Materiały szkoleniowe

ŻEGLARZ JACHTOWY

Dział: Manewrowanie jachtem żaglowym

Temat: Manewry portowe – odejście

Wróć do strony: MANEWROWANIE JACHTEM
Ciśnienie atmosferyczne

Odejście od nabrzeża

SPIS TREŚCI

Charakterystyka manewru

Manewr odejścia jachtem od nabrzeża polega na dokonaniu wyboru bezpiecznego, skutecznego i jak najprostszego wariantu manewru, sprawdzeniu i przygotowaniu jachtu do tego manewru, a następnie jego wykonaniu.

Wybór wariantu manewru uzależniony jest od następujących czynników:

  • wykorzystywanego napędu jachtu:
    • manewr na silniku
    • manewr pod żaglami
  • kierunku i siły wiatru oddziaływującego na jacht:
    • wiatr odpychający od nabrzeża Niezależnie od jego siły, ułatwiający wykonanie manewru.
    • wiatr dopychający do nabrzeża Wiatr utrudniający wykonanie manewru, szczególnie przy większej jego sile.
    • wiatr wzdłuż nabrzeża Wiatr utrudniający wykonanie manewru w przypadku, gdy jacht jest zacumowany dziobem lub rufą do nabrzeża, szczególnie przy większej jego sile.
  • sposobu przycumowania jachtu do nabrzeża i wielkości wolnej przestrzeni w pobliżu jachtu na nabrzeżu oraz na akwenie:
    • przycumowanie burtą
      Odejście od nabrzeża wymaga wolnego miejsca przy nabrzeżu za rufą lub przed dziobem jachtu. Podczas wykonywania manewru sternik ma dobrą widoczność nabrzeża. Przy odejściu na biegu wstecznym sternik ma dobrą widoczność akwenu za rufą jachtu, a przy odejściu biegiem do przodu ma gorszą widoczność akwenu przed dziobem jachtu.
  • przycumowanie dziobem Odejście od nabrzeża wymaga wystarczająco dużo wolnego miejsca na akwenie za rufą jachtu oraz niedużej wolnej przestrzeni po obu burtach jachtu. Podczas manewru sternik ma dobrą widoczność akwenu za rufą jachtu, a gorszą widoczność nabrzeża.
  • przycumowanie rufą

Odejście od nabrzeża wymaga wystarczająco dużo wolnego miejsca na akwenie przed dziobem jachtu oraz niedużej wolnej przestrzeni po obu burtach jachtu. Podczas wykonywania manewru sternik ma dobrą widoczność nabrzeża, a gorszą widoczność akwenu przed dziobem jachtu.

Aby bezpiecznie i skutecznie odejść od nabrzeża należy, w poszczególnych etapach wykonać następujące czynności:

  • sprawdzić stan techniczny najważniejszych urządzeń na jachcie oraz wyposażenie jachtu w elementy niezbędne do bezpiecznego żeglowania:
    • zamocowanie i napięcie olinowania stałego, a także relingów z koszami dziobowym i rufowym
    • zamocowanie masztu oraz bomu
    • urządzenie sterowe, urządzenie mieczowe
    • żagle, silnik wraz z ilością paliwa
    • olinowanie ruchome
    • osprzęt jachtu: kabestany, stopery, prowadnice szotów foka, urządzenie do kładzenia masztu
    • wyposażenie jachtu: kotwica, bosak, pagaje, pych, odbijacze, dodatkowe liny
    • środki ratunkowe: kamizelki ratunkowe, koło ratunkowe, rzutka ratunkowa, apteczka, gaśnica,

W przypadku stwierdzenia niepoprawności stanu technicznego jakiegokolwiek urządzenia, powinno się ją usunąć przed wykonaniem manewru. Jakiekolwiek braki w niezbędnym wyposażeniu jachtu także powinny być natychmiast uzupełnione. Niesprawdzenie stanu technicznego jachtu i jego wyposażenia, a także, w przypadku stwierdzenia jakichkolwiek uszkodzeń lub braków, nie usunięcie ich, może stać się przyczyną, podczas wykonywania manewru lub dalszej żeglugi, urazów członków załogi lub awarii jachtu. Odpowiedzialność za to ponosi kierownik jachtu (sternik jachtu).

  • dokonać oceny siły i kierunku wiatru oraz wpływu wiatru na zacumowany jacht Bardzo ważnymi kryteriami przy wyborze wariantu manewru są kierunek i siła wiatru. Szczególnie istotny jest sposób oddziaływaniawiatru na przycumowany jacht. Zdarza się, że wiatr może w stosunkowo krótkim czasie zmieniać swój kierunek lub siłę. Należy to uwzględnić i, jeżeli jest taka potrzeba, skorygować wariant manewru lub sposób jego wykonania.
  • przeanalizować ustawienie jachtu przy nabrzeżu oraz wolną przestrzeń na akwenie w pobliżu jachtu Blisko przycumowane inne jachty lub będące w pobliżu jachtu przeszkody, mogą mieć duży wpływ na dobór wariantu manewru, a także na jego wykonanie. Ważna jest ocena głębokości wody przy nabrzeżu oraz wielkość akwenu manewrowego w pobliżu jachtu. Może z tego wyniknąć potrzeba przycumowania jachtu w inny sposób lub przestawienia jachtu w inne, dogodne do manewru, miejsce.
  • wybrać, na podstawie tych informacji, bezpieczny, skuteczny i jak najprostszy wariant manewru Na podstawie oceny wiatru i analizy miejsca powinien zostać wybrany bezpieczny, skuteczny i jak najprostszy wariant manewru. W przypadku wykorzystania żagli należy dobrać ich prawidłową liczbę i powierzchnię, a także określić sposób nadania jachtowi prędkości początkowej. Z wyborem wariantu manewru mogą być związane dodatkowe czynności, takie jak: inny sposób przycumowanie jachtu do nabrzeża, przesunięcie (ferholung) jachtu przy nabrzeżu, obrócenie (overholung) jachtu przy nabrzeżu.
  • przygotować jacht do wybranego manewru

Po wyborze wariantu manewru następuje przygotowanie jachtu. Sternik jachtu powinien do każdej z tych czynności przygotowawczych wyznaczyć załogantów, a także omówić sposób ich wykonania. Sternik powinien nadzorować ich wykonanie, a w przypadku mało licznej załogi, także uczestniczyć w tych pracach. Najczęściej występujące czynności przygotowawcze:

  • żagle lub silnik – w zależności od wybranego napędu, należy przygotować silnik lub przygotować do postawienia odpowiednie żagle, należy także mieć na uwadze, że postawienie i wykorzystanie grota w manewrze jest uzależnione od usytuowania jachtu względem kierunku wiatru
  • cumy – należy wykorzystać niezbędną ilość cum i szpringów, a także dobrać ich długość, cumy i szpringi powinny być założone na biegowo
  • odbijacze – należy dobrać ilość i rodzaje odbijaczy oraz zamocować je w odpowiednich miejscach na jachcie
  • płetwa mieczowa i sterowa – w zależności od głębokości wody pod jachtem i w jego otoczeniu, należy odpowiednio ustawić płetwę mieczową i płetwę sterową
  • bosak, pych, pagaje – należy przygotować do użycia, w zależności od wariantu manewru, ale także jako zabezpieczenie awaryjne.
  • omówić manewr i przydzielić zadania poszczególnym załogantom

Po przygotowaniu jachtu do manewru, sternik powinien szczegółowo omówić manewr i przydzielić zadania wybranym członkom załogi. Niepoprawne wykonanie choćby jednej z wymaganych czynności, a także nieodpowiednia kolejność wykonywanych czynności, może być przyczyną problemów z jego wykonaniem. Poszczególni członkowie załogi powinni otrzymać zadania, które są w stanie wykonać.

  • wykonać manewr

Sternik powinien rozpocząć wykonanie manewru dopiero wtedy, gdy jacht i załoga są przygotowani do jego wykonania. Kolejność wykonywanych czynności podczas manewru odejścia od nabrzeża:

  • uruchomienie silnika lub gdy manewr będzie wykonywany na żaglach, postawienie wybranego do manewru żagla lub obu żagli
  • oddanie w odpowiedniej kolejności cum i odsunięcie jachtu od nabrzeża
  • nadanie jachtowi prędkości początkowej
  • odpłynięcie jachtu od nabrzeża i wypłynięcie na otwarty akwen.
  • sklarować jacht

Na zakończenie manewru, po odpłynięciu na bezpieczną odległość od nabrzeża, należy sklarować jacht. Nieuporządkowane cumy, odbijacze, bosak, pagaje i pych mogą nie tylko przeszkadzać na pokładzie jachtu lub wypaść za burtę, ale także być przyczyną urazów członków załogi. Sklarowany po manewrze jacht jest zarazem oznaką przestrzegania etykiety żeglarskiej.

