Światło nawigacyjne to rodzaj światła umieszczony na znaku nawigacyjnym stałym lub pływającym lub innym obiekcie znajdującym się w rejonie żeglugi. Przy ograniczonej widoczności jak na przykład w nocy, umożliwia wykonanie namiarów do określenia pozycji statku oraz żeglugę na akwenach przybrzeżnych, trudnych lub niebezpiecznych nawigacyjnie.

Rodzaje

W zależności od zastosowania (i wynikającej z niego konstrukcji) wyróżnia się światła:

Światła orientujące

umożliwiające określenie pozycji na morzu lub oznaczające wejście do portu lub inny obiekt. Takie światła mają np. latarnia morska, latarniowiec, pławy, główki portu. Mają zwykle dookólną charakterystykę (choć często światło nawigacyjne ma całkowicie zaciemniony sektor przypadający nad lądem).

Światła sektorowe

(ang.: Sector Light) – światła mające w pewnych sektorach inną barwę lub charakterystykę.

Sektory określa się jako kierunki rzeczywiste zawsze od morza do światła. Ten rodzaj światła używany może być:

• do wyznaczenia sektora bezpiecznego dla żeglugi (np. toru wodnego). W tym przypadku stosowane są najczęściej trzy sektory: kolor biały wyznacza sektor bezpieczny, sektor ostrzegawczy lewy ma kolor czerwony, a prawy – zielony.
• do wyznaczenia sektora niebezpiecznego (wraki, mielizny).
• jako światło poprzeczne toru wodnego – wyznacza sektor, w którym należy zmienić kurs. Sektor zmiany kursu ma kolor czerwony – sąsiednie są białe.

 Światła nabieżnikowe

(ang.: Lights in Line) – Nabieżnik świetlny

Charakterystyka światła nawigacyjnego – zespół łatwych do zaobserwowania cech pozwalający na odróżnienie jednego światła nawigacyjnego od innych (na jego identyfikację).

Najważniejszymi cechami światła są:

• Rodzaj – sposób, w jaki ono świeci,
• Okres – czas (podawany w sekundach, w którym światło przechodzi przez wszystkie różniące się fazy. Po zakończeniu jednego okresu (zwanego też cyklem) rozpoczyna się kolejny z identycznymi fazami,
• Barwa – kolor, jaki światło emituje.

Rodzaje świateł Najogólniej można wyróżnić następujące rodzaje świateł:

• stałe (ang.: Fixed) – światło nie zmieniające się w czasie (przy tym rodzaju światła trudno mówić o okresie, a faza jest tylko jedna).
• rytmiczne (ang.: Rythmic) – fazy świecenia i fazy zaciemnienia następują po sobie. Wśród tego rodzaju wyróżnić można trzy podrodzaje:
  • światła przerywane (ang.: Occulting) – informację niesie zaciemnienie, pojedyncze lub w grupach o równym czasie zaciemnienia, przy czym ogólny czas świecenia w cyklu jest dłuższy od ogólnego czasu zaciemnienia,
  • izofazowe (ang.: Izophase) – obie fazy (świecenia i zaciemnienia) są równej długości.
  • światła, w których czas świecenia jest krótszy od czasu zaciemnienia (informację niesie faza świecenia):
    • błyskowe (ang.: Flashing) – blaski w ilości mniejszej niż 50 na minutę
    • migające (ang.: Quick) – błyski powtarzają się z częstotliwością 50-80 na minutę
    • szybko migające (ang.: Very quick) – błyski z częstotliwością 80-160 na minutę
    • ultraszybko migające (ang.: Ultra quick) – błyski częściej niż 160 razy na minutę
    • kodowe Morse’a (ang.: Morse Code) – światło emituje znak(i) alfabetu Morse’a
    • rozbłyskowe (ang.: Fixed and flashing) – światło stałe wzmacniane rozbłyskami o większym natężeniu
• zmienne lub zmiennobarwne (ang.: Alternating) – poszczególne fazy różnią się barwą emitowanego światła.

W poszczególnych rodzajach świateł fazy zaciemnienia lub światła mogą być zestawiane w proste grupy (ang.: Group) lub grupy złożone (ang.: Composite group), czy też podstawowa charakterystyka może być przerywana (ang.: Interrupted.

Barwa

• białe (ang. white) oznaczone skrótowo: „W”, polskie: „b” lub oznaczenie pominięte)
• czerwone (ang. red, oznaczenie skrótowe „R”, polskie: „c”)
• zielone (ang. green), oznaczenie skrótowe „G”, polskie: „z”)
• żółte (ang. yellow), oznaczenie skrótowe „Y”, polskie: „ż”)
• pomarańczowe (ang. orange), oznaczenie skrótowe „Or”, polskie: „pm”)

Najczęściej stosuje się światła białe, ponieważ światło tej barwy ma największy zasięg widoczności przy określonej mocy źródła światła.

Zasięg
Światło nawigacyjne dostrzeżone może być z pewnej odległości. Odległość umożliwiająca zobaczenie (w nawigacji: zaoczenie) światła nosi miano zasięgu. Zasięg zależy od:

• natężenia światła (światłości) i aktualnej przejrzystości powietrza – zasięg optyczny
• wysokości posadowienia źródła światła i wysokości oczu obserwatora (ograniczeniem jest krzywizna wynikająca z kulistości Ziemi – zasięg geometryczny.

Dla każdego światła określa się (i podaje w jego charakterystyce) jego zasięg nominalny. Jest to zasięg optyczny dla określonej przejrzystości powietrza – równej 10 Mm. Dlatego dla określenia zasięgu optycznego w innych warunkach przejrzystości powietrza stosować należy poprawki.

W spisie świateł znaleźć można wysokość źródła światła – co umożliwia wyliczenie zasięgu geometrycznego