Materiały szkoleniowe

ŻEGLARZ JACHTOWY

Dział: Manewrowanie jachtem żaglowym

Temat: Cumowanie

Cumowanie

Cumowanie jachtu

Cumowanie jachtu to zespół czynności mających na celu unieruchomienie jachtu przy nabrzeżu lub na boi. Cumowanie jachtu wykonuje się przy pomocy odpowiednich lin cumowniczych po dojściu do nabrzeża lub do boi. Każda z tych lin ma swoją nazwę.

Cuma dziobowa jest to lina cumownicza poprowadzona od urządzenia cumowniczego znajdującego się na nabrzeżu przed dziobem jachtu na pokład dziobowy jachtu
Cuma rufowa jest to lina cumownicza poprowadzona od urządzenia cumowniczego znajdującego się na nabrzeżu za rufą jachtu na pokład rufowy jachtu.
Szpring dziobowy jest to lina cumownicza poprowadzona od urządzenia cumowniczego znajdującego się na nabrzeżu za dziobem jachtu na pokład dziobowy jachtu.
Szpring rufowy jest to lina cumownicza poprowadzona od urządzenia cumowniczego znajdującego się na nabrzeżu przed rufą jachtu na pokład rufowy jachtu.
Brest jest to lina cumownicza prostopadła lub prawie prostopadła do diametralnej jachtu poprowadzona od urządzenia cumowniczego znajdującego się na nabrzeżu na pokład jachtu.

Wykonywanie podstawowych czynności żeglarskich

Lina cumownicza może być założona na dwa sposoby:

pojedyncza Początek cumy obłożony jest na urządzeniu cumowniczym na nabrzeżu lub na boi, a następnie cuma prowadzona jest na pokład jachtu i tam obłożona na knadze. Pozostała wolna część liny powinna być sklarowana na jachcie.
na biegowo (podwójna) Początek cumy obłożony jest na knadze na pokładzie jachtu, a następnie cuma prowadzona jest do urządzenia cumowniczego na nabrzeżu lub na boi i z powrotem na pokład jachtu, gdzie zostaje obłożona na knadze. Pozostała wolna część liny powinna być sklarowana na jachcie.

Zasady cumowania

W zależności od tego, czy jacht jest przycumowany na dłuższy czas, czy przygotowywany do wykonania manewru postojowego, należy przestrzegać następujących zasad przygotowania i zakładania cum:

jacht przycumowany na dłuższy czas:
- cumy i szpringi powinny być pojedyncze
- większe jachty powinny mieć założone, w zależności od sposobu cumowania, co najmniej dwie cumy (dziobową i rufową) i szpring rufowy lub trzy cumy (dwie dziobowe i rufową)
- mniejsze jachty powinny mieć założone co najmniej dwie cumy (dziobową i rufową)
- przy silnym wietrze, w zależności od sposobu przycumowania, powinna być jeszcze założona dodatkowa cuma lub szpring
jacht przycumowany, przygotowywany do wykonania manewru postojowego:
- do manewru powinna być wykorzystana tylko niezbędna ilość lin cumowniczych
- cumy i szpringi powinny być założone na biegowo
- w manewrach odejścia od nabrzeża poza pewnymi wyjątkami powinny być oddawane krótkie części cum, a luzowane długie części cum
jacht w ruchu, przygotowywany do wykonania manewru postojowego:
- w manewrach dojścia do nabrzeża powinny być przygotowane i podawane na ląd cumy o odpowiedniej długości z zawiązaną na końcu cumy pętlą cumowniczą
- cuma zakładana na boję na biegowo nie powinna mieć zawiązanej na końcu pętli cumowniczej.

Cumowanie jachtu do nabrzeża

Jacht może być ustawiony do nabrzeża:

burtą
dziobem
rufą.

W przypadku ustawienia jachtu do nabrzeża dziobem lub rufą wykorzystuje się do cumowania dodatkowe urządzenia takie jak: boja, dalba, muring, kotwica.