Odejście od nabrzeża jachtem na silniku

Na kursie zostanie omówionych kilka najczęściej wykonywanych wariantów manewru odejścia od nabrzeża jachtem żaglowym na silniku.

Główne zadania spoczywają na sterniku jachtu. Wybiera on wariant manewru, zleca i nadzoruje wykonanie wszystkich czynności przygotowawczych, a następnie kieruje wykonaniem manewru i jednocześnie obsługuje urządzenie sterowe oraz silnik.

Jacht przycumowany burtą do nabrzeża

Wariant 1

Podstawowe założenia:

  • jacht przycumowany burtą do nabrzeża
  • wiatr odpychający jacht od nabrzeża
  • jest wolne miejsce za rufą jachtu.

Wiatr odpychający od nabrzeża jest dla tego wariantu manewru wiatrem korzystnym, ponieważ będzie odpychał jacht od nabrzeża. Jacht jest przycumowany burtą, dlatego rozpoczęcie odpływania od nabrzeża wymaga odsunięcia od niego rufy lub dziobu jachtu. Na większości jachtów to odsunięcie można zrobić bosakiem lub pychem. Wspomagać to będzie także wiatr. Bezpieczniejsze i skuteczniejsze jest odsunięcie rufy jachtu od nabrzeża. Odsuwając rufę uniknie się niebezpiecznego kontaktu urządzenia sterowego i silnika z nabrzeżem. Przy odsunięciu rufy wąska część dziobowa kadłuba jachtu nie zostanie dociśnięta do nabrzeża. Przy odsunięciu dziobu szeroka część rufowa kadłuba jachtu zostanie dociśnięta do nabrzeża, a dodatkowo może nastąpić kontakt urządzenia sterowego i silnika z nabrzeżem. Dlatego skuteczniejszym i bezpieczniejszym sposobem wykonania tego manewru jest odejście od nabrzeża biegiem wstecznym. Aby tym sposobem wykonać manewr, należy mieć wystarczająco dużo miejsca za rufą jachtu przy nabrzeżu i na akwenie. W przypadku, gdy jest za mało miejsca za rufą, ale za to dużo więcej przed dziobem jachtu, najprościej jest wykonać ferholung, przesuwając jacht do przodu, a następnie mając wystarczająco miejsca za rufą, wykonać manewr odejścia na biegu wstecznym.

  • założenie dodatkowych odbijaczy w części dziobowej burty od strony nabrzeża
  • założenie cumy dziobowej i cumy rufowej na biegowo krótszą częścią cumy do oddania
  • przygotowanie silnika do uruchomienia
  • przygotowanie bosaka lub pychu
  • szczegółowe omówienie manewru, wyznaczenie załogantom stanowisk manewrowych i czynności do wykonania.

Po przygotowaniu manewru sternik rozpoczyna jego wykonanie. W jego trakcie sternik kieruje załogą oraz obsługuje urządzenie sterowe i silnik.

  • objęcie stanowisk manewrowych Załoganci obejmują wyznaczone przez sternika stanowiska manewrowe.
  • uruchomienie silnika Sternik uruchamia silnik i pozostawia go na biegu jałowym.
  • przygotowanie cum do oddania Sternik podaje komendę „Przygotować cumę dziobową i rufową do oddania”. Wyznaczeni załoganci potwierdzają przyjęcie komendy: „Jest, przygotować cumę dziobową do oddania”, „Jest, przygotować cumę rufową do oddania”. Następnie przygotowują cumy, a po ich przygotowaniu meldują: „Cuma dziobowa do oddania klar”, „Cuma rufowa do oddania klar”. Dopiero po usłyszeniu tych meldunków sternik powinien podawać kolejne komendy.
  • oddanie cumy rufowej Sternik podaje komendę „Cumę rufową oddaj”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę rufową oddaj”. Oddaje cumę, wciąga ją na pokład i melduje „Cuma rufowa oddana”.
  • odepchnięcie rufy bosakiem lub pychem Sternik podaje komendę „Rufa prawo na wodę”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, rufa prawo na wodę” i odpycha rufę od nabrzeża. Jacht zostaje ustawiony pod odpowiednim kątem do nabrzeża (faza „c”).
  • oddanie cumy dziobowej i uruchomienie biegu wstecznego Po odepchnięciu rufy sternik podaje komendę „Cumę dziobową oddaj”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową oddaj”. Oddaje cumę dziobową, wciąga ją na pokład i melduje „Cuma dziobowa oddana”. Sternik uruchamia bieg wsteczny. Jacht zaczyna odpływać od nabrzeża (faza „d”).
  • odpływanie od nabrzeża, wypłynięcie na otwarty akwen W pierwszym etapie odpływania jacht powinien płynąć prosto, dlatego płetwa sterowa powinna być ustawiona w diametralnej jachtu (faza „e”). Po odpłynięciu na bezpieczną odległość od nabrzeża sternik, w zależności od wielkości akwenu w pobliżu nabrzeża, wykonuje odpowiedni manewr i jacht wypływa na otwarty akwen.
  • klar jachtu

Na zakończenie manewru powinien być wykonany klar jachtu. Sternik podaje komendy: „Klar na cumach”, „Klar odbijaczy”, „Klar bosaka”. Wyznaczeni do tych czynności załoganci potwierdzają przyjęcie komend meldunkami: „Jest, klar na cumach”, „Jest, klar odbijaczy”, „Jest klar bosaka”. Wykonują wyznaczone zadania, a po ich wykonaniu meldują: „Cumy klar”, „Odbijacze klar”, „Bosak klar”. Manewr został zakończony.

Przy wietrze odpychającym od nabrzeża nie powinno się oddawać jako pierwszej cumy dziobowej lub obu cum jednocześnie. Oddanie cumy dziobowej przed cumą rufową spowoduje, że pierwsza od nabrzeża zostanie odsunięta przez wiatr część dziobowa jachtu. Przy jednoczesnym oddaniu obu cum, część dziobowa jachtu będzie się szybciej odsuwać od nabrzeża niż rufowa. W obu przypadkach spowoduje to niekorzystne ustawienie jachtu względem nabrzeża. Odpychanie rufy bosakiem stanie się wtedy mało skuteczne. Jacht może się ustawić pod zbyt małym kątem do nabrzeża, co bardzo utrudni lub uniemożliwi wykonanie manewru.

Przy wietrze odpychającym odsunięcie od nabrzeża rufy nawet stosunkowo dużego jachtu można także wykonać przy pomocy bosaka lub pychu. Nie ma potrzeby wykorzystywania to tego celu szpringu dziobowego.

Manewr odejścia od nabrzeża jachtem na silniku ruchem do przodu powinien być wybierany wtedy, gdy nie jest możliwe wykonanie manewru odejścia od nabrzeża ruchem wstecznym. Należy unikać wykonania manewru odejścia od nabrzeża ruchem do przodu, gdy silnik zaburtowy jest zainstalowany na pawęży od strony nabrzeża. Podczas odpychania dziobu może nastąpić kontakt silnika z nabrzeżem, a przez to ryzyko jego uszkodzenia (Rys. 5.29).

Po przygotowaniu manewru sternik rozpoczyna jego wykonanie. W jego trakcie sternik kieruje załogą oraz obsługuje urządzenie sterowe i silnik.

Wariant 2

Podstawowe założenia:

  • jacht przycumowany burtą do nabrzeża
  • wiatr odpychający jacht od nabrzeża
  • jest wolne miejsce przed dziobem jachtu, nie ma miejsca za rufą jachtu.

Wiatr odpychający od nabrzeża jest dla tego manewru wiatrem korzystnym. Wariant A2 będzie polegał na odejściu od nabrzeża ruchem do przodu. Silnik jachtu jest zainstalowany wewnątrz jachtu, a więc nie występuje ryzyko jego uszkodzenia.

