Materiały szkoleniowe
ŻEGLARZ JACHTOWY
Dział: Manewrowanie jachtem żaglowym
Temat: Komendy żeglarskie
Komendy żeglarskie
Komenda żeglarska to zwięzła forma nakazu, która charakteryzuje się wymogiem natychmiastowego wykonania. Składa się ona zazwyczaj z dwóch części: zapowiedzi, która informuje o urządzeniu lub czynności (np. „Prawy foka szot”), oraz hasła wykonawczego, które określa sposób wykonania i jest sygnałem do startu (np. „luz”).
Dla bezpieczeństwa manewrów kluczowa jest sprawna komunikacja: komendy muszą być wydawane głośno i wyraźnie, a członkowie załogi powinni potwierdzać ich przyjęcie słowem „Jest” (powtarzając komendę) oraz meldować wykonanie zadania, często używając słowa „klar”. Wyróżnia się różne grupy komend, w tym te dotyczące obsługi żagli, pracy silnika (np. „Mała naprzód”, „Silnik luz”) oraz specyficzne komendy szalupowe (np. „Obsada do łodzi”, „Wiosła – chwyć”)
SPIS TREŚCI
Komendy żeglarskie polecenie, odpowiedź, meldunek
- POLECENIE: Przygotuj cumę dziobową do podania na keję!
- ODPOWIEDŹ: Jest przygotuj cumę dziobową do podania na keję.
- MELDUNEK: Cuma dziobowa do podania na keję klar.
Stawianie żagli
Polecenie przygotowujące żagle: „Przygotuj grota / foka do stawienia”
Odpowiedź: „Jest przygotuj grota / foka do stawienia”
Meldunek: „Grot/fok do stawiania klar”
Komenda wykonawcza: „Grot / fok góra (staw)”
Odpowiedzi: „Jest grot / fok góra (staw)”,
Meldunki: „Fał grota / foka obłożony”, „Grot / fok po stawieniu klar”
Zrzucanie żagli
Polecenie przygotowujące: „Przygotuj grota / foka do zrzucenia”
Odpowiedź: „Jest przygotuj grota / foka do zrzucenia”
Meldunki: „Fok / grot do zrzucenia klar”
Komenda wykonawcza: „Fok / grot dół (precz)”
Odpowiedź: „Jest fok / grot dół (precz)”
Wybieranie żagli
Komenda maksymalnego wybrania: „Prawy / lewy foka szot wybierz”
Odpowiedź: „Jest prawy / lewy foka szot wybierz”
Komenda optymalnego wybrania: „Prawy / lewy foka szot wybieraj”
Odpowiedź: „Jest prawy / lewy foka szot wybieraj”
Luzowanie żagli
Komenda całkowitego luzowania: „Prawy/lewy foka szot luz”
Odpowiedź: „Jest prawy/lewy foka szot luz”
Komenda optymalnego luzowania: „Prawy/lewy foka szot luzuj”
Odpowiedź: „Jest prawy / lewy foka szot luzuj”
Komenda przerzucenia foka na stronę przeciwną niż grot („na motyla”): „Lewy / prawy foka szot wybieraj, prawy / lewy foka szot luzuj.”
Odpowiedź: „Jest prawy / lewy foka szot wybieraj, prawy / lewy foka szot luzuj.”
Komenda wystawienia żagli na stronę nawietrzną i powrót na stronę zawietrzną: „Fok, grot lewo / prawo na wiatr”
Odpowiedź: „Jest fok, grot lewo / prawo na wiatr” „Fok luz, prawy/lewy foka szot wybieraj”
Zwrot przez sztag
Polecenie: „Do zwrotu przez sztag”
Odpowiedź: „Jest do zwrotu przez sztag”
Komenda: „Lewy /prawy foka szot luz”
Odpowiedź „Jest lewy / prawy foka szot luz”
Komenda: „Prawy / lewy foka szot wybieraj”
Odpowiedź: „Jest prawy lewy foka szot wybieraj”
Zwrot przez rufę
Polecenie: „Do zwrotu przez rufę”
Odpowiedź: „Jest do zwrotu przez rufę”
Komenda: „Lewy / prawy foka szot wybieraj”
Odpowiedź: „Jest lewy / prawy foka szot wybieraj”
Komenda: „Prawy/lewy foka szot luzuj”
Odpowiedź: „Jest prawy / lewy foka szot luzuj”
Manewr człowiek za burtą:
Informacja „Alarm człowiek za burtą!”
