Materiały szkoleniowe
ŻEGLARZ JACHTOWY
Dział: Manewrowanie jachtem żaglowym
Temat: Poruszanie się po jachcie
Poruszanie się po jachcie
SPIS TREŚCI
Poruszanie się po jachcie
Wchodzenie na jacht, przemieszczanie się po jachcie oraz schodzenie z jachtu to podstawowe umiejętności żeglarskie. Przy poruszaniu się po jachcie należy przestrzegać następujących zasad:
- wchodzi się na jacht, schodzi się z jachtu i porusza się po jachcie, mając założone obuwie żeglarskie
- przed wejściem na jacht sprawdza się, czy nie jest on zbyt luźno przycumowany do pomostu
- nie wskakuje się na jacht i nie zeskakuje się z jachtu
- wchodzi się na jacht i schodzi się z niego będąc ustawiony przodem do jachtu
- wchodząc na jacht, schodząc z jachtu oraz podczas poruszania się po jachcie należy przytrzymywać się stałego urządzenia na jachcie
- nie należy biegać po pokładzie jachtu
- chodząc po lekkich jachtach mieczowych, należy być jak najbliżej diametralnej jachtu
- należy informować załogę, o ile jest ktoś na jachcie, o momencie wejścia na jacht lub zejścia z jachtu.
W zależności od wielkości jachtu i sposobu jego przycumowania, występuje kilka bezpiecznych i skutecznych sposobów wykonywania tych czynności.
Duże jachty kabinowe
Tego typu jachty, w większości przypadków, posiadają wysokie burty i zainstalowany wzdłuż burt reling. Dla części osób wchodzących na jacht lub schodzących z jachtu może to być bariera trudna do pokonania. Jeżeli jacht jest przycumowany burtą do pomostu, to najlepiej jest wchodzić na niego i schodzić z niego przy wantach. Co prawda w tym miejscu burta jest nieco wyższa niż na rufie, ale jej bliskość do nabrzeża oraz możliwość wykorzystania want do przytrzymania się, bardzo to ułatwiają. Wykonywanie tych czynności w innych miejscach wymaga uchwycenia relingu. Nie jest to jednak wskazane. Zbyt słabe mocowanie słupka lub linki relingu może spowodować nie tylko ich uszkodzenie, ale także poważną kontuzję osoby wchodzącej na jacht. W części rufowej burta jest najniższa, ale jest ona bardziej oddalona od nabrzeża niż na wysokości want. Często w tym miejscu reling zastąpiony jest wyczepialnymi pasami balastowymi. Po wyczepieniu pasa wejście na jacht w tym miejscu będzie łatwiejsze.
W przypadku, gdy jacht jest przycumowany dziobem do pomostu, wejście na jacht i zejście z niego jest utrudnione. To najwyższa i najwęższa część kadłuba jachtu. Sztag, kosz dziobowy, a także zainstalowana na dziobie kotwica, utrudniają poruszanie się w tej części jachtu. Dużo jachtów posiada na dziobie bukszpryt, zwany popularnie „kaczym dziobem”, który ułatwia wchodzenie na jacht i schodzenie z jachtu. Pomocna może być także zainstalowana na dziobie dodatkowa drabinka.
Wejście na jacht lub zejście z jachtu przycumowanego rufą do nabrzeża jest utrudnione. Na większości jachtów urządzenie sterowe zamocowane jest do pawęży. Zamocowany jest tam także silnik zaburtowy. To powoduje, że jacht musi być przycumowany w takiej odległości od nabrzeża, aby silnik i urządzenie sterowe nie miały z nim kontaktu. Ta znaczna odległość rufy jachtu od nabrzeża wymusza wykonanie skoku podczas wejścia na jacht. Dlatego wchodzenie na jacht i wychodzenie z jachtu od strony rufy wymaga wykorzystania trapu. Niestety zdecydowana większość jachtów śródlądowych nie jest wyposażona w trap rufowy.
Chodzenie po pokładzie dużego jachtu także wymaga ostrożności, zarówno na jachcie przycumowanym, jak i płynącym. Stosunkowo duża powierzchnia pokładu ułatwia przemieszczanie się po nim, ale umiejscowione na pokładzie okucia i urządzenia mogą być niebezpieczne dla stóp żeglarza. Dodatkowo nie na wszystkich pokładach jachtów położony jest materiał antypoślizgowy. Chodząc po pokładzie powinno się mieć obowiązkowo założone obuwie żeglarskie. Chodzenie po pokładzie boso, w skarpetkach, w klapkach z odsłoniętymi palcami bardzo często kończy się dotkliwym urazem stopy lub niebezpiecznym upadkiem. Po pokładzie należy poruszać się niezbyt szybko, przytrzymując się relingu, want lub masztu, zwracając uwagę na otwarte luki i wejście do kabiny jachtu. Poruszając się po pokładzie płynącego jachtu, należy brać pod uwagę jego przechył i przemieszczać się po nawietrznej stronie jachtu.
Małe jachty kabinowe lub jachty otwartopokładowe
Jachtami tego typu są np. Orion lub Omega. Nieduże wymiary jachtu oraz niskie burty pozwalają bez większych przeszkód wchodzić na jacht lub z niego schodzić. Oprócz przestrzegania wymienionych na początku rozdziału zasad, powinno się wziąć pod uwagę łatwe powstawanie przechyłu tego typu jachtu. Należy poruszać się w pobliżu diametralnej jachtu i po tej stronie jachtu, na której przebywa mniejsza liczba osób. Uniknie się wtedy powstania zbyt dużego przechyłu. W przypadku zacumowania jachtu dziobem do nabrzeża, a rufą do boi, osoby przebywające na jachcie nie powinny jednocześnie przemieszczać się wzdłuż jednej burty. Może to doprowadzić do dużego przechyłu jachtu, a nawet do jego wywrotki.
