Materiały szkoleniowe
ŻEGLARZ JACHTOWY
Dział: Manewrowanie jachtem żaglowym
Temat: Kierowanie załogą
Załoga i kierowanie załogą
Dobór odpowiedniej powierzchni żagli do siły wiatru jest jednym z najważniejszych składników bezpiecznego żeglowania. Dlatego tak ważna jest umiejętność poprawnego refowania żagli. Jachty śródlądowe już przy sile wiatru 2°B mogą uzyskiwać spory przechył. Zmniejsza to komfort żeglowania, szczególnie dla osób będących pierwszy raz na jachcie i nieposiadających umiejętności żeglarskich. Znaczny przechył jachtu powoduje także zmniejszenie jego prędkości oraz powstanie lub zwiększenie nawietrzności. Zarefowanie żagli, co prawda, spowoduje zmniejszenie prędkości jachtu, ale na pewno podniesie komfort i bezpieczeństwo żeglowania.
SPIS TREŚCI
Kierowanie załogą
Czynności na jachcie lub manewry jachtem wykonuje najczęściej kilkuosobowy zespół, zwany załogą jachtu. Załogą kieruje kapitan jachtu, często nazywany sternikiem jachtu, a w dokumentach prawnych kierownikiem statku. Sternik jachtu ponosi pełną odpowiedzialność za bezpieczeństwo załogi oraz jachtu. Kierowanie załogą podczas wykonywania czynności na jachcie wymaga nie tylko posiadania odpowiedniej wiedzy, umiejętności oraz doświadczenia żeglarskiego, ale także określonych cech psychofizycznych, takich jak: odporność na stres, zdecydowanie, spokój, opanowanie w trudnych sytuacjach. Sternik jachtu podejmuje decyzje o rodzaju i sposobie wykonania manewru lub czynności na jachcie oraz nadzoruje i kontroluje ich wykonanie. Bardzo ważnym elementem w kierowaniu załogą jest wyznaczanie członkom załogi stanowisk manewrowych i czynności do wykonania. Należy przy tym uwzględnić posiadane przez członków załogi umiejętności, a także ich warunki fizyczne. Głośno i wyraźnie wydawane komendy oraz polecenia żeglarskie to kolejny ważny element poprawnego kierowania załogą jachtu. Istotny jest także nadzór nad poprawnością i kolejnością wykonywania zleconych czynności.
Komendy, polecenia, meldunki żeglarskie
Bezpieczne i skuteczne manewrowanie jachtem żaglowym wymaga sprawnej komunikacji pomiędzy kierującym jachtem a członkami załogi. Komunikacja ta polega na wydawaniu członkom załogi przez kierującego jachtem określonych komend i poleceń. Kierujący jachtem otrzymuje od członków załogi odpowiednie meldunki potwierdzające przyjęcie komend i poleceń oraz ich wykonanie. Ta forma komunikacji głosowej pozwala skutecznie kierować załogą jachtu, a przez to sprawnie wykonywać wymagane czynności na jachcie.
Komenda
Jest zwięzłą formą nakazu wykonania określonej czynności, charakteryzującej się wymogiem natychmiastowego jej wykonania. Komenda podzielona jest na dwie części. Pierwsza to zapowiedź. W zapowiedzi zawarta jest informacja o urządzeniu, na którym będzie wykonywana dana czynność. Pozwala przygotować to urządzenie do jego obsługi. Druga część komendy to hasło wykonawcze. Zawiera informację o sposobie wykonania czynności na urządzeniu określonym w zapowiedzi. Hasło wykonawcze jest zarazem momentem startowym do wykonania danej czynności. Pomiędzy zapowiedzią a hasłem wykonawczym może być, a nawet wskazana jest, krótka przerwa. Pozwoli to przygotować urządzenie i w momencie podania hasła natychmiast wykonać daną czynność. Np. „Prawy foka szot – luz”.
Polecenie
Jest nakazem wykonania czynności, które trwają dosyć długo. Np. „Przygotować grota do postawienia”.
Meldunek
Meldunek to informacja o przyjęciu polecenia lub komendy, informacja o wykonaniu danej czynności lub informacja ważna dla wykonania innych czynności. Meldunek o przyjęciu komendy lub polecenia składa się z powtórzenia usłyszanej komendy lub polecenia poprzedzonego słowem „jest”. Meldunek jest też składany po wykonaniu danego zadania. Na końcu meldunku zawarte jest słowo „klar”. Słowo to informuje o uporządkowaniu danego elementu, urządzenia, części jachtu. Jest także częścią składową meldunku o gotowości do wykonania danej czynności. Np. „Jest, przygotować grota do postawienia”, „Grot do postawienia klar”. Po wykonaniu komendy lub polecenia powinien być także złożony meldunek. Przykład – komenda „Grota staw”, meldunek potwierdzający przyjęcie komendy „Jest, grota staw”, meldunek po wykonaniu zadania „Grot po postawieniu klar”.
Przed rozpoczęciem wydawania poleceń i komend kierujący jachtem (sternik) powinien wyznaczyć członków załogi na odpowiednie stanowiska manewrowe lub do odpowiednich czynności. Uniknie się wtedy nieporozumień i problemów z przyjęciem i wykonaniem poszczególnych poleceń i komend. Wszelkiego typu polecenia, komendy, meldunki powinny być wymawiane głośno i niezbyt szybko, tak aby były słyszane i zrozumiane przez osobę lub grupę osób, do których są kierowane. Uwaga: Nie powinno się sobie wydawać poleceń, komend i meldunków.
Testy
E-patenty
Kursy żeglarskie i motorowodne on-line