Przygotowanie manewru

  • założenie dużego odbijacza w części rufowej burty od strony nabrzeża
  • założenie cumy dziobowej i rufowej na biegowo krótką częścią cumy do oddania
  • przygotowanie silnika do uruchomienia
  • przygotowanie bosaka lub pychu
  • szczegółowe omówienie manewru, wyznaczenie załogantom stanowisk manewrowych i czynności do wykonania.
  • objęcie stanowisk manewrowych Załoganci obejmują wyznaczone przez sternika stanowiska manewrowe.
  • uruchomienie silnika Sternik uruchamia silnik i pozostawia go na biegu jałowym.
  • przygotowanie cum do oddania Sternik podaje komendę „Przygotować cumę dziobową i rufową do oddania”. Wyznaczeni załoganci potwierdzają przyjęcie komendy: „Jest, przygotować cumę dziobową do oddania”, „Jest, przygotować cumę rufową do oddania”. Następnie przygotowują cumy, a po przygotowaniu meldują: „Cuma dziobowa do oddania klar”, „Cuma rufowa do oddania klar”. Dopiero po usłyszeniu tych meldunków sternik powinien podawać kolejne komendy.
  • oddanie cumy dziobowej Sternik podaje komendę „Cumę dziobową oddaj”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową oddaj”, a następnie oddaje cumę, wciąga ją na pokład i melduje „Cuma dziobowa oddana”.
  • odepchnięcie dziobu jachtu bosakiem lub pychem Sternik podaje komendę „Dziób prawo na wodę”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, dziób prawo na wodę”, a następnie wykonuje postawione zadanie. Jacht zostaje ustawiony pod odpowiednim kątem do nabrzeża (faza „c”).
  • oddanie cumy rufowej i uruchomienie biegu do przodu Po odepchnięciu dziobu, sternik podaje komendę „Cumę rufową oddaj”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę rufową oddaj”, oddaje cumę rufową, wciąga ją na pokład i melduje „Cuma rufowa oddana”. Sternik uruchamia bieg do przodu. Jacht zaczyna odpływać od nabrzeża (faza „d”).
  • odpływanie od nabrzeża, wypłynięcie na otwarty akwen W pierwszym etapie odpływania jacht powinien płynąć prosto, dlatego płetwa sterowa powinna być ustawiona w diametralnej jachtu (faza „e”). Po odpłynięciu na bezpieczną odległość od nabrzeża sternik, w zależności od wielkości akwenu w pobliżu nabrzeża, wykonuje odpowiedni manewr i jacht wypływa na otwarty akwen.
  • klar jachtu
  • Na zakończenie manewru powinien być wykonany klar jachtu. Sternik podaje komendy: „Klar na cumach”, „Klar odbijaczy”, „Klar bosaka”. Wyznaczeni do tych czynności załoganci potwierdzają przyjęcie komend meldunkami: „Jest, klar na cumach”, „Jest, klar odbijaczy”, „Jest klar bosaka”. Wykonują wyznaczone zadania, a po ich wykonaniu meldują „Cumy klar”, „Odbijacze klar”, „Bosak klar”. Manewr został zakończony.

Przed wykonaniem manewru ważne jest zainstalowanie na rufie co najmniej jednego odbijacza. Odsunięcie dziobu jachtu od nabrzeża spowoduje dociśnięcie szerokiej rufy jachtu do nabrzeża. Przy tym manewrze należy także zwrócić uwagę na urządzenie sterowe. Zbyt duże odsunięcie dziobu jachtu od nabrzeża może spowodować nie tylko dociśnięcie rufy do nabrzeża, ale także kontakt urządzenia sterowego z nabrzeżem. Wychylenie płetwy sterowej, podczas ruszania, może spowodować dodatkowe dociśnięcie rufy, a przez to kontakt urządzenia sterowego z nabrzeżem. Może to doprowadzić do awarii urządzenia sterowego. Dopiero po odpłynięciu na bezpieczną odległość od nabrzeża (około jednej długość jachtu) można, o ile jest taka potrzeba, wychylić płetwę sterową i zmienić kurs jachtu.

Można jednak ten manewr wykonać w inny sposób. Za rufą jachtu jest mało miejsca, ale za to dużo więcej miejsca jest przed dziobem jachtu. Przesuwając jacht do przodu, czyli wykonując ferholung, uzyska się wystarczająco dużo miejsca za rufą jachtu. Następnie można wykonać manewr odejścia od nabrzeża ruchem wstecznym – omówiony jako wariant 1.

Wariant 3

Podstawowe założenia:

  • jacht przycumowany burtą do nabrzeża
  • wiatr odpychający jacht od nabrzeża
  • jest mało wolnego miejsca na nabrzeżu przed dziobem jachtu i za jego rufą
  • jest wolna przestrzeń na akwenie na wysokości jachtu.

Pierwszy etap manewru to zmiana ustawienia jachtu przy nabrzeżu, z ustawienia burtą na ustawienie dziobem do nabrzeża. Po tej zmianie jacht będzie ustawiony dziobem pod wiatr. Kolejny etap manewru to odpłynięcie od nabrzeża ruchem wstecznym.

Przygotowanie manewru

  • założenie cumy dziobowej na biegowo długą częścią cumy do luzowania
  • założenie cumy rufowej na biegowo krótką częścią cumy do oddania
  • przygotowanie silnika do uruchomienia
  • przygotowanie bosaka lub pychu
  • szczegółowe omówienie manewru, wyznaczenie załogantom stanowisk manewrowych i czynności do wykonania.

Po przygotowaniu manewru sternik rozpoczyna jego wykonanie. W jego trakcie sternik kieruje załogą oraz obsługuje urządzenie sterowe i silnik.

Wykonanie manewru

  • objęcie stanowisk manewrowych Załoganci obejmują wyznaczone przez sternika stanowiska manewrowe.
  • uruchomienie silnika Sternik uruchamia silnik i pozostawia na biegu jałowym.
  • przygotowanie cum do oddania i luzowania Sternik podaje komendę „Przygotować cumę dziobową do luzowania, a cumę rufową do oddania”. Wyznaczeni załoganci potwierdzają przyjęcie komendy meldunkami „Jest, przygotować cumę dziobową do luzowania” i „Jest, przygotować cumę rufową do oddania”, a następnie przygotowują cumy. Po przygotowaniu cum meldują: „Cuma dziobowa do luzowania klar”, „Cuma rufowa do oddania klar”. Dopiero po usłyszeniu tych meldunków sternik powinien podawać kolejne komendy (faza „b”).
  • ustawienie jachtu dziobem do nabrzeża Sternik podaje komendę „Cumę rufową oddaj”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę rufową oddaj”. Oddaje cumę, wciąga ją na pokład i melduje „Cuma rufowa oddana”. Sternik podaje komendę „Rufa prawo na wodę”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, rufa prawo na wodę” i odpycha bosakiem rufę jachtu od nabrzeża. Jacht wspomagany wiatrem ustawia się dziobem do nabrzeża i do kierunku wiatru (faza „c”).
  • odpływanie od nabrzeża

Po ustawieniu jachtu dziobem pod wiatr, sternik podaje komendę „Cumę dziobową luzuj”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową luzuj” i rozpoczyna luzowanie cumy dziobowej. Sternik uruchamia bieg wsteczny. Jacht z małą prędkością zaczyna odpływać od nabrzeża. Płetwa sterowa jest ustawiona w diametralnej jachtu. W trakcie odpływania od nabrzeża, luzowana przez cały czas cuma dziobowa, utrzymuje dziób jachtu pod wiatr. Dzięki temu nie występuje ryzyko zbyt szybkiego odrzucenia dziobu od linii wiatru (faza „d”).

  • odpłynięcie od nabrzeża, wypłynięcie na otwarty akwen Po odpłynięciu na bezpieczną odległość od nabrzeża można wykonać skręt jachtu. Sternik podaje komendę „Cumę dziobową oddaj”, załogant potwierdza otrzymanie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową oddaj”. Oddaje cumę, wciąga ją na pokład jachtu i po wciągnięciu melduje „Cuma dziobowa oddana”. W tym momencie sternik wychyla płetwę sterową i rozpoczyna skręt jachtu w ruchu wstecznym. Wiatr wspomaga wykonanie skrętu, odpychając dziób jachtu od kierunku wiatru (faza „e”). Sternik, kończąc skręt, ustawia płetwę sterową w diametralnej jachtu. Następnie uruchamia bieg do przodu, czym zatrzymuje ruch wsteczny jachtu i rozpoczyna ruch do przodu. Jacht wypływa na otwarty akwen (faza „f”).
  • klar jachtu Na zakończenie manewru powinien być wykonany klar jachtu. Sternik podaje komendy: „Klar na cumach”, „Klar odbijaczy”, „Klar bosaka”. Wyznaczeni do tych czynności załoganci potwierdzają przyjęcie komend meldunkami: „Jest, klar na cumach”, „Jest, klar odbijaczy”, „Jest klar bosaka”. Wykonują wyznaczone zadania, a po ich wykonaniu meldują: „Cumy klar”, „Odbijacze klar”, „Bosak klar”. Manewr został zakończony.

Na zakończenie luzowania cumy dziobowej nie powinno się jej przytrzymać i czekać na komendę sternika o jej oddaniu. Przytrzymanie cumy dziobowej spowoduje zatrzymanie jachtu. Po oddaniu cumy, zanim jacht ponownie nabierze prędkości manewrowej, dziób jachtu może zostać odrzucony od linii wiatru. Może to utrudnić wykonanie manewru.

Wariant 4

Podstawowe założenia:

  • jacht przycumowany burtą do nabrzeża
  • wiatr dopychający jacht do nabrzeża
  • jest wolna przestrzeń za rufą jachtu.