Wyjście załoganta z jachtu na ląd w czasie manewru dojścia do nabrzeża
W manewrze dojścia do nabrzeża wymagane jest wyjście załoganta (desantu) z jachtu na ląd w celu obłożenia cum na urządzeniach cumowniczych. Zasady wykonania czynności:
- powinno się wychodzić z jachtu tyłem do nabrzeża
- nie powinno się wyskakiwać na nabrzeże
- gdy jacht będzie bardzo blisko nabrzeża, należy wykonać wykrok na nabrzeże trzymając się kosza dziobowego, sztagu lub want, w ten sposób uniknie się niebezpiecznego poślizgu i upadku, szczególnie na mokrym nabrzeżu
- nie powinno się wychodzić na ląd z cumą w ręku, jeżeli załogant wychodzący na nabrzeże ma jeszcze dodatkowe zadanie podania cumy na nabrzeże, powinien to zrobić przed wyjściem z jachtu
- nie powinno się wybierać cum na nabrzeżu, zadaniem załoganta jest obłożenie końców cum na urządzeniach cumowniczych
- w wyjątkowych przypadkach (np. ryzyko kolizji jachtu z innym jachtem lub obiektem będącym przed dziobem jachtu przy nabrzeżu) załogant może, na odpowiednią komendę sternika jachtu, dodatkowo obsługiwać cumę rufową i wykorzystać ją do jak najszybszego wyhamowania jachtu.
Wykonywane czynności:
- wyznaczony wcześniej załogant zajmuje odpowiednie miejscu na jachcie do wyjścia na nabrzeże
- gdy jacht jest wystarczająco blisko nabrzeża i załogant może bezpiecznie wyjść na ląd, kierujący jachtem podaje komendę „Załogant (desant, człowiek) na ląd”
- załogant potwierdza przyjęcie komendy meldunkiem „Jest, załogant (desant, człowiek) na ląd”, a następnie wykonuje tę czynność
- jeżeli wykonanie komendy jest niemożliwe, ponieważ jacht nie jest jeszcze dostatecznie blisko nabrzeża, załogant powinien zaczekać i wychodzić na nabrzeże dopiero wtedy, gdy będzie to możliwe i bezpieczne
- kierujący jachtem, w momencie wychodzenia załoganta na nabrzeże, powinien określić, którą cumę należy obłożyć jako pierwszą
- załogant sprawnie obkłada cumę na urządzeniu cumowniczym, a następnie szybko przechodzi do drugiej cumy i wykonuje podobną czynność.
Podsumowanie
Zasady ogólne Bezpieczne poruszanie się po jachcie wymaga przestrzegania kilku fundamentalnych reguł: zawsze należy nosić obuwie żeglarskie i sprawdzać naciąg cum przed wejściem. Na jacht nie wolno wskakiwać ani z niego zeskakiwać. Podczas przemieszczania się należy trzymać się stałych elementów (want, relingów), unikać biegania i informować załogę o wejściu lub zejściu z pokładu.
Specyfika jachtów
- Duże jachty kabinowe: Wejście utrudniają wysokie burty i relingi. Przy cumowaniu burtą najlepiej wchodzić przy wantach. Należy uważać na okucia pokładowe i otwarte luki oraz poruszać się po stronie nawietrznej, gdy jacht płynie w przechyle.
- Małe jachty i otwartopokładowe: Ze względu na mniejszą stabilność, kluczowe jest poruszanie się blisko osi jachtu (linii diametralnej) i dbanie o równomierne rozmieszczenie załogi, aby uniknąć przechyłów
Desant (Wyjście na ląd) Podczas dobijania do nabrzeża załogant (desant) powinien wychodzić tyłem do nabrzeża, unikając skoków. Wykrok należy wykonać dopiero, gdy jacht jest bardzo blisko, asekurując się chwytem za kosz dziobowy, sztag lub wanty. Jeśli to możliwe, cumę należy podać wcześniej, a nie wychodzić z nią w ręku.
Zapamiętaj
- Obuwie: Zawsze poruszaj się po jachcie w obuwiu żeglarskim (zakaz chodzenia boso lub w klapkach).
- Zakaz skakania: Nigdy nie wskakuj na jacht ani nie zeskakuj na nabrzeże – wykonuj wykrok dopiero, gdy odległość jest bezpieczna.
- Asekuracja: Trzymaj się tylko stałych elementów jachtu (relingi, wanty, maszt). Nie łap za liny ruchome.
- Stabilność (Małe jachty): Chodź jak najbliżej środka jachtu (linii diametralnej). Unikaj sytuacji, gdzie wszyscy są na jednej burcie.
- Praca w przechyle: Na płynącym jachcie przemieszczaj się po stronie nawietrznej (wyższej).
- Przesiadanie się ze sterem: Zmieniając burtę podczas sterowania, zawsze bądź zwrócony twarzą do dziobu, trzymaj rumpel/przedłużacz w górze i nie zmieniaj kąta wychylenia płetwy sterowej.
- Bezpieczny desant: Wychodząc na ląd, trzymaj się kosza dziobowego lub want, aby uniknąć poślizgnięcia.
Testy
E-patenty
Kursy żeglarskie i motorowodne on-line
