Materiały szkoleniowe

ŻEGLARZ JACHTOWY

Dział: Bezpieczeństwo i ratownictwo

Temat: Zasady bezpieczeństwa na jachcie

Zasady bezpieczeństwa na jachcie

Jedna z głównych zasad, którymi powinniśmy posługiwać w życiu mówi: lepiej zapobiegać niż leczyć. Szczególnie ważna jest w żeglarstwie. Na jachtach również zdarzają się sytuacje niebezpieczne i wypadki. Dlatego tak ważne jest dobre przygotowanie kapitana, załogi oraz jachtu do żeglugi, jak również przestrzeganie zasad postępowania na jachcie. Nie wszystko da się przewidzieć. W trudnych, awaryjnych sytuacjach decyzje muszą być podejmowane szybko, a podjęte działania mające na względzie bezpieczeństwo załogi i jachtu. Ważna jest właściwa ocena tego co się wydarzyło i umiejętność przewidywania skutków podejmowanych działań. Kluczowe jest więc gruntowna wiedza i doświadczenie.

Na bezpieczeństwo załogi ma wpływ wiele czynników, szczególnie ważny jest stan techniczny jachtu oraz wiedza i umiejętności załogi i kapitana.

Spis treści

1.Przygotowanie jachtu i załogi do rejsu
2.Bezpieczeństwo na wodzie
3.Wyposażenie jachtu i załogi
4.Odpowiedzialność i obowiązki
5.Osoby nie umiejące pływać i dzieci
6.Zapamiętaj

1.Przygotowanie jachtu i załogi do rejsu

Bezpieczeństwo przed rejsem
Bezwzględnie należy sprawdzić stan techniczny jachtu i jego wyposażenie w środki bezpieczeństwa. Odpowiedzialny jest za to kapitan, który może włączyć do tego całą załogę. W czasie zapoznania załogi z urządzeniami i obsługą jachtu, należy załodze wyjaśnić, jak pływanie będzie zorganizowane. Co wolno a czego nie wolno oraz jak sobie radzić z normalnymi czynnościami typu przygotowanie posiłku, załatwianiem potrzeb fizjologicznych, wyrzucaniem śmieci czy paleniem tytoniu. Omówić obsługę instalacji jachtowych pod pokładem i osprzętu na pokładzie. Kapitan powinien opisać zasady poruszania się po jachcie, nieokręcania lin wokół nadgarstków podczas wybierania lub luzowania, uważania na przelatujący bom. Również trzeba zwrócić uwagę na zasady korzystania z środków ratunkowych, gaśniczych i alarmowych, jak również postępowanie w sytuacjach awaryjnych. To wszystko powinno się wydarzyć jeszcze przed wypłynięciem. Po wypłynięciu kapitan z załogą powinien przećwiczyć alarm „człowiek za burtą”.

2.Bezpieczeństwo na wodzie

Bezpieczeństwo na wodzie

To kapitan odpowiada za bezpieczeństwo jachtu i załogi w czasie rejsu. Załoga musi się bezwzględnie podporządkować do poleceń obejmujących wszystkie tego typu zagadnienia. Kapitan zwracać powinien uwagę na czynności wykonywane przez załogę i reagować na wszelkie łamanie zasad, np. poruszanie się po pokładzie i niestosowanie zasady jedna ręka dla siebie, druga ręka dla jachtu. To kapitan może wydać polecenie, że w czasie rejsu załoga jest w kamizelkach asekuracyjnych a w trudnych warunkach i w nocy zakłada kamizelki ratunkowe.
Pracując z linami zawsze zwracamy uwagę na bezpieczne wykonywanie czynności. Luźne elementy odzieży mogą się wkręcić w bloczki lub w liny na kabestanie. Podobnie może się zdarzyć z długimi luźnymi włosami. Nie wolno chodzić po linach i wkładać rąk w ich zwoje. Szczególną uwagę należy zwrócić na obsługę kabestanu, a zwłaszcza w przypadku używania korby (handszpaka), często zdarzają się urazy dłoni, które zaplątały się między bęben a linę nawijaną na kabestan.
Należy przemieszczać się po burcie nawietrznej, na ugiętych nogach przytrzymując się jedną ręką jachtu. Zawsze należy zwracać uwagę na bom, który może znajdować się na wysokości głów załogantów oraz róg szotowy foka lub genui, który łopocząc może spowodować urazy u osób obsługujących.
W czasie rejsu należy posługiwać się mapą (elektroniczną i papierową) akwenu, po którym żeglujemy. Musimy zawsze znać swoją pozycję, zaplanować trasę i uniknąć wpłynięcia np. na podwodne przeszkody. Jeśli zajdzie konieczność wezwania pomocy, będzie w stanie określić swoje położenie.
Dobrą praktyką jest analizowanie na bieżąco prognoz pogody oraz obserwowanie nieba i warunków pogodowych. Dostrzeżenie w porę oznak nadchodącej burzy lub silnego wiatru, pozwoli na skuteczne podjęcie działań zapewniających bezpieczeństwo załodze. Lepiej założyć kamizelki i się zarefować wcześniej niż gdy już będzie za późno. Załoga musi być w każdej chwili gotowa do podjęcia działań.
Picie alkoholu w czasie rejsu na jachcie jest niebezpieczne i niedopuszczalne. Wiąże się to z ryzykiem wypadnięcia za burtę a człowiek będący pod wpływem alkoholu wychładza się szybciej niż trzeźwy.