Manewr polega na odejściu od nabrzeża ruchem wstecznym z wykorzystaniem szpringu dziobowego. Przy wietrze dopychającym i jachcie przycumowanym burtą do nabrzeża, odsunięcie rufy jachtu, szczególnie w przypadku silnego wiatru, może być utrudnione. Rufę jachtu powinno się wtedy odsunąć przy pomocy szpringu dziobowego.

Przygotowanie manewru

  • założenie co najmniej jednego odbijacza w części dziobowej burty od strony nabrzeża
  • założenie cumy dziobowej i rufowej na biegowo krótką częścią cumy do oddania
  • założenie na biegowo krótkiego szpringu dziobowego
  • przygotowanie silnika do uruchomienia
  • przygotowanie bosaka lub pychu
  • szczegółowe omówienie manewru, wyznaczenie załogantom stanowisk manewrowych i czynności do wykonania.

Po przygotowaniu manewru sternik rozpoczyna jego wykonanie. W jego trakcie sternik kieruje załogą oraz obsługuje urządzenie sterowe i silnik.

Wykonanie manewru

  • objęcie stanowisk manewrowych Załoganci obejmują wyznaczone przez sternika stanowiska manewrowe.
  • uruchomienie silnika Sternik uruchamia silnik i pozostawia go na biegu jałowym.
  • przygotowanie cum do oddania Sternik podaje komendę „Przygotować cumę dziobową i rufową do oddania”. Wyznaczeni załoganci potwierdzają przyjęcie komendy meldunkami „Jest, przygotować cumę dziobową do oddania” i „Jest, przygotować cumę rufową do oddania”, a następnie przygotowują cumy. Po przygotowaniu cum meldują: „Cuma dziobowa do oddania klar”, „Cuma rufowa do oddania klar”. Dopiero po usłyszeniu tych meldunków sternik powinien podawać kolejne komendy.
  • odsunięcie rufy szpringiem dziobowym Sternik podaje komendy „Cumę rufową oddaj” i „Cumę dziobową oddaj”. Załoganci potwierdzają przejęcie komend meldunkami „Jest, cumę rufową oddaj” i „Jest, cumę dziobową oddaj”. Oddają cumy i po wykonaniu czynności meldują „Cuma rufowa oddana” i „Cuma dziobowa oddana”. Sternik podaje komendę „Przygotować szpring dziobowy do oddania”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, przygotować szpring dziobowy do oddania”, przygotowuje szpring, a następnie melduje „Szpring dziobowy do oddania klar”. Sternik uruchamia bieg do przodu. Jacht powinien zacząć płynąć do przodu, jednak szpring dziobowy nie pozwala jachtowi na ten kierunek ruchu. Dziób jachtu zaczyna być przyciągany do nabrzeża, a rufa jachtu odsuwana od nabrzeża. Jacht ustawia się pod kątem do nabrzeża (faza „c”).
  • odpływanie od nabrzeża Po odsunięciu rufy na wystarczającą odległość od nabrzeża sternik wyłącza bieg do przodu, a następnie uruchamia bieg wsteczny. Jednocześnie podaje komendę na szpring dziobowy „Szpring dziobowy oddaj”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, szpring dziobowy oddaj”. Oddaje szpring, wciąga na pokład, a po wykonaniu melduje „Szpring dziobowy oddany” (faza „d”). W pierwszym etapie odpływania od nabrzeża jacht powinien płynąć prosto, dlatego płetwa sterowa powinna być ustawiona w diametralnej jachtu. Skręt jachtu może zostać wykonany dopiero po oddaleniu się na bezpieczną odległość od nabrzeża (faza „e”).
  • wypłynięcie na otwarty akwen, klar jachtu Po odpłynięciu na bezpieczną odległość od nabrzeża sternik, w zależności od wielkości wolnej przestrzeni w pobliżu nabrzeża, wykonuje odpowiedni manewr i jacht wypływa na otwarty akwen. Na zakończenie manewru wykonany jest klar jachtu. Sternik podaje komendy: „Klar na cumach i odbijaczach”, „Klar bosaka”. Wyznaczeni do tych czynności załoganci potwierdzają przyjęcie komend meldunkami „Jest, klar na cumach i odbijaczach” i „Jest, klar bosaka”. Wykonują wyznaczone zadania, a po ich zakończeniu meldują: „Cumy klar” „Odbijacze klar”, „Bosak klar”. Manewr został zakończony.

W części dziobowej należy założyć duży odbijacz. Będzie on dobrze chronił burtę jachtu. Istotne jest także, aby szpring dziobowy był przygotowany krótką częścią do oddania. Ułatwi to, po oddaniu szpringu, nadanie jachtowi prędkości początkowej. Przy silniejszym wietrze można, o ile jest taka potrzeba, dodatkowo wspomagać odsuwanie rufy jachtu bosakiem lub pychem.

Wariant 5

Podstawowe założenia:

  • jacht przycumowany burtą do nabrzeża
  • wiatr wzdłuż nabrzeża od rufy
  • jest wolne miejsce przed dziobem jachtu, nie ma miejsca za jego rufą.

Niezależnie czy wiatr wieje od dziobu, czy też wieje od rufy, jeżeli jest taka możliwość, powinno się wybrać wariant odejścia od nabrzeża ruchem wstecznym. Wariant odejścia od nabrzeża ruchem do przodu można wybrać tylko wtedy, gdy przed dziobem jest dużo wolnej przestrzeni, a silnik jachtu nie jest zamocowany na pawęży od strony nabrzeża. Przy silniejszym wietrze, gdy przestrzeń przed dziobem jachtu nie jest zbyt duża, nie należy wybierać wariantu manewru z ruchem do przodu. Po odpłynięciu od nabrzeża wiatr będzie utrudniał wykonanie skrętu jachtu na niewielkiej przestrzeni. W takich warunkach wiatrowych powinno się wybrać wariant manewru z ruchem wstecznym.

W przypadku wariantu manewru 5, należy wybrać wariant manewru odpłynięcia ruchem wstecznym. Na początku należy wykonać ferholung, przesuwając jacht do przodu. Dzięki temu jacht będzie miał więcej wolnego miejsca za rufą. Następnie należy przygotować jacht i wykonać manewr opisany w wariancie 1.

Jacht przycumowany dziobem do nabrzeża

Gdy jacht jest przycumowany dziobem do nabrzeża to rufa jachtu, w najczęściej występujących wariantach, jest:

  • przycumowana do boi
  • utrzymywana przy pomocy kotwicy
  • przymocowana do muringu.

Wariant 6

Podstawowe założenia:

  • jacht przycumowany dziobem do nabrzeża, a rufą do boi
  • wiatr odpychający jacht od nabrzeża
  • nie ma wolnego miejsca po obu burtach jachtu
  • jest wolna przestrzeń na akwenie za rufą jachtu.

Manewr polega na odejściu od nabrzeża na biegu wstecznym z wykorzystaniem cumy rufowej założonej na boję.

Przygotowanie manewru

  • założenie dodatkowych odbijaczy w przedniej części obu burt
  • założenie cumy dziobowej na biegowo długą częścią cumy do luzowania
  • założenie cumy rufowej na biegowo krótką częścią cumy do wybierania
  • przygotowanie silnika do uruchomienia
  • przygotowanie bosaka lub pychu
  • szczegółowe omówienie manewru, wyznaczenie załogantom stanowisk manewrowych i czynności do wykonania, koniec luzowanej cumy dziobowej ma być oddany bez komendy.

Po przygotowaniu manewru sternik rozpoczyna jego wykonanie. W jego trakcie sternik kieruje załogą oraz obsługuje urządzenie sterowe i silnik.

