Materiały szkoleniowe
ŻEGLARZ JACHTOWY
Dział: Bezpieczeństwo i ratownictwo
Temat: Wzywanie pomocy. Służby ratunkowe.
Wzywanie pomocy. Służby ratunkowe
Podczas żeglugi mogą spotkać nas różne przygody. Najczęściej pewnie będą to awarie sprzętu i wtedy trzeba umieć wezwać pomoc. Czasami ktoś inny będzie potrzebował naszej pomocy, a więc musimy umieć odczytać nadawane sygnały. Opracowany został katalog sygnałów wzywania pomocy, abyśmy mogli je nadawać za pomocą posiadanych środków. Ponieważ bezpieczeństwo jest sprawą najwyższej wagi, musimy znać wszystkie sygnały wzywania pomocy. Sygnały wzywania pomocy nadaje się w sytuacjach, kiedy trzeba szybko działać i niestety nie ma czasu na zastanawianie się, co dany sygnał oznacza. Nieuzasadnione użycie sygnałów wzywania pomocy jest niedozwolone.
Wzywanie pomocy na morzu wymaga znajomości odpowiednich procedur i sygnałów. W sytuacji zagrożenia życia należy użyć sygnału „MAYDAY” na kanale 16 VHF, podając nazwę jednostki, pozycję i rodzaj niebezpieczeństwa5. Alternatywnie można użyć wizualnych sygnałów ratunkowych, takich jak flary, pomarańczowe flagi czy powolne podnoszenie i opuszczanie ramion. W mniej pilnych sytuacjach stosuje się sygnał „PAN PAN”, a do przekazywania informacji o bezpieczeństwie żeglugi – „SECURITE”. Ważne jest zachowanie spokoju i jasne przekazanie niezbędnych informacji, w tym liczby osób na pokładzie i rodzaju potrzebnej pomocy. O sposobach prowadzenia łączności i wzywania pomocy więcej dowiesz się na kursie SRC.
Na śródlądziu główną służbą prowadzącą działania ratownicze jest WOPR, a na morzu jednostki SAR, które w Polsce nazywają Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa.
1.Wzywanie pomocy na śródlądziu.
Najskuteczniejszym sposobem wzywania pomocy na wodach śródlądowych jest telefon do odpowiednich służb ratunkowych. Na jachcie zawsze powinien znajdować się przynajmniej jeden naładowany telefon oczywiście zabezpieczony przed wilgocią. Wcześniej dobrze jest wprowadzić do listy kontaktów numer WOPR 601100100 i ogólny numer alarmowy 112. Wzywanie pomocy będzie skuteczne tylko wtedy, gdy będzie wykonane poprawnie.
Po odebraniu telefonu przez służby, należy podać:
– miejsce, do którego mają dotrzeć ratownicy – to bardzo ważne, aby dokładnie opisać nasze położenie i to na samym wstępie, bo może się przecież darzyć, że telefon nam się rozładuje lub stracimy zasięg
– liczbę osób poszkodowanych – dzięki temu ratownicy będą mogli się lepiej przygotować do akcji ratowniczej,
– swoje dane, czyli imię i nazwisko oraz nr telefonu, być może będzie potrzebny kontakt zwrotny.
Możemy się rozłączyć dopiero po zakończeniu rozmowy ze strony służb, bo przecież mogą poprosić o ciągły kontakt z nami. Nie wolno nam się rozłączyć bez zgody służb ratowniczych.
Obok telefonicznego alarmowania odpowiednich służb, możemy szukać pomocy u żeglarzy na pobliskich jachtach. Sygnały alarmowe obejmują sygnały wzywania pomocy wzrokowe i dźwiękowe. Część służy do alarmowania w dzień, inne w nocy.
ZAPAMIETAJ! METODY WZYWANIA POMOCY
Podnoszenie i opuszczenie ramion
Zataczanie kręgów światłem (na przykład latarką lub nawet smartfonem) w nocy, a w dzień flagą lub innym przedmiotem
Wywieszenie na maszcie kuli lub przedmiotu podobnego do kuli i nad nim lub pod nim dowolnej flagi
Sygnał SOS nadawany światłem lub dźwiękiem alfabetem Morse’a, czyli 3 krótkie, trzy długie i trzy krótkie błyski lub dźwięki (ale kto dzisiaj zna na śródlądziu alfabet Morse’a?)
