Materiały szkoleniowe
ŻEGLARZ JACHTOWY
Dział: Locja śródlądowa
Temat: Locja śródlądowa. Podsumowanie
Locja śródlądowa
Podsumowanie
Locja to dział wiedzy nautycznej zajmujący się opisem akwenów wodnych, jak również oznakowania dróg wodnych. Zbiór takich informacji zapewnia bezpieczną żeglugę po wodach morskich i śródlądowych. W Polsce za stan śródlądowych dróg wodnych i ich bezpieczeństwo odpowiedzialni są dyrektorzy ośmiu Urzędów Żeglugi Śródlądowej. Nadzór nad nimi sprawuje minister do spraw transportu. Siedziby urzędów mieszczą się w Bydgoszczy, Gdańsku, Giżycku, Kędzierzynie-Koźlu, Krakowie, Szczecinie, Warszawie i Wrocławiu.
Słowo „locja” jest też używane do określenia wydawnictw opisujących akweny, wybrzeża i infrastrukturę portową. Te wydawnictwa służą zapewnieniu bezpieczeństwa żeglugi i dotyczą zarówno wód śródlądowych, jak i morskich.
Polski rzeczownik „locja” pochodzi od holenderskiego słowa „loodsen”, które po holendersku oznacza: pilotaż, pilotować i pilotowanie.
Drogi wodne i ich oznakowanie
Drogi wodne to akweny, które nadają się do żeglugi. Są to obszary odpowiednio przygotowane, sprawdzone i oznakowane, tak aby można było bezpiecznie prowadzić na nich żeglugę. Drogi wodne dzielą się na: rzeki, jeziora, kanały, obszary morskie.
Rzeki
Naturalne cieki wodne płynące własnym korytem. Kierunek biegu rzeki określa się od jej źródła do ujścia. Patrząc w dół rzeki (z nurtem) po prawej stronie mamy prawy brzeg, a po lewej – lewy brzeg. kierunek w górę rzeki oznacza ruch w kierunku źródła rzeki.
Rzeki nieuregulowane
Rzeki nieuregulowane (dzikie), takie których koryto jest zmienne. Brzegi mogą być rozmywane, zmieniają swój kształt, tworzą się zakola. Główny nurt rzeki (woda głęboka) przesuwa się z jednego brzegu w stronę drugiego – meandruje.
A – Przykosa
Leży poza głównym nurtem rzeki, tworzy stopnie. Na tafli rzeki można ją poznać po marszczącej się wodzie nad ostatnim stopniem.
B – Odsypisko
Nagromadzony przez niesioną wodę materiał osadza się na wypukłym brzegu rzeki nazywamy rogiem.
C – Ploso Najgłębsza część korytarza rzecznego, powstaje między innymi przy wklęsłym brzegu rzeki
D – Ławica
Powstaje za plosem, jest to wypłycenie koryta rzeki.Może powoli przesuwać się w dół razem z nurtem
Rzeki uregulowane
W rzekach uregulowanych koryto jest odpowiednio zabudowane, tak aby zwiększyć przepustowość i zminimalizować zagrożenia związane z wylaniem wody poza ich koryto. Poprzez odpowiednią zabudowę nurt rzeki (najgłębsza woda) przesunięty jest na jej środek.
A – Ostroga – jest to tama poprzeczna, która odpycha nurt od brzegu.
B – Opaska – umocniony brzeg rzeki, chroni przed wymywaniem.
C – Tama równoległa – służy do regulacji nurtu i zapobiega wymywaniu brzegu.
Jeziora
Naturalne zbiorniki wody znajdujące się na obszarach śródlądowych. Możemy je podzielić na jeziora odpływowe, przepływowe i bezodpływowe. Część z nich jest pochodzenia naturalnego a część antropogenicznego (sztucznie stworzone przez człowieka).
Kanały
Są sztucznymi drogami wodnymi, na których obowiązują następujące przepisy:
a)zakaz postoju,
b)zakaz wytwarzania fali,
c)ograniczenie prędkości do 6 km/h (o ile przepisy lokalne nie stanowią inaczej).
Morza
Naturalne zbiorniki wody, które stanowią część oceanów. Na tych obszarach panują nieco odmienne warunki żeglugowe, związane z ich wielkością, występowaniem prądów morskich, pływów i wiatrów. Należy uwzględniać te czynniki podczas planowania żeglugi.
Polskie obszary morskie możemy podzielić na następujące kategorie:
a) morze terytorialne RP to obszar wód morskich o szerokości 12 mil morskich (22,224 km) liczony wzdłuż wybrzeża, od najniższego stanu wody,
b) morskie wody wewnętrzne RP to obszar wód między morzem terytorialnym, a wewnętrzną granicę państwa: cześć Jeziora Nowowarpieńskiego i Zalewu Szczecińskiego, części Zatoki Gdańskiej, część Zalewu Wiślanego, wody portów morskich,
c) wyłączna strefa ekonomiczna – określana jest przez umowy międzynarodowe.
Strefy wód morskich Polski
Wyznaczanie szlaku żeglownego na wodach śródlądowych
Na drogach wodnych wydzielane są szlaki żeglowne, potocznie zwane farwaterami. Na całym świecie, na wodach żeglownych, obowiązuje ruch prawostronny. Na rzekach prawa strona szlaku żeglownego leży na prawym brzegu rzeki.
Podczas wyznaczania stron szlaku żeglownego na jeziorach należy rozpatrzyć dwa typy jezior:
a) otwarte – czyli połączonych z rzekami lub kanałami, prawa i lewa strona szlaku jest przedłużeniem oznakowania na rzece,
b) zamknięte – w jeziorach rozciągniętych ze wschodu na zachód – prawa strona szlaku przy północnym brzegu, w przypadku jezior rozciągniętych z południa na północ – prawa strona szlaku przy wschodnim brzegu.
Zarządzeniem dyrektora urzędu żeglugi śródlądowej na niektórych akwenach szlaki żeglowne mogą przebiegać inaczej niż według omówionych tu wytycznych.
Oznakowanie szlaku żeglownego – wody śródlądowe
W celu ułatwienia bezpiecznej żeglugi szlaki są odpowiednio oznakowane. Wykorzystuje się do tego znaki, boje a w nocy oświetlenie.
Prawa strona szlaku żeglugowego.
Kształt: kolumnowy, walec lub tyka.
Znak szczytowy: walec lub tyka z wiechą.
Kolor: czerwony.
Światło: czerwone, migające.
Lewa strona szlaku żeglugowego.
Kształt: kolumnowy, stożek lub tyka.
Znak szczytowy: stożek lub tyka bez wiechy.
Kolor: zielony.
Światło: zielone, migające.
Rozgałęzienie szlaku żeglugowego.
Kształt: kolumnowy lub kula.
Znak szczytowy: kula.
Kolor: czerwono-zielone pasy.
Światło: białe izofazowe.
Rozgałęzienie szlaku żeglugowego.
Kształt: kolumnowy lub kula.
Znak szczytowy: kula.
Kolor: czerwono-zielone pasy.
Światło: białe izofazowe.
Rozgałęzienie szlaku żeglugowego.
Kształt: kolumnowy lub kula.
Znak szczytowy: kula.
Kolor: czerwono-zielone pasy.
Światło: białe izofazowe.
E-patenty
Kursy żeglarskie i motorowodne on-line