Wykonanie manewru

  • objęcie stanowisk manewrowych Załoganci obejmują wyznaczone przez sternika stanowiska manewrowe.
  • uruchomienie silnika Sternik uruchamia silnik i pozostawia go na biegu jałowym.
  • przygotowanie cum do wybierania i do luzowania Sternik podaje komendy: „Przygotować cumę dziobową do luzowania”, „Przygotować cumę rufową do wybierania”. Wyznaczeni załoganci potwierdzają przyjęcie komend meldunkami: „Jest, przygotować cumę dziobową do luzowania”, „Jest, przygotować cumę rufową do wybierania”. Przygotowują cumy, a po ich przygotowaniu meldują: „Cuma dziobowa do luzowania klar”, „Cuma rufowa do wybierania klar”. Dopiero po usłyszeniu tych meldunków sternik powinien podawać kolejne komendy.
  • odpływanie od nabrzeża Sternik podaje komendy: „Cumę rufową wybieraj”, „Cumę dziobową luzuj”. Załoganci potwierdzają przyjęcie komend meldunkami: „Jest, cumę rufową wybieraj”, „Jest, cumę dziobową luzuj” i wykonują wymagane czynności. Wybieranie cumy rufowej powoduje odpływanie jachtu od nabrzeża. Luzowana cuma dziobowa utrzymuje dziób jachtu pod wiatr, dzięki temu nie ma ryzyka odrzucenia dziobu od linii wiatru (faza „c”).
  • oddanie cumy rufowej, uruchomienie biegu wstecznego silnika Jacht podpływa rufą do boi. W momencie gdy cuma rufowa nie może być już więcej wybrana, sternik podaje komendę „Cumę rufową oddaj”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę rufową oddaj”, oddaje cumę, wciąga ją na pokład jachtu i melduje „Cuma rufowa oddana”. Jednocześnie z oddaniem cumy rufowej sternik uruchamia bieg wsteczny silnika. Luzowana cuma dziobowa utrzymuje dziób jachtu pod wiatr.
  • oddanie cumy dziobowej, wypłynięcie poza jachty

Tuż przed końcem cumy dziobowej, załogant melduje „Koniec cumy dziobowej”, oddaje cumę, wciąga ją na pokład jachtu, a następnie melduje „Cuma dziobowa oddana” (faza „d”). Po wypłynięciu poza zacumowane jachty i minięciu boi dziobem jachtu, sternik odpowiednio wychyla płetwę sterową i rozpoczyna skręt jachtu. Skręt ułatwia wiatr, odpychając dziób jachtu od linii wiatru (faza „e”). Sternik, kończąc skręt, wyłącza bieg wsteczny i ustawia płetwę sterową w diametralnej jachtu. Następnie uruchamia bieg do przodu, czym zatrzymuje ruch wsteczny jachtu. Po chwili jacht rozpoczyna ruch do przodu (faza „f”).

  • wypłynięcie z mariny, klar jachtu Jacht kieruje się do wyjścia z mariny. Po wypłynięciu na otwarty akwen zostaje wykonany klar jachtu. Sternik podaje komendy: „Klar na cumach i odbijaczach”, „Klar bosaka”. Wyznaczeni do tych czynności załoganci potwierdzają przyjęcie komend meldunkami: „Jest, klar na cumach i odbijaczach”, „Jest, klar bosaka”. Wykonują wyznaczone zadania, a po ich wykonaniu meldują: „Cumy klar”, „Odbijacze klar”, „Bosak klar”. Manewr został zakończony.

Założenie dodatkowych odbijaczy w przedniej części obu burt ma na celu ochronę burt w przypadku, gdyby dziób jachtu, w początkowej fazie manewru, został odrzucony od linii wiatru i zepchnięty na sąsiedni jacht.

Przy kierunku wiatru od dziobu początkową prędkość manewrową wystarczy nadać poprzez wybieranie cumy rufowej. Cuma rufowa powinna być przygotowana i wybierana po tej stronie rufy, na której nie ma silnika. Uniknie się wtedy ryzyka zahaczenia silnikiem o boję, a także wplątania cumy w śrubę napędową. Cuma dziobowa powinna być płynnie luzowana. Koniec cumy nie powinien być przytrzymany tylko natychmiast oddany. Przytrzymanie końca cumy spowoduje zatrzymanie jachtu. Po jej oddaniu, zanim jacht ponownie nabierze prędkości manewrowej, dziób jachtu może zostać odrzucony od linii wiatru. W zależności od siły wiatru i wolnej przestrzeni w otoczeniu jachtu może to utrudnić wykonanie manewru. Rozpoczęcie skrętu powinno nastąpić dopiero po oddaniu cumy dziobowej i po minięciu dziobem boi.

Wariant 7

Podstawowe założenia:

  • jacht przycumowany dziobem do nabrzeża, a rufą do kotwicy
  • wiatr dopychający jacht do nabrzeża
  • jest wolna przestrzeń na akwenie w pobliżu jachtu.

Manewr polega na odpłynięciu jachtu od nabrzeża ruchem wstecznym z wykorzystaniem kotwicy rufowej.

Przygotowanie manewru

  • założenie cumy dziobowej na biegowo krótką częścią cumy do oddania
  • przygotowanie silnika do uruchomienia
  • przygotowanie bosaka lub pychu
  • szczegółowe omówienie manewru, wyznaczenie załogantom stanowisk manewrowych i czynności do wykonania.

Po przygotowaniu manewru sternik rozpoczyna jego wykonanie. W jego trakcie sternik kieruje załogą oraz obsługuje urządzenie sterowe i silnik.

Wykonanie manewru

  • obsada stanowisk manewrowych Załoganci obsadzają wyznaczone przez sternika stanowiska manewrowe.
  • uruchomienie silnika Sternik uruchamia silnik i pozostawia go na biegu jałowym.
  • przygotowanie cumy rufowej i liny kotwicznej Sternik podaje komendy: „Przygotować cumę dziobową do oddania”, „Przygotować linę kotwiczną do wybierania”. Wyznaczeni załoganci potwierdzają przyjęcie komend meldunkami: „Jest, przygotować cumę dziobową do oddania”, „Jest, przygotować linę kotwiczną do wybierania”. Po wykonaniu zadań meldują: „Cuma dziobowa do oddania klar”, „Lina kotwiczna do wybierania klar”. Dopiero po usłyszeniu tych meldunków sternik powinien podawać kolejne komendy.
  • odpływanie od nabrzeża, podpływanie do kotwicy

Sternik podaje komendy: „Cumę dziobową oddaj”, „Linę kotwiczną wybieraj”. Załogant obsługujący cumę potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową oddaj”, oddaje cumę, wciąga ją na jacht i melduje „Cuma dziobowa oddana”. Załogant obsługujący linę kotwiczną potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, linę kotwiczną wybieraj” i rozpoczyna wybierać linę kotwiczną. Jacht zaczyna powoli odpływać od nabrzeża i podpływać do kotwicy (faza „c”).

  • wyrwanie kotwicy, uruchomienie biegu wstecznego silnika

W momencie gdy rufa jachtu jest nad kotwicą, załogant melduje „Kotwica pion”. Sternik podaje komendę „Kotwicę rwij”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, kotwicę rwij”, wyrywa kotwicę z dna, opłukuje ją, wciąga na pokład jachtu, a następnie melduje „Kotwica na pokładzie”. Jednocześnie z wciągnięciem kotwicy na jacht sternik uruchamia bieg wsteczny i wykonuje skręt jachtu (faza „d”). Kończąc skręt, wyłącza bieg wsteczny i ustawia płetwę sterową w diametralnej jachtu. Następnie uruchamia bieg do przodu, czym zatrzymuje ruch wsteczny jachtu. Po chwili jacht rozpoczyna ruch do przodu (faza „e”).

  • wypłynięcie na otwarty akwen, klar jachtu

Jacht wypływa na otwarty akwen. Na zakończenie manewru wykonywany jest klar jachtu. Sternik podaje komendy: „Klar na cumach i odbijaczach”, „Klar kotwicy”, „Klar bosaka”. Wyznaczeni do tych czynności załoganci potwierdzają przyjęcie komend meldunkami: „Jest, klar na cumach”, „Jest, klar na odbijaczach”, „Jest, klar bosaka”, „Jest, klar kotwicy”. Wykonują wyznaczone zadania, a po ich wykonaniu meldują „Cumy klar”, „Odbijacze klar”, „Bosak klar”, „Kotwica klar”. Manewr został zakończony.

Przy kierunku wiatru od rufy, podczas wybierania liny kotwicznej i wciągania kotwicy na pokład, jacht będzie utrzymywał się w linii wiatru. Dlatego powinna być oddawana krótka część cumy dziobowej, a nie luzowana długa jej część.

Wariant 8

Podstawowe założenia:

  • jacht przycumowany dziobem do nabrzeża, a rufą do muringu
  • wiatr wzdłuż nabrzeża
  • nie ma wolnego miejsca po obu burtach jachtu
  • jest wolne miejsce na akwenie za rufą jachtu.

Manewr będzie polegał na odpłynięciu od nabrzeża ruchem wstecznym. Jacht, przy wietrze bocznym, będzie utrzymywany pomiędzy zacumowanymi sąsiednimi jachtami poprzez luzowanie długiej części cumy dziobowej.

Przygotowanie manewru

  • założenie dodatkowego odbijacza w części dziobowej burty zawietrznej
  • założenie cumy dziobowej od strony nawietrznej na biegowo długą częścią cumy do luzowania
  • przygotowanie silnika do uruchomienia
  • przygotowanie bosaka lub pychu
  • szczegółowe omówienie manewru, wyznaczenie załogantom stanowisk manewrowych i czynności do wykonania, koniec luzowanej cumy dziobowej ma być oddany bez komendy.

Po przygotowaniu manewru sternik rozpoczyna jego wykonanie. W jego trakcie sternik kieruje załogą oraz obsługuje urządzenie sterowe i silnik.