Płomień na pokładzie (nie praktyczne, no chyba, że to pożar)
Rakieta spadochronowa czerwona, pochodnia ręczna w tym samy kolorze bądź czerwone rakiety wystrzeliwane w krótkich odstępach (środków pirotechnicznych zazwyczaj nie ma na jachtach śródlądowych)
Nieprzerwane bicie w dzwon (jego też zazwyczaj nie ma na jachcie)
Powtarzane długie dźwięki np. rogiem mgłowym lub gwizdkiem
2.Wzywanie pomocy na morzu
W czasie rejsu mogą pojawić się nieprzewidziane zdarzenia a niektóre z nich będą nieść ze sobą zagrożenia dla naszego bezpieczeństwa. Awaria silnika lub innego sprzętu może nas zmusić do wezwania pomocy. Czasami może być tak, że ktoś będzie oczekiwał pomocy od nas. Bezpieczeństwo jest priorytetem, a więc sposoby wzywania pomocy powinni znać wszyscy: od kapitana do członków załogi.
Sygnały wzywania pomocy przez jachty na wodach śródlądowych są określone przepisami żeglugowymi. Na wodach morski wzywanie pomocy regulują przepisy MPZZM.
Sygnał wzywania pomocy nadajemy tylko wtedy, gdy rzeczywiście tej pomocy potrzebujemy.
Niektóre ze sposobów wzywania pomocy mogą wydać się dziwne, np. otwarty ogień na pokładzie, czy wystrzał detonacyjny. My nie nadamy takiego sygnału. Pamiętaj, że ktoś inny może wzywać w ten sposób pomocy.
telefon komórkowy
wystrzał armatni lub inny sygnał detonacyjny dawany w odstępach 1 min
nieprzerwany dźwięk za pomocą dowolnego przyrządu mgłowego lub nieprzerwane bicie w dzwon
rakiety lub pociski wyrzucające czerwone gwiazdy – pojedynczo w krótkich odstępach czasu
SOS znakami Morse’a (radiotelegraf) (3 krótkie, 3 długie, 3 krótkie sygnały
„Mayday” – VHF na CH 16, „Distress” przez DSC
flagi N i C wg MKS
kwadratowa flaga + nad lub pod nią kula lub przedmiot podobny do kuli
płomień na statku
czerwona rakieta spadochronowa lub czerwona pochodnia
dym o barwie pomarańczowej
powolne podnoszenie i opuszczanie wyprostowanych kończyn górnych
Jako pierwszy sposób podaję telefon. Na wodach śródlądowych to najskuteczniejsze narzędzie do wzywania pomocy. Prawdopodobnie będziesz w zasięgu sieci, więc możesz szybko powiadomić odpowiednie służby. Wykonując telefon podajemy swoje dane, rodzaj zagrożenia i naszą lokalizację.
3.Służby ratownicze
Ratowaniem ludzi na wodzie zajmuje się WOPR (wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe). Ratowników WOPR również spotkamy w sezonie na plażach, wyznaczonych i strzeżonych kąpieliskach i tylko na takich. WOPR poza ratowaniem ludzi, często zajmuje się ratowaniem mienia, ale już odpłatnie. Ratownicy nie posiadają uprawnień do kontroli jednostek pływających czy legitymowania osób. Zajmują się ratownictwem również inne podmioty uprawnione przez ministra do spraw wewnętrznych a także Państwowa Straż Pożarna i Policja. Na szlaku Wielkich Jezior Mazurskich działają Mazurskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (MOPR) oraz Mazurska Służba Ratownicza (MSR) w Okartowie. Ratownicy dysponują szybkimi jednostkami motorowymi dzięki czemu są w stanie szybko dotrzeć do jednostki wzywającej pomocy.
Po nawiązaniu kontaktu z ratownikami należy odpowiadać na zadane pytania i wykonywać ich polecenia.
Na morzu pomocy udziela SAR (Search and Rescue), choć są również tego typu jednostki, które robią poszukiwania na lądzie. Ich zadaniem jest ratowanie życia ludzi. Nie zajmują się ratowaniem statków czy mienia.
Testy
E-patenty
Kursy żeglarskie i motorowodne on-line