Polecenie: „Środki ratunkowe na człowieka”
Polecenie „Stefan oko na człowieka (meldować o położeniu i odległości od człowieka)” Komenda „Żagle luz”
Odpowiedź „Jest żagle luz”
Polecenie „Michał przygotuj się do podjęcia człowieka wzdłuż prawej / lewej burty”
Polecenie „Człowiek na pokład, udzielić człowiekowi pierwszej pomocy”
Komenda „Prawy / lewy foka szot wybieraj”
Odpowiedź „Jest prawy / lewy foka szot wybieraj”
Pagaje
Komendy: „Przygotować pagaje” „Pagaje chwyć” „Obie naprzód” „Pagaje” „Lewa / prawa naprzód” „Pagaje” „Lewa / prawa naprzód, prawa / lewa wstecz” „Pagaje” „Lewa / prawa wstecz, prawa / lewa naprzód” „Pagaje” „Obie wstecz” „Pagaje” „Hamuj” „Pagaje złóż”
Na komendy wydawane na pagaje załoga nie odpowiada!
Komendy na ster
Komenda 1 „Ster zero” Odpowiedź „Jest ster zero”
Komenda 2. „Ster lewo / prawo” Odpowiedź „Jest ster lewo / prawo”
Komenda 3. „Ster lekko lewo / prawo” Odpowiedź „Jest ster lekko lewo / prawo”
Komenda 4. „Ster lewo / prawo na burt” Odpowiedź „Jest ster lewo / prawo na burt”
Komenda 5. „Sternik tak trzymaj” Odpowiedź „Jest sternik tak trzymaj”
Desant
„Człowiek na pokład” Odpowiedź: „Jest człowiek na pokład”
„Dziób/rufa prawo/lewo na wodę” Odpowiedź: „Jest dziób prawo/lewo na wodę”
„Człowiek na keję (jak może)” Odpowiedź: „Jest człowiek na keję”
„Chroń dziób/burtę/rufę”
Komendy na cumy
Polecenie: „Przygotuj cumy / szpringi do oddania”
Odpowiedź: „Jest przygotuj cumy/szpringi do oddania”
Meldunek: „Cuma rufowa / dziobowa/szpring do oddania klar”
Polecenie: „Przygotuj szpring rufowy/dziobowy/cumę na biegowo”
Odpowiedź: „Jest przygotuj szpring rufowy / dziobowy / cumę na biegowo”
Meldunek: „Szpring rufowy na biegowo klar”
Komenda: „Cumę / szpring dziobową [rufową] oddaj /luzuj/wybieraj / obłóż”
Odpowiedź: „Jest cumę …”
Polecenie: „Klar na cumach” Odpowiedź: „Jest klar na cumach”
Meldunek: „Cuma dziobowa / rufowa klar”
Komenda: „Cuma rufowa [dziobowa] na boję / na keję”
Odpowiedź: „Jest na boję / na keję”
Komenda: „Wybierz luz na cumach / szpringach”
Odpowiedź: „Jest wybrać luz na cumach […]”
Meldunek: „Cuma/szpring obłożona na knadze [polerze, dalbie]”
Komendy na kotwicę
Polecenie: „Przygotować kotwicę do rzucenia” Odpowiedź: „Jest przygotować kotwicę do rzucenia” Meldunek: „Kotwica do rzucenia klar”
Ostrzeżenie: „Uwaga na nogi!”
Komenda: „Kotwicę rzuć” Odpowiedź: „Kotwica trzyma [nie trzyma]”
Komenda: „Kotwicę wybieraj” Odpowiedź: „Kotwica patrzy lewo/prawo/pion”
Komenda: „Kotwicę rwij” Odpowiedź: „Kotwica puściła” Meldunek: „Kotwica pod dziobem”
Komenda: „Kotwica na pokład” Odpowiedź: „Jest kotwica na pokład”
Komenda: „Sklarować kotwicę” Meldunek: „Kotwica klar”
Odbijacze
Polecenie „Przygotować odbijacze” Odpowiedź „Jest przygotować odbijacze”
Komenda „Odbijacze na prawą / lewą burtę” Meldunek „Odbijacze na burcie”
Komenda „Odbijacze na pokład” Odpowiedź „Jest odbijacze na pokład”
Komenda „Chroń burtę /dziób”
Podejście do boi
Podejdziemy do boi dziobem pod wiatr i podamy na nią cumę dziobową Wyznaczenie Stefan do bosaka, Franek do cumy dziobowej
Polecenie „Przygotować bosak” Odpowiedź „Jest przygotować bosak” Polecenie „Przygotować cumę dziobową” Odpowiedź „Jest przygotować cumę dziobową” Polecenie „Załoga na stanowiska” Komenda „Żagle luz” Odpowiedź „Jest żagle luz”