3.Wyposażenie załogi i jachtu

Wyposażenie jachtu i załogi
Przed wypłynięciem w rejs należy zadbać o odpowiednie wyposażenie jachtu i załogi, które trzeba sprawdzić przed wypłynięciem podczas odbioru jednostki, podobnie stan techniczny i dokumenty. Należy dokładnie przejrzeć sprzęt i środki ratunkowe a ich stan i ilość powinien odpowiadać wymogom. Wszelkie wątpliwości należy wyjaśnić a awarie usunąć.
Załoga powinna być odpowiednio wyposażona w odzież i obuwie, jacht zaprowiantowany, apteczka odpowiednio wyposażona a każdy z uczestników powinien posiadać naładowany telefon komórkowy i najlepiej zabezpieczony przed wilgocią. Na jachcie powinno nosić się obuwie z podeszwą nie rysującą pokładu i taką która umożliwia chodzenie po śliskiej powierzchni. Obwie powinno skutecznie chronić stopy przed urazami. Chodzenie na bosaka nie jest dobrym pomysłem, narażamy się na urazy związane z uderzeniem lub skaleczeniem o osprzęt jachtowy. Żeglując w czasie deszczu trzeba założyć kalosze lub inne buty wodoodporne. Odzież używana przez uczestników rejsu powinna być dostosowana do warunków pogodowych i chroniła przed ich negatywnym wpływem. W upały i słoneczne dni konieczne jest używanie okularów przeciwsłonecznych i kremów z filtrem, a odzież powinna być lekka i przewiewna chroniąca przed poparzeniami słonecznymi.  W niskich temperaturach odzież powinna zapewnić komfort termiczny i chronić przed wychłodzeniem. Każdy żeglarz powinien mieć sztormiak.

4.Odpowiedzialność i obowiązki

Kierownik jachtu, kapitan, sternik lub skiper jest odpowiedzialny za bezpieczeństwo na statku podczas żeglugi i decyduje o użyciu środków przez osoby przebywające na jachcie motorowym. Przed rozpoczęciem rejsu kapitan powinien sprawdzić stan techniczny jachtu i jego wyposażenia, zapoznać się z aktualnymi warunkami nawigacyjnymi na planowanej trasie rejsu.

Obowiązkiem kapitana jest zapoznać członków załogi z zasadami użytkowania środków bezpieczeństwa będących na wyposażeniu jachtu. W przypadku jachtów morskich powinien zapoznać załogę z użytkowaniem środków bezpieczeństwa wymienionych w ustawie o bezpieczeństwie morskim oraz z zasadami bezpiecznego poruszania się po statku i bezpiecznego zachowania się.

5.Osoby nie umiejące pływać i dzieci

Osoby nie umiejące pływać i dzieci
Dobrze byłoby, aby żeglarz umiał pływać. Czasami jednak tak nie jest, a nikt nie może zabronić uprawniania żeglarstwa tym nie umiejącym pływać. Taka osoba, jeśli wpadnie do wody nie będzie w stanie utrzymać się na powierzchni i nie wpadać w panikę. Osoby nie umiejące pływać i dzieci przebywając na pokładzie powinny bezwzględnie zakładać kamizelkę.

6.Zapamiętaj

ZAPAMIĘTAJ

Bezpieczeństwo podczas żeglugi jachtem morskim to kompleksowe zagadnienie obejmujące:

Podstawowe zasady bezpieczeństwa

Kluczowe obowiązki kapitana i załogi obejmują:

  • Zapewnienie pełnej sprawności technicznej jachtu
  • Unikanie żeglugi w stanie intoksykacji lub przemęczenia
  • Ciągła obserwacja akwenu i warunków atmosferycznych

Niezbędne wyposażenie ratunkowe

Jacht musi być wyposażony w:

  • Kamizelki ratunkowe dla każdego członka załogi
  • Tratwy i koła ratunkowe
  • Radiotelefon VHF
  • Gaśnice przenośne
  • Apteczkę pierwszej pomocy.

Procedury bezpieczeństwa

Kluczowe zalecenia podczas żeglugi:

  • Stałe monitorowanie prognozy pogody
  • Unikanie wypływania przy niekorzystnych warunkach atmosferycznych
  • Zakładanie kamizelek ratunkowych podczas trudnych warunków
  • Przebywanie w kokpicie podczas złej pogody
  • Refowanie żagli w przypadku silnego wiatru.

Przygotowanie przed rejsem

Niezbędne działania przed wypłynięciem:

  • Odbycie profesjonalnych szkoleń żeglarskich
  • Sprawdzenie stanu zdrowia
  • Dokładna inspekcja jachtu
  • Zapoznanie się z wyposażeniem ratunkowym.

Dodatkowe zasady bezpieczeństwa

  • Unikanie samotnego przebywania na pokładzie
  • Trzymanie się poręczy
  • Zachowanie porządku, aby zapobiec potknięciom
  • Znajomość procedur awaryjnych

Przestrzeganie tych zasad znacząco zwiększa bezpieczeństwo podczas żeglugi morskiej.

Testy

E-patenty
Kursy żeglarskie i motorowodne on-line