Wykonanie manewru

  • objęcie stanowisk manewrowych Załoganci obejmują wyznaczone przez sternika stanowiska manewrowe.
  • uruchomienie silnika Sternik uruchamia silnik i pozostawia go na biegu jałowym.
  • przygotowanie cumy i muringu Sternik podaje komendy: „Przygotować cumę dziobową do luzowania”, „Przygotować muring do wybierania”. Wyznaczeni załoganci potwierdzają przyjęcie komend meldunkami: „Jest, przygotować cumę dziobową do luzowania”, „Jest, przygotować muring do wybierania”. Po wykonaniu tych czynności meldują: „Cuma dziobowa do luzowania klar”, „Muring do wybierania klar”. Dopiero po usłyszeniu tych meldunków sternik powinien podawać kolejne komendy.
  • odpływanie od nabrzeża Sternik uruchamia bieg wsteczny jednocześnie podając komendy: „Muring wybieraj i oddaj”, „Cumę dziobową luzuj”. Załoganci potwierdzają przyjęcie komend meldunkami: „Jest, muring wybieraj i oddaj”, „Jest, cumę dziobową luzuj” i wykonują wymagane czynności. Wybierany muring będzie wspomagał nadanie jachtowi prędkości manewrowej i utrzymywał rufę w odpowiednim położeniu względem kierunku wiatru. Po oddaniu muringu załogant melduje „Muring oddany”. W trakcie odpływania luzowana cuma dziobowa utrzymuje jacht pomiędzy sąsiednimi jachtami przycumowanymi do nabrzeża. Dzięki temu, przy występującym wietrze bocznym, nie ma ryzyka zepchnięcia jachtu na jacht przycumowany po stronie burty zawietrznej (faza „c”).
  • wypłynięcie poza jachty

Jacht wypływa poza zacumowane jachty. Tuż przed końcem cumy dziobowej, załogant melduje „Koniec cumy dziobowej”, oddaje cumę, wciąga ją na pokład jachtu, a następnie melduje „Cuma dziobowa oddana”. Po wypłynięciu poza zacumowane jachty sternik wychyla płetwę sterową i rozpoczyna skręt jachtu kierując rufę pod wiatr. Skręt ułatwia wiatr, odpychając dziób jachtu od linii wiatru (faza „d”). Sternik, kończąc skręt, wyłącza bieg wsteczny i ustawia płetwę sterową w diametralnej jachtu. Następnie uruchamia bieg do przodu, czym zatrzymuje ruch wsteczny jachtu. Po chwili jacht rozpoczyna ruch do przodu (faza „e”).

  • wypłynięcie z mariny na otwarty akwen, klar jachtu Jacht wypływa z mariny na otwarty akwen. Na zakończenie manewru wykonywany jest klar jachtu. Sternik podaje komendy: „Klar na cumach i odbijaczach”, „Klar bosaka”. Wyznaczeni do tych czynności załoganci potwierdzają przyjęcie komend meldunkami: „Jest klar na cumach”, „Jest, klar na odbijaczach”, „Jest, klar bosaka”. Wykonują wyznaczone zadania, a po ich wykonaniu meldują: „Cumy klar”, „Odbijacze klar”, „Bosak klar”. Manewr został zakończony.

Jacht przycumowany rufą do nabrzeża

Wariant 9

Podstawowe założenia:

  • jacht przycumowany rufą do nabrzeża, a dziobem do muringu
  • wiatr odpychający jacht do nabrzeża
  • nie ma wolnego miejsca po obu burtach jachtu
  • jest wolne miejsce na akwenie przed dziobem jachtu.

Jacht, po oddaniu cumy rufowej i muringu, odpłynie od nabrzeża ruchem do przodu.

Przygotowanie manewru

  • założenie cumy rufowej na biegowo krótką częścią cumy do oddania
  • przygotowanie silnika do uruchomienia
  • przygotowanie bosaka lub pychu
  • szczegółowe omówienie manewru, wyznaczenie załogantom stanowisk manewrowych i czynności do wykonania.

Po przygotowaniu manewru sternik rozpoczyna jego wykonanie. W jego trakcie sternik kieruje załogą oraz obsługuje urządzenie sterowe i silnik.

Wykonanie manewru

  • objęcie stanowisk manewrowych Załoganci obejmują wyznaczone przez sternika stanowiska manewrowe.
  • uruchomienie silnika Sternik uruchamia silnik i pozostawia go na biegu jałowym.
  • przygotowanie cum Sternik podaje komendy: „Przygotować muring do oddania”, „Przygotować cumę rufową do oddania”. Wyznaczeni załoganci potwierdzają przyjęcie komend meldunkami: „Jest, przygotować muring do oddania”, „Jest, przygotować cumę rufową do oddania”. Po wykonaniu zadań meldują: „Muring do oddania klar”, „Cuma rufowa do oddania klar”. Dopiero po usłyszeniu tych meldunków sternik powinien podawać kolejne komendy.
  • odpływanie od nabrzeża Pierwszy jest oddawany muring. Sternik podaje komendę „Muring oddaj”. Załogant obsługujący muring potwierdza przyjęcie komendy „Jest, muring oddaj”, oddaje muring i melduje „Muring oddany”. Następnie oddawana jest cuma rufowa. Sternik podaje komendę „Cumę rufową oddaj”. Załogant obsługujący cumę rufową potwierdza przyjęcie komendy „Jest, cumę rufową oddaj”, oddaje cumę rufową i po wciągnięciu jej na pokład melduje „Cuma rufowa oddana”. Sternik uruchamia bieg do przodu i z płetwą sterową ustawioną w diametralnej jachtu, rozpoczyna odpływanie od nabrzeża (faza „c” i „d”).
  • wypłynięcie z mariny na otwarty akwen, klar jachtu Po wypłynięciu poza jachty, sternik wykonuje skręt i wypływa z mariny na otwarty akwen. Na zakończenie manewru wykonywany jest klar jachtu. Sternik podaje komendy: „Klar na cumach i odbijaczach”, „Klar bosaka”. Wyznaczeni do tych czynności załoganci potwierdzają przyjęcie komendy meldunkami „Jest klar na cumach i odbijaczach” i „Jest, klar bosaka”. Wykonują wyznaczone zadania, a po ich wykonaniu meldują: „Cumy klar”, „Odbijacze klar”, „Bosak klar” (faza „e”). Manewr został zakończony.

Odejście od nabrzeża jachtem pod żaglami

Manewry odejścia od nabrzeża, w większości przypadków, wykonuje się na silniku. Występują jednak sytuacje, gdy taki manewr może lub musi być wykonany z wykorzystaniem żagli np.:

  • awaria lub brak silnika
  • nabrzeże lub pomost pozwalający na bezpieczne i skuteczne jego wykonanie.

Na kursie omówionych zostanie tylko kilka, najczęściej wykonywanych, wariantów manewru odejścia od nabrzeża jachtem żaglowym pod żaglami. Sternik wybiera wariant manewru, zleca i nadzoruje wykonanie wszystkich czynności przygotowawczych, a następnie kieruje wykonaniem manewru obsługując urządzenie sterowe i szot grota, o ile wykorzystywany jest ten żagiel.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Wariant A10

Podstawowe założenia:

  • wiatr odpychający jacht od nabrzeża, kierunek wiatru od dziobu
  • jacht przycumowany burtą do nabrzeża
  • jest wolne miejsce przed dziobem jachtu
  • manewr wykonywany z wykorzystaniem grota.

Wiatr odpychający jacht od nabrzeża jest dla tego wariantu manewru wiatrem korzystnym.

Przygotowanie manewru

  • założenie odbijacza w części rufowej burty od strony nabrzeża
  • założenie cumy dziobowej i rufowej na biegowo krótką częścią cumy do oddania
  • przygotowanie grota do postawienia i foka do rozwinięcia
  • przygotowanie bosaka lub pychu
  • szczegółowe omówienie manewru, wyznaczenie załogantom stanowisk manewrowych i czynności do wykonania.

Po przygotowaniu manewru sternik rozpoczyna jego wykonanie. W jego trakcie sternik kieruje załogą oraz obsługuje urządzenie sterowe i szot grota.