Ustawienie jachtu burtą do nabrzeża

Taki sposób ustawienia jachtu pozwala na wygodne przemieszczania się załogi z jachtu na nabrzeże i z nabrzeża na jacht. Łatwo jest wtedy przekazywać na jacht lub z jachtu różnego typu elementy wyposażenia jachtu, bagaże załogi czy też zaopatrzenie.

Prawidłowe przycumowanie jachtu burtą do nabrzeża powinno się cechować następującymi elementami:

cumy, o ile jest taka możliwość, powinny być ustawione pod kątem ok. 45° do nabrzeża
przy postoju na krótki czas powinny być założone minimum dwie cumy (dziobowa i rufowa), albo dwa szpringi (dziobowy i rufowy), przy postoju na dłuższy czas, oprócz obu cum, powinien być także założony co najmniej szpring rufowy
przy silnym wietrze powinny być, oprócz obu cum, założone oba szpringi, a także, jeżeli jest taka potrzeba, dodatkowe cumy
pomiędzy burtą jachtu a nabrzeżem powinny być założone co najmniej trzy odbijacze.

Ustawienie jachtu dziobem do nabrzeża

Ustawienie jachtu dziobem do nabrzeża, często stosowane w coraz bardziej zatłoczonych portach, nie jest już tak dogodne jak ustawienie burtą. Wąski i trochę wyższy niż burty dziób jachtu jest już pewnym utrudnieniem w komunikacji jacht – nabrzeże. Usytuowany na dziobie jachtu sztag jest przeszkodą, ale także pomocą przy wchodzeniu na jacht lub przy wychodzeniu z jachtu. Bardzo przydatny może być zainstalowany na dziobie bukszpryt oraz dodatkowa drabinka.

Ustawienie jachtu dziobem do nabrzeża wymaga przycumowania rufy poza nabrzeżem. Sposoby przycumowania rufy:

z wykorzystaniem boi
z wykorzystaniem muringu
z wykorzystaniem kotwicy

Przy ustawieniu jachtu dziobem do nabrzeża powinno się przestrzegać następujących zasad:

jedna cuma lub dwie cumy dziobowe założone z obu burt jachtu
cuma rufowa, założona na biegowo na boję, zaczyna się i kończy na rufie na tej samej burcie lub na różnych burtach
w przypadku postoju na dłuższy czas na boję powinna być założona cuma rufowa pojedyncza
w przypadku silnego wiatru wiejącego od strony rufy powinno się, o ile występuje taka możliwość, założyć dodatkową cumę rufową na drugą boję
w przypadku silnego wiatru wiejącego od strony burty powinno się założyć dodatkową cumę, poprowadzoną od nabrzeża do burty nawietrznej jachtu.

Ustawienie jachtu rufą do nabrzeża

Ustawienie jachtu rufą do nabrzeża, w przypadku odpowiedniej konstrukcji rufy jachtu, pozwala na wygodną komunikację pomiędzy jachtem a nabrzeżem. Warto, o ile się posiada, wykorzystać wtedy do wchodzenia na jacht i wychodzenia z jachtu trap. Takie ustawienie jachtu powinno być jednak stosowane tylko wtedy, gdy na jachcie nie ma zainstalowanego na pawęży urządzenia sterowego oraz silnika. Ustawienie jachtu rufą do nabrzeża z zainstalowanym na pawęży urządzeniem sterowym oraz silnikiem stwarza duże ryzyko uszkodzenia tych urządzeń. Z tego powodu rufa jachtu będzie musiała być znacznie oddalona od nabrzeża, co utrudni, czasami bardzo, komunikację jacht – nabrzeże. Nie jest też wtedy możliwe założenie odpowiednich odbijaczy chroniących rufę jachtu i te urządzenia.

Ustawienie jachtu rufą do nabrzeża wymaga przycumowania dziobu poza nabrzeżem. Sposoby przycumowania dziobu jachtu:

z wykorzystaniem boi
z wykorzystaniem muringu
z wykorzystaniem kotwicy

Przy cumowaniu jachtu rufą do nabrzeża powinno się przestrzegać następujących zasad:

dwie cumy rufowe założone z obu burt jachtu
cuma dziobowa powinna być założona na boję na biegowo
pomiędzy nabrzeżem a rufą jachtu powinien być założony duży odbijacz
w przypadku postoju na dłuższy czas na boję powinna być założona pojedyncza cuma dziobowa
w przypadku silnego wiatru wiejącego od strony burty powinna być założona dodatkowa cuma, poprowadzona od nabrzeża do burty nawietrznej jachtu.

