochrona jachtu:
- Unikaj cumowania rufą do nabrzeża, jeśli jacht ma silnik zaburtowy lub urządzenie sterowe na pawęży – grozi to ich poważnym uszkodzeniem.
- Dostosuj liczbę i rozmieszczenie odbijaczy do sposobu cumowania (np. przy dojściu burtą – min. 3 odbijacze, w tym jeden na dziobie).
- Prędkość: Kluczem jest stopniowe zmniejszanie prędkości, tak aby jacht zatrzymał się tuż przy nabrzeżu lub w zasięgu rzutu cumą. Zbyt duża prędkość grozi kolizją.
- Bezpieczeństwo załogi: Załogant wychodzi na ląd dopiero po zatrzymaniu jachtu przy nabrzeżu i na komendę sternika („Człowiek na ląd”). Zabronione jest wyhamowywanie jachtu siłą mięśni (np. nogą czy ręką) lub wyskakiwanie, gdy jacht jest za daleko.
- Praca silnikiem: W momencie zatrzymania przy nabrzeżu i pracy cumami silnik powinien pracować na biegu jałowym (luz), aby nie wymuszać niepotrzebnego ruchu jachtu.
- Kolejność działań: Najpierw podaj cumy (zazwyczaj rufowa pierwsza przy dojściu burtą, aby zatrzymać jacht, choć kolejność zakładania zależy od wiatru), a dopiero po wstępnym unieruchomieniu wyłącz silnik i wykonaj klar.
Testy
E-patenty
Kursy żeglarskie i motorowodne on-line