Wykonanie manewru

  • objęcie stanowisk manewrowych Załoganci obejmują wyznaczone przez sternika stanowiska manewrowe.
  • postawienie grota Tuż przed rozpoczęciem manewru postawiony zostaje grot. Sternik podaję komendę „Grota staw”, wyznaczeni do tego zadania załoganci potwierdzają przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, grota staw”. Stawiają żagiel, a następnie meldują „Grot po postawieniu klar”.
  • przygotowanie cum do oddania Sternik podaje komendę „Przygotować cumę dziobową i rufową do oddania”. Wyznaczeni załoganci potwierdzają przyjęcie komendy meldunkami: „Jest, przygotować cumę dziobową do oddania”, „Jest, przygotować cumę rufową do oddania”, a następnie przygotowują cumy. Po ich przygotowaniu meldują: „Cuma dziobowa do oddania klar”, „Cuma rufowa do oddania klar”. Dopiero po usłyszeniu meldunków o przygotowaniu cum sternik podaje kolejne komendy.
  • oddanie cum i odepchnięcie dziobu jachtu

Pierwsza jest oddawana cuma dziobowa. Sternik podaje komendę „Cumę dziobową oddaj”. Załogant obsługujący cumę potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową oddaj”. Oddaje cumę i po wciągnięciu jej na pokład melduje „Cuma dziobowa oddana”. Natychmiast po oddaniu cumy dziobowej powinien być odpychany od nabrzeża dziób jachtu. Sternik podaje komendę „Dziób prawo na wodę”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, dziób prawo na wodę” i odpycha dziób bosakiem. Jacht zaczyna ustawiać się pod kątem do nabrzeża. Sternik podaje komendę „Cumę rufową oddaj”. Załogant obsługujący cumę potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę rufową oddaj”. Oddaje cumę i po wciągnięciu jej na pokład melduje „Cuma rufowa oddana” (faza „c”).

  • rozpoczęcie pracy grota, odpłynięcie od nabrzeża Płetwa sterowa ustawiona jest w diametralnej jachtu. Po odepchnięciu dziobu jachtu od nabrzeża i oddaniu cumy rufowej sternik wybiera szot grota, tak aby żagiel zaczął pracować. Jacht zaczyna odpływać od nabrzeża (faza „d”).
  • wypłynięcie na otwarty akwen, klar jachtu, rozwinięcie foka Po wypłynięciu na otwarty akwen powinien zostać wykonany klar jachtu. Sternik podaje komendy: „Klar na cumach i odbijaczach”, „Klar bosaka”. Wyznaczeni do tych czynności załoganci potwierdzają przyjęcie komend meldunkami: „Jest, klar na cumach”, „Jest, klar na odbijaczach”, „Jest klar bosaka”. Wykonują wyznaczone zadania, a po ich wykonaniu meldują: „Cumy klar”, „Odbijacze klar”, „Bosak klar”. Po wykonaniu klaru jacht obiera odpowiedni kurs i zostaje rozwinięty fok. Sternik podaje komendę „Foka rozwiń”. Wyznaczeni załoganci potwierdzają przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, foka rozwiń”. Jeden z nich wybiera odpowiedni szot foka, a drugi luzuje fał rolera. Po rozwinięciu i rozpoczęciu pracy żagla oraz sklarowaniu fału meldują „Fok klar” (faza „e”). Manewr został zakończony.

Grot powinien zostać postawiony tuż przed oddaniem cum. Nie należy jako pierwszej oddawać cumy rufowej. Oddanie jej może spowodować odsunięcie rufy od nabrzeża i niekorzystne ustawienie jachtu dziobem w kierunku wiatru. Utrudni to odsunięcie dziobu jachtu od nabrzeża, nadanie prędkości początkowej i odpłynięcie jachtu od nabrzeża. Najlepiej jest oddać jako pierwszą, cumę dziobową. Dopiero po odepchnięciu dziobu lub w trakcie odpychania powinna być oddana cuma rufowa. Podczas odpychania dziobu można jeszcze jachtowi nadać, przy pomocy bosaka, wstępną prędkość manewrową. Należy wtedy już podczas odpychania oddać cumę rufową. W tym przypadku nie jest to jednak konieczne, gdyż po odepchnięciu dziobu jachtu grot będzie mógł zacząć pracować. Fok powinien być rozwinięty dopiero po wypłynięciu na otwarty akwen.

W przypadku zbyt małej wolnej przestrzeni na wodzie przed dziobem jachtu, niepozwalającej bezpiecznie wykonać powyższego manewru, jeżeli jest dużo wolnego miejsca na nabrzeżu za rufą jachtu, należy wykonać ferholung przesuwając jacht wstecz. Po przesunięciu jachtu na wystarczającą odległość można bezpiecznie i skutecznie wykonać powyższy manewr.

Wariant A11

Podstawowe założenia:

  • wiatr odpychający jacht od nabrzeża, kierunek wiatru od rufy
  • jacht przycumowany burtą do nabrzeża
  • jest wolne miejsce przed dziobem jachtu
  • manewr wykonywany z wykorzystaniem foka.

Wiatr odpychający jacht od nabrzeża jest dla tego wariantu manewru wiatrem korzystnym. Ze względu na kierunek wiatru od rufy manewr będzie wykonywany na foku.

Przygotowanie manewru

  • założenie odbijacza w części rufowej burty od strony nabrzeża
  • założenie cumy dziobowej i rufowej na biegowo krótką częścią cumy do oddania
  • przygotowanie foka do rozwinięcia
  • przygotowanie bosaka lub pychu
  • szczegółowe omówienie manewru, wyznaczenie załogantom stanowisk manewrowych i czynności do wykonania.

Po przygotowaniu manewru sternik rozpoczyna jego wykonanie. W jego trakcie sternik kieruje załogą oraz obsługuje urządzenie sterowe.

Wykonanie manewru

  • objęcie stanowisk manewrowych

Załoganci obejmują wyznaczone przez sternika stanowiska manewrowe.

  • przygotowanie cum do oddania

Sternik podaje komendę „Przygotować cumę dziobową i rufową do oddania”. Wyznaczeni załoganci potwierdzają przyjęcie komendy meldunkami: „Jest, przygotować cumę dziobową do oddania”, „Jest, przygotować cumę rufową do oddania”, a następnie przygotowują cumy. Po ich przygotowaniu meldują: „Cuma dziobowa do oddania klar”, „Cuma rufowa do oddania klar”. Dopiero po usłyszeniu meldunków o przygotowaniu cum sternik podaje kolejne komendy.

  • oddanie cumy dziobowej, odepchnięcie dziobu jachtu

Sternik podaje komendę „Cumę dziobową oddaj”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową oddaj”. Oddaje cumę i po wciągnięciu jej na pokład melduje „Cuma dziobowa oddana”. Sternik podaje komendę „Dziób prawo na wodę”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, dziób prawo na wodę” i odpycha dziób bosakiem. Jacht zostaje ustawiony pod kątem do nabrzeża (faza „c”).

  • oddanie cumy rufowej, rozwinięcie foka, odpływanie od nabrzeża Ster ustawiony jest w diametralnej jachtu. Po odepchnięciu dziobu jachtu sternik podaje komendę „Cumę rufową oddaj”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę rufową oddaj”. Oddaje cumę rufową i po wciągnięciu jej na pokład melduje „Cuma rufowa oddana”. Jednocześnie z oddaniem cumy rufowej rozwijany jest fok. Sternik podaje komendę „Foka rozwiń”. Wyznaczeni do tego zadania załoganci potwierdzają przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, foka rozwiń”. Następnie jeden z nich wybiera prawy szot foka, a drugi luzuje fał rolera. Fok zostaje rozwinięty i zaczyna pracować. Jacht zaczyna odpływać od nabrzeża (faza „d”).
  • wypłynięcie na otwarty akwen, klar jachtu Po odpłynięciu od nabrzeża jacht wypływa na otwarty akwen. Na zakończenie manewru wykonywany jest klar jachtu. Sternik podaje komendy: „Klar na cumach i odbijaczach”, „Klar bosaka”, „Klar foka”. Wyznaczeni do tych czynności załoganci potwierdzają przyjęcie komend meldunkami: „Jest, klar na cumach”, „Jest, klar na odbijaczach” … „Jest klar bosaka”, „Jest klar foka”. Wykonują wyznaczone zadania, a po ich wykonaniu meldują: „Cumy klar”, „Odbijacze klar”, „Bosak klar”, „Fok klar” (faza „e”). Manewr został zakończony.

Przy kierunku wiatru od rufy nie może być postawiony grot, dlatego manewr wykonywany jest tylko na foku. Nie powinno się jako pierwszej, oddawać cumy rufowej. Wiatr wiejący od rufy spowoduje przesuwanie jachtu wzdłuż nabrzeża i odsuwanie rufy od nabrzeża. Może to bardzo utrudnić, a nawet uniemożliwić, wykonanie tego manewru. Dlatego pierwsza powinna być oddana cuma dziobowa. Dopiero po odsunięciu dziobu jachtu od nabrzeża należy oddać cumę rufową i rozwinąć foka.

W przypadku klasycznego foka powinien on być postawiony tuż przed rozpoczęciem manewru.