W przypadku postoju jachtu na dłuższy czas należy na boję założyć cumę pojedynczą. Uniknie się wtedy przecierania pracującej cumy na uchu boi, co może doprowadzić do jej zerwania. Przycumowany jacht powinien być oddalony od boi na odległość ok. 3-5 m. Przy wyborze boi należy uwzględnić możliwą zmianę kierunku wiatru, co spowoduje zmianę ustawienia jachtu. Ważne jest, aby przy takiej zmianie, nie nastąpiła kolizja jachtu z ewentualną przeszkodą znajdującą się w pobliżu.

Cumowanie jachtu do boi

Jacht powinien być przycumowany do boi cumą dziobową. Dzięki temu jacht będzie ustawiał się zawsze dziobem pod wiatr. Warianty założenia cumy na boję:

cuma na biegowo
cuma pojedyncza

W przypadku postoju jachtu na krótki czas cuma powinna być założona na boję na biegowo. Łatwo jest wtedy wykonać manewr odejścia od boi.

Podsumowanie

Rodzaje i metody wiązania lin Cumowanie to unieruchomienie jachtu przy pomocy lin, które dzielimy na:

Cumy (dziobowa i rufowa): Blokują ruch jachtu odpowiednio w tył i w przód.
Szpringi (dziobowy i rufowy): Liny biegnące skośnie, zapobiegające przesuwaniu się jachtu wzdłuż nabrzeża.
Brest: Lina prostopadła do osi jachtu, dociągająca go do nabrzeża.

Liny można zakładać na dwa sposoby:

Pojedynczo: Koniec liny na lądzie, reszta na jachcie (do dłuższego postoju).
Na biegowo (podwójnie): Lina wraca na pokład (do manewrów i krótkiego postoju).

Sposoby ustawienia jachtu

Burtą do nabrzeża: Najwygodniejsza metoda komunikacji. Wymaga użycia min. dwóch cum (lub szpringów) oraz co najmniej trzech odbijaczy.
Dziobem do nabrzeża: Popularne w tłocznych portach. Rufa musi być stabilizowana przez boję, muring lub kotwicę.
Rufą do nabrzeża: Umożliwia wygodne wyjście (trap), ale stwarza ryzyko uszkodzenia steru i silnika na pawęży. Wymaga cumowania dziobu (boja/kotwica/muring).
Do boi: Jacht cumuje się wyłącznie dziobem (cumą dziobową), aby ustawiał się do wiatru.

Zapamiętaj (Kluczowe zasady)

Zasada „na biegowo”: Przygotowując się do manewrów lub krótkiego postoju, cumy zakłada się „na biegowo” (podwójnie), co ułatwia ich oddanie bez schodzenia na ląd.
Dłuższy postój: Jeśli zostawiasz jacht na dłużej, zmień cumy na pojedyncze (żeby się nie przecierały) i koniecznie dołóż szpringi.
Ochrona rufy: Nie cumuj rufą do nabrzeża, jeśli masz silnik zaburtowy lub ster na pawęży, chyba że zachowasz duży odstęp (wymagany trap).
Odległość od boi: Jacht przycumowany do boi (lub wykorzystujący ją jako stabilizację) powinien znajdować się 3–5 metrów od niej, aby uniknąć uderzenia przy zmianie wiatru.
Sztorm: Przy silnym wietrze zawsze dubluj cumy lub dokładaj dodatkowe szpringi i bresty od strony nawietrznej.
Kolejność oddawania: Przy odchodzeniu od nabrzeża zazwyczaj oddaje się krótkie części cum, a luzuje długie.

Testy

E-patenty
Kursy żeglarskie i motorowodne on-line