Polecenie „Meldować o odległości od boi” Meldunek „Boja w zasięgu bosaka/przy wantach” Komenda „Bosak na boję” Odpowiedź „Jest bosak na boję” Meldunek „Bosak na boi [nie chwyta]” Komenda „Cuma na boję na biegowo” Odpowiedź „Jest cuma na boję na biegowo” Meldunek „Cuma na boi” Komenda „Cumę dziobową luzuj” Odpowiedź „Jest cumę dziobową luzuj”
Odejście od boi na lewy/prawy hals
Komenda „Grot prawo [lewo] na wiatr” (sternik wychyla ster lewo) Odpowiedź „Jest grot prawo [lewo] na wiatr” Komenda „Grot luz” Odpowiedź „Jest grot luz” Komenda „Cumę dziobową luzuj” (sternik wybiera grota i wychyla ster lekko prawo) Odpowiedź „Jest cumę dziobowa luzuj” Komenda „Prawy foka szot wybieraj” Odpowiedź „Jest prawy foka szot wybieraj” Meldunek „Koniec luzu na cumie dziobowej” Komenda „Cumę dziobową oddaj” Odpowiedź „Jest cumę dziobową oddaj” Meldunek „Cuma dziobowa oddana”
Podejście do pomostu (gdy wiatr wieje wzdłuż pomostu)
Omówienie: „(…np. uwaga, będziemy podchodzili na żaglach prawą burtą)” Wyznaczenie stanowisk: „Ewa na desant, Franek do cumy dziobowej, Maciek do cumy rufowej, Agata do odbijaczy, Gosia do miecza” Polecenie: „Załoga na stanowiska” Polecenie: „Przygotuj odbijacze” Odpowiedź: „Jest przygotuj odbijacze” Polecenie: „Przygotuj cumę dziobową do podania na keję” Odpowiedź: „Jest przygotuj cumę dziobową do podania na keję” Polecenie: „Desant melduj o odległości do kei” Odpowiedź: „Jest melduj o odległości do kei” Meldunek: „Keja cztery metry (przed dziobem)” Polecenie: „Odbijacze na prawą burtę” Odpowiedź: „Jest odbijacze na prawą burtę” Meldunek: „Keja trzy metry (przed dziobem)” Komenda: „Żagle luz” (sternik wykłada ster lewo na burt) Odpowiedź: „Jest żagle luz” Meldunek: „Pomost w zasięgu” Komenda: „Człowiek na keję” Komenda: „Cuma rufowa na keję” Komenda: „Cuma dziobowa na keję” Komenda: „Cumę dziobową / rufową wybieraj [luzuj], cumę dziobową / rufową wybierz i obłóż” Komenda: „Klar na cumach [klar portowy / postojowy]”
Odejście od pomostu (przy wietrze od strony pomostu, stojąc do niego dziobem)
Omówienie: „Będziemy odchodzili na żaglach, wypychając dziób lewo na wodę.” Wyznaczenie: „Zygmunt i Ela do grota, Andrzej do foka, Zenek na desant, po postawieniu żagli Zygmunt do miecza, Ela do cumy rufowej, Andrzej do cumy dziobowej.” Polecenie: „Załoga na stanowiska” Polecenie: „Przygotuj żagle do stawienia” Odpowiedź: „Jest przygotuj żagle do stawienia” Meldunek: „Grot do stawienia klar” Komenda: „Grot góra (staw)” Odpowiedź: „Jest grot góra (staw)” Meldunek: „Fok do stawienia klar” Komenda: „Fok góra (staw)” Odpowiedź: „Jest fok góra (staw)” Meldunek: „Fał grota obłożony” Meldunek: „Fał foka obłożony” Meldunek: „Klar na fale grota” Meldunek: „Klar na fale foka” Meldunek: „Grot / fok po stawieniu klar” Polecenie: „Przygotuj cumę dziobową do oddania na biegowo” Odpowiedź: „Jest przygotuj cumę dziobową do oddania na biegowo” Meldunek: „Cuma dziobowa do oddania na biegowo klar” Komenda: „Dziób lewo na wodę” Odpowiedź: „Jest dziób lewo na wodę” Komenda: „Cumę dziobową luzuj, melduj o końcu na cumie” Odpowiedź: „Jest cumę dziobową luzuj” Komenda: „Lewy foka szot wybieraj” Odpowiedź: „Jest lewy foka szot wybieraj” Informacja: „Koniec na cumie dziobowej” Komenda: „Cumę dziobową oddaj” Odpowiedź: „Jest cumę dziobową oddaj” Meldunek: „Cuma dziobowa oddana” Komenda: „Klar na cumach i odbijaczach” Odpowiedź: „Jest klar na cumach i odbijaczach” Meldunek: „Cuma dziobowa / rufowa klar”
E-patenty
Kursy żeglarskie i motorowodne on-line