Wariant A12

Podstawowe założenia:

  • wiatr odpychający jacht od nabrzeża
  • jacht przycumowany dziobem do nabrzeża, a rufą do boi
  • jest wolne miejsce na akwenie wokoło jachtu
  • manewr wykonywany z wykorzystaniem grota i foka.

Korzystny kierunek wiatru. Za rufą jachtu, poza boją, jest dużo wolnej przestrzeni. Manewr polega na odpłynięciu od nabrzeża ruchem wstecznym z postawionym grotem i fokiem ustawionym na wiatr. Umożliwi to wykonanie ciasnego skrętu w ruchu wstecznym.

Przygotowanie manewru

  • założenie cumy dziobowej na biegowo długą częścią do luzowania
  • przygotowanie cumy rufowej na biegowo krótką częścią do wybierania
  • przygotowanie grota do postawienia
  • przygotowanie foka do rozwinięcia
  • przygotowanie bosaka lub pychu
  • szczegółowe omówienie manewru, wyznaczenie załogantom stanowisk manewrowych i czynności do wykonania.

Po przygotowaniu manewru sternik rozpoczyna jego wykonanie. W jego trakcie sternik kieruje załogą oraz obsługuje urządzenie sterowe i szot grota.

Wykonanie manewru

  • objęcie stanowisk manewrowych Załoganci obejmują wyznaczone przez sternika stanowiska manewrowe.
  • postawienie grota Jacht jest ustawiony dziobem do nabrzeża i do kierunku wiatru. Sternik podaje komendę „Grota staw”. Wyznaczeni załoganci potwierdzają przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, grota staw”. Stawiają żagiel, a następnie meldują „Grot po postawieniu klar” (faza „b”).
  • odpływanie od nabrzeża

Sternik podaje komendy: „Przygotować cumę dziobową do luzowania”, „Przygotować cumę rufową do wybierania”. Wyznaczeni do tych zadań załoganci potwierdzają przyjęcie komend meldunkami: „Jest, przygotować cumę dziobową do luzowania”, „Jest, przygotować cumę rufową do wybierania”. Przygotowują cumy i po ich przygotowaniu meldują: „Cuma dziobowa do luzowania klar”, „Cuma rufowa do wybierania klar”. Sternik podaje komendy: „Cumę rufową wybieraj”, „Cumę dziobową luzuj”. Załoganci potwierdzają przyjęcie komend meldunkami: „Jest, cumę rufową wybieraj”, „Jest, cumę dziobową luzuj” i rozpoczynają pracę cumami. Jacht zaczyna odpływać od nabrzeża ruchem wstecznym (faza „c”). Wspomaga ten ruch wiatr wiejący od dziobu jachtu.

  • oddanie cumy rufowej

Jacht przybliża się rufą do boi. Po dopłynięciu do boi cuma rufowa nie może być już dalej wybierana. Sternik podaje komendę „Cumę rufową oddaj”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest cumę rufową oddaj”, oddaje cumę i po wciągnięciu jej na pokład jachtu melduje „Cuma rufowa na pokładzie”. Jacht płynie wolno ruchem wstecznym i mija boję prawą burtą. Luzowana cuma dziobowa utrzymuje jacht w linii wiatru (faza „d”).

  • oddanie cumy dziobowej, skręt jachtu

Sternik podaje komendę „Cumę dziobową oddaj”. Załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, cumę dziobową oddaj”. Oddaje cumę i po wciągnięciu jej na pokład melduje „Cuma dziobowa oddana”. Sternik wychyla płetwę sterową, tak aby przy trwającym nadal ruchu wstecznym jacht zaczął skręcać w prawo. Skręt jachtu zostaje przyspieszony rozwinięciem foka i ustawieniem go prawo na wiatr. Sternik podaje komendę „Prawy foka szot wybieraj, fał rolera luzuj”. Załoganci potwierdzają przyjęcie komendy meldunkami: „Jest, prawy foka szot wybieraj”, „Jest, fał rolera luzuj”. Po rozwinięciu fok pracuje wstecznie (faza „e”).

  • zakończenie skrętu, ruch jachtu do przodu

Jacht wykonuje skręt i ustawia się prawą burtą do wiatru. Sternik kończy skręt ustawiając płetwę sterową w diametralnej jachtu (faza „f”). Należy teraz zakończyć ruch wsteczny jachtu. Fok zostaje przełożony na drugą burtę. Sternik podaje komendę „Lewy foka szot wybieraj, prawy foka szot luzuj”. Obsługujący szoty foka załoganci potwierdzają przyjęcie komendy meldunkami: „Jest, lewy foka szot wybieraj”, „Jest, prawy foka szot luzuj”. Wybierając i luzując szoty, przekładają płynnie żagiel na drugą burtę. Jednocześnie z przekładaniem foka sternik wybiera szot grota, tak aby żagiel zaczął pracować. Pracujące oba żagle spowodują zatrzymanie ruchu wstecznego jachtu i rozpoczęcie ruchu do przodu (faza „g”).

  • wypłynięcie na otwarty akwen, klar jachtu

Po rozpoczęciu ruchu do przodu jacht wypływa na otwarty akwen. Na zakończenie manewru zostanie wykonywany klar jachtu. Sternik podaje komendy: „Klar na fałach, cumach i odbijaczach”, „Klar bosaka”. Wyznaczeni do tych czynności załoganci potwierdzają przyjęcie komend meldunkami: „Jest, klar na fałach”, „Jest, klar na cumach”, „Jest, klar na odbijaczach”, „Jest klar bosaka”. Wykonują wyznaczone zadania, a po ich wykonaniu meldują: „Fały klar”, „Cumy klar”, „Odbijacze klar”, „Bosak klar”. Manewr został zakończony.

Luzując cumę dziobową należy odpłynąć od nabrzeża na taką odległość, aby można było zacząć mijać boję prawą burtą. Zbyt wczesne oddanie cumy dziobowej i rozpoczęcie wykonania skrętu może spowodować wpłynięcie jachtu na boję. Manewr ten można także wykonać na samym grocie.

 

Podsumowanie

Odejście od nabrzeża to zespół czynności mających na celu bezpieczne odcumowanie jachtu i wypłynięcie nim na otwarty akwen. Wybór konkretnego wariantu manewru zależy od kilku kluczowych czynników: wykorzystywanego napędu (silnik lub żagle), kierunku i siły wiatru (odpychający, dopychający lub wiejący wzdłuż nabrzeża), sposobu przycumowania (burtą, dziobem lub rufą) oraz dostępnej przestrzeni manewrowej. Każdy manewr składa się z określonych etapów: sprawdzenia stanu technicznego jachtu i wyposażenia, oceny sytuacji (wiatru i otoczenia), wyboru i omówienia wariantu manewru z załogą, przygotowania jachtu (np. odbijacze, cumy, silnik), wykonania manewru (uruchomienie napędu, praca cumami, nadanie prędkości) oraz końcowego sklarowania jachtu po oddaleniu się od brzegu.

Zapamiętaj

  • Sprawdź sprzęt: Przed rozpoczęciem upewnij się, że urządzenia sterowe, silnik, żagle oraz wyposażenie (bosak, odbijacze, cumy) są sprawne i gotowe do użycia. Odpowiedzialność za to ponosi sternik.
  • Oceń warunki: Zawsze analizuj siłę i kierunek wiatru oraz jego wpływ na jacht przy nabrzeżu – to kluczowe kryterium wyboru metody odejścia.
  • Planuj i komunikuj: Wybierz najprostszy i najbezpieczniejszy wariant, a następnie szczegółowo omów go z załogą, przydzielając konkretne zadania. Nie rozpoczynaj manewru, dopóki wszyscy nie są gotowi.
  • Przygotuj jacht: Załóż odpowiednią liczbę odbijaczy w miejscach narażonych na kontakt z nabrzeżem i przygotuj cumy (np. na biegowo).
  • Kolejność cum: Nie oddawaj cum pochopnie. Przy wietrze odpychającym nie oddawaj najpierw cumy dziobowej, aby uniknąć niekorzystnego ustawienia jachtu.
  • Uważaj na silnik: Unikaj manewru odejścia ruchem do przodu (odpychania dziobu), jeśli silnik zaburtowy jest na pawęży od strony nabrzeża – grozi to uderzeniem śruby o brzeg.
  • Wykorzystaj szpringi: Przy wietrze dopychającym lub ograniczonej przestrzeni, użycie szpringu (np. dziobowego) jest często niezbędne do bezpiecznego odsunięcia rufy i rozpoczęcia manewru.
  • Klaruj po manewrze: Porządkowanie cum, odbijaczy i bosaka wykonuj dopiero po odpłynięciu na bezpieczną odległość od nabrzeża.

Testy

Test nr 1
Test nr 2
Wróć do strony: METEOROLOGIA
Środki bezpieczeństwa

E-patenty
Kursy żeglarskie i motorowodne